Ga direct naar inhoud
Menu

Rechts­ge­bied · bijgewerkt 31-10-2026

Strafrecht

Antwoord in 9 seconden

Strafrecht gaat over gedrag dat de wet strafbaar stelt en over de straf die daarop kan volgen. Een feit is alleen strafbaar als een wet dat vooraf zo bepaalde (artikel 1 Wetboek van Strafrecht). Bent u verdachte, dan hoeft u niet te antwoorden en mag u een advocaat raadplegen. Bent u slachtoffer, dan heeft u eigen rechten in de strafzaak.

Door Redactie Legal HoldingGe­pu­bli­ceerd Bronnen ge­con­tro­leerd Wetteksten ge­con­tro­leerd

Deze dienst bieden wij op dit moment nog niet aan.

De informatie op deze pagina is wel actueel en ge­con­tro­leerd. Wilt u bericht zodra wij u hierbij kunnen helpen?

Nu hulp nodig? Het Juridisch Loket geeft gratis advies bij een laag inkomen en weinig spaargeld: 0800-8020. Dat is een aparte organisatie, niet Legal Holding. Alle hulp op een rij

Aangehouden of opgeroepen voor verhoor?

Is er gevaar of nood: bel 112. Wordt u als verdachte verhoord, dan bent u niet verplicht te antwoorden (artikel 29 lid 2 Wetboek van Straf­vordering) en mag u zich laten bijstaan door een advocaat (artikel 28 lid 1). Lees wat er gebeurt bij een po­li­tie­ver­hoor en bij een aanhouding.

Verdachte: politie en officier

Uw rechten, het po­li­tie­ver­hoor, aanhouding en in­ver­ze­ke­ring­stel­ling, voorlopige hechtenis en de afdoening door het OM.

Rechten van een verdachte

Uw rechten als verdachte: weten waarvan u wordt verdacht, zwijgen, een advocaat bij het verhoor, een tolk en inzage in het dossier. Met de wets­ar­ti­ke­len.

Po­li­tie­ver­hoor

Brief of uitnodiging van de politie voor verhoor? Wat er gebeurt, uw zwijgrecht, een advocaat vooraf en erbij, het verslag lezen en tekenen, en de duur.

In­ver­ze­ke­ring­stel­ling

Aangehouden? Ophouden voor onderzoek (6 of 9 uur), in­ver­ze­ke­ring­stel­ling (3 dagen, eenmaal verlengbaar) en voor­ge­lei­ding aan de rechter-commissaris.

Voorlopige hechtenis

Voorlopige hechtenis: bewaring (14 dagen), ge­van­gen­hou­ding (90 dagen), de gronden, schorsing en opheffing, hoger beroep en het verschil met voorarrest.

Straf­be­schik­king

Een straf­be­schik­king is een straf van het OM zonder rechter. Wie hem oplegt, de termijn voor verzet, het strafblad en betalen bij het CJIB.

Sepot

Bij een sepot vervolgt het OM niet (verder). De soorten sepot, de sepotcodes, het strafblad en hoe een be­lang­heb­bende beklag doet bij het gerechtshof.

De strafzaak

De dagvaarding, de politie­rechter, hoger beroep en cassatie, en wanneer een strafbaar feit verjaart.

Dagvaarding strafzaak

Dagvaarding van het OM? Wat erin staat, de termijn tot de zitting, getuigen opgeven, bezwaar binnen 8 dagen, uitstel vragen en wat er gebeurt als u niet komt.

Politie­rechter

De politie­rechter is één straf­rechter voor eenvoudige zaken. Hij legt hoogstens een jaar ge­van­ge­nis­straf op en doet meestal direct mondeling uitspraak.

Hoger beroep strafzaak

Hoger beroep in een strafzaak stelt u binnen 14 dagen in. Wie het mag, de schriftuur, het ver­lofs­tel­sel en cassatie bij de Hoge Raad via een advocaat.

Verjaring strafrecht

Een overtreding verjaart na 3 jaar, een misdrijf na 6, 12 of 20 jaar; zware misdrijven nooit. Het begin, de stuiting en de verjaring van de straf.

Straffen en maatregelen

Voor­waar­de­lijk of on­voor­waar­de­lijk, taakstraf, geldboete, levenslang, tbs, enkelband en hoe de strafmaat tot stand komt.

Voor­waar­de­lijke straf

Voor­waar­de­lijk of on­voor­waar­de­lijk: welke straffen voor­waar­de­lijk kunnen, de proeftijd, de voorwaarden en wanneer u de straf alsnog moet ondergaan.

Taakstraf

Een taakstraf is onbetaald werk van hoogstens 240 uur. Wanneer hij niet mag, de termijn, de vervangende hechtenis en uw bezwaar binnen veertien dagen.

Geldboete

De zes geld­boe­te­ca­te­go­rieën met de bedragen sinds 1 januari 2026, hoe de rechter de boete bepaalt, betalen via het CJIB, verhogingen en vervangende hechtenis.

Levenslang

Levenslang duurt in Nederland tot de dood, tenzij gratie volgt. Het advies van het Ad­vies­col­lege Le­vens­lang­ge­straf­ten na 25 jaar, de gratietoets en de regels.

Tbs

Wanneer de rechter tbs oplegt, tbs met voorwaarden of met dwang­ver­ple­ging, de duur van twee jaar, verlenging en de maximale duur volgens de wet.

Enkelband

Een enkelband controleert een lo­ca­tie­ge­bod of -verbod. Wanneer u er een krijgt, hoe de re­clas­se­ring toezicht houdt en wat er gebeurt bij een overtreding.

Strafmaat

Hoe de straf­rechter de straf bepaalt: het wettelijk maximum, de LOVS-oriëntatiepunten (juli 2026), de eis van het OM, zwaardere en lichtere factoren.

Gratie

Gratie is ver­min­de­ring, verandering of kwijt­schel­ding van een on­her­roe­pe­lijke straf. Wanneer het kan, hoe u het bij Justis aanvraagt, de termijnen, het effect.

Strafblad en VOG

Wat er in de justitiële do­cu­men­ta­tie staat, hoe lang, en of u met een strafblad een VOG krijgt.

Strafblad

Wanneer krijgt u een strafblad, hoe lang blijft een misdrijf of overtreding staan (5 tot 80 jaar) en hoe vraagt u uw strafblad op bij Justid? Met de wettekst.

VOG met strafblad

Krijgt u een VOG met een strafblad? Zo toetst Justis: terugkijk­termijn, objectief en subjectief criterium. Plus de zienswijze binnen 2 weken en bezwaar.

VOG

Een VOG (Verklaring Omtrent het Gedrag) vraagt u aan bij Justis, vaak via uw werkgever. Digitaal kost het €33,85, via de gemeente €41,35. Zo werkt het.

Strafbare feiten

Wat de wet onder een delict verstaat, de maxi­mum­straf en wat de rechter meeweegt.

Misdrijf

Een misdrijf is een strafbaar feit dat de wet zo noemt, zoals diefstal of mis­han­de­ling. Het verschil met een overtreding: rechter, poging, verjaring, strafblad.

Oplichting

Oplichting (artikel 326 Sr): tot vier jaar cel. Wat u doet als u bent opgelicht (bank, aangifte, geld terug) en wat er geldt als u zelf verdachte bent.

Diefstal

Diefstal (artikel 310 Sr): tot vier jaar cel; met braak of in een woning tot zes of negen jaar, met geweld tot negen jaar of meer. Plus win­kel­dief­stal.

Mis­han­de­ling

Mis­han­de­ling (artikel 300 Sr): tot drie jaar cel, zware mis­han­de­ling tot acht jaar. Zwaar letsel, wanneer de straf hoger wordt en wat u als slachtoffer doet.

Bedreiging

Bedreiging (artikel 285 Sr): strafbaar bij dreigen met onder meer doodslag, zware mis­han­de­ling of brand­stich­ting, tot drie jaar cel. Ook online: wat telt.

Noodweer

Noodweer in het strafrecht (artikel 41 Sr): de voorwaarden volgens de wet en de Hoge Raad, nood­weer­ex­ces, putatief noodweer en wat er daarna gebeurt.

Moord en doodslag

Op doodslag staat tot 25 jaar cel (artikel 287 Sr), op moord levenslang of tot 30 jaar (artikel 289). Het verschil, poging, verjaring en na­be­staan­den.

Stalking

Stalking heet in de wet belaging (artikel 285b Sr): wat telt, de straf, de klacht binnen drie maanden, een con­tact­ver­bod en wat u nu zelf kunt doen.

Heling

Heling is gestolen spullen kopen, hebben of verkopen. Het verschil tussen opzetheling en schuld­he­ling, de straffen en hoe u tweedehands koopt zonder risico.

Huis­vre­de­breuk

Huis­vre­de­breuk is weder­rechtelijk bin­nen­drin­gen in andermans woning, lokaal of erf, of niet weggaan als dat wordt gevraagd. Artikel 138 Sr, de straf en kraken.

Verboden toegang

Artikel 461 Sr: strafbaar op andermans grond als de toegang duidelijk is verboden. Wat het bord moet zeggen, de boete en het verschil met huis­vre­de­breuk.

Vernieling

Vernieling is opzettelijk andermans spullen kapotmaken (artikel 350 Sr). De straf, een gebouw (artikel 352), de OM-richtlijn en hoe u schade­vergoeding krijgt.

Belediging

Belediging (artikel 266 Sr), smaad en laster (261 en 262): het verschil, de straf, online berichten, de klacht binnen drie maanden en smartengeld.

Artikel 184

Artikel 184 Sr: wanneer het niet opvolgen van een bevel van politie of boa strafbaar is, de maxi­mum­straf, het verschil met 184a en we­der­span­nig­heid (180).

Valsheid in geschrifte

Valsheid in geschrifte (artikel 225 Sr): wat valselijk opmaken, vervalsen en gebruiken is, de maxi­mum­straf­fen per soort stuk, de verjaring en wat u nu doet.

Huiselijk geweld

Huiselijk geweld en het strafrecht: welke delicten, de straf­ver­zwa­ring van artikel 304 Sr, het tijdelijk huisverbod, het con­tact­ver­bod en het ge­bieds­ver­bod.

Verkeers­misdrijf

Doorrijden na een ongeval, zeer gevaarlijk rijgedrag, een ongeval met letsel door schuld en rijden onder invloed zijn misdrijven. De regels en de straffen.

Slachtoffer

Aangifte doen, uw rechten in de strafzaak, schade­vergoeding en het Schadefonds Ge­welds­mis­drij­ven.

Aangifte doen

Aangifte doen kan online, via 0900-8844 of op het po­li­tie­bu­reau. Wat u meeneemt, wanneer aangifte verplicht is (artikel 160 Sv), valse aangifte en wat volgt.

Rechten slachtoffer

Uw rechten als slachtoffer: informatie over de zaak, inzage, bijstand, spreekrecht (artikel 51e Sv), voegen als benadeelde partij en het voorschot van het CJIB.

Schadefonds Ge­welds­mis­drij­ven

Een te­ge­moet­ko­ming van het Schadefonds Ge­welds­mis­drij­ven: voor wie, welk letsel, aanvragen binnen tien jaar, de bedragen van €1.000 tot €35.000 en bezwaar.

De wetboeken

Hoe het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Straf­vordering zijn opgebouwd, en wat er verandert.

Wetboek van Strafrecht

Het Wetboek van Strafrecht bepaalt wat strafbaar is en welke straf erop staat. De opbouw in drie boeken, de be­lang­rijk­ste artikelen en de boe­te­ca­te­go­rieën.

Wetboek van Straf­vordering

Het Wetboek van Straf­vordering regelt opsporing, vervolging, berechting en uitvoering. De opbouw, de rechten van de verdachte en het nieuwe wetboek.

Hulp bij een strafzaak

Wanneer u een straf­recht­advocaat nodig heeft, wie dat betaalt, en hoe Legal Holding u straks helpt.

Advocaat of jurist

Straf­recht­advocaat of jurist? Wie u mag verdedigen, wanneer een advocaat verplicht is, de piket­advocaat, pro deo via de Raad voor Rechts­bij­stand en de kosten.

Hulp bij een strafzaak

Verdachte of slachtoffer in een strafzaak? Wat u nu zelf doet, welke termijnen lopen, welke stukken u klaarlegt en wat onze dienst straks wel en niet doet.

Waar wilt u mee verder?

Legal Holding is geen ad­vo­ca­ten­kan­toor en verdedigt niemand in een strafzaak. Lees wanneer u een straf­recht­advocaat nodig heeft en wie dat betaalt, of waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

Volgende stapLees welke rechten u heeft als verdachte

Veel­ge­stelde vragen

Wat is het verschil tussen strafrecht en civiel recht?

In het strafrecht vervolgt de officier van justitie namens de Staat iemand die verdacht wordt van een strafbaar feit, en kan de rechter een straf of maatregel opleggen. In het civiele recht voeren burgers of bedrijven onderling een geschil, bij­voor­beeld over een betaling of schade­vergoeding. Een slachtoffer kan in de strafzaak wel schade­vergoeding vragen als benadeelde partij.

Moet ik antwoorden als de politie mij als verdachte verhoort?

Nee. De verdachte is niet tot antwoorden verplicht, en dat moet voor het verhoor worden meegedeeld (artikel 29 lid 2 Wetboek van Straf­vordering). U mag zich ook laten bijstaan door een advocaat (artikel 28 lid 1). Lees meer over het po­li­tie­ver­hoor.

Bronnen

  1. Wetboek van Strafrecht, artikel 1 (versie 01-07-2026) wet · ge­raad­pleegd 31-10-2026 · geldende versie sinds 01-07-2026
  2. Wetboek van Straf­vordering, artikel 28 en 29 (versie 01-07-2026) wet · ge­raad­pleegd 31-10-2026 · geldende versie sinds 01-07-2026

Bronnen ge­con­tro­leerd door de redactie op 31-10-2026. De juridische controle van deze pagina volgt · Zo controleren wij

Laatst bijgewerkt: 31-10-2026Bekijk wat er is veranderd
  1. Eerste versie van de hub Strafrecht.

Was deze pagina nuttig?

Vul geen namen of zaak­ge­ge­vens in. Wij gebruiken vragen om deze pagina te verbeteren. U krijgt geen persoonlijk antwoord.

Let op: Legal Holding neemt geen gratis zaken en geen pro-deozaken (toevoeging) aan. Zoekt u gratis of betaalbare hulp? Lees waar u terecht kunt.

Delen

Legal Holding

Wilt u straks hulp bij uw straf­rechtzaak?

Deze dienst start binnenkort. Laat uw e-mailadres achter en u krijgt één bericht zodra het kan.

Wij regelen geen advocaat op toevoeging (pro deo). Nu hulp nodig? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

Terug naar boven