Rechtsgebied · bijgewerkt 31-10-2026
Strafrecht
Antwoord in 9 seconden
Strafrecht gaat over gedrag dat de wet strafbaar stelt en over de straf die daarop kan volgen. Een feit is alleen strafbaar als een wet dat vooraf zo bepaalde (artikel 1 Wetboek van Strafrecht). Bent u verdachte, dan hoeft u niet te antwoorden en mag u een advocaat raadplegen. Bent u slachtoffer, dan heeft u eigen rechten in de strafzaak.
Deze dienst bieden wij op dit moment nog niet aan.
De informatie op deze pagina is wel actueel en gecontroleerd. Wilt u bericht zodra wij u hierbij kunnen helpen?
Nu hulp nodig? Het Juridisch Loket geeft gratis advies bij een laag inkomen en weinig spaargeld: 0800-8020. Dat is een aparte organisatie, niet Legal Holding. Alle hulp op een rij
Aangehouden of opgeroepen voor verhoor?
Is er gevaar of nood: bel 112. Wordt u als verdachte verhoord, dan bent u niet verplicht te antwoorden (artikel 29 lid 2 Wetboek van Strafvordering) en mag u zich laten bijstaan door een advocaat (artikel 28 lid 1). Lees wat er gebeurt bij een politieverhoor en bij een aanhouding.
Verdachte: politie en officier
Uw rechten, het politieverhoor, aanhouding en inverzekeringstelling, voorlopige hechtenis en de afdoening door het OM.
Rechten van een verdachte
Uw rechten als verdachte: weten waarvan u wordt verdacht, zwijgen, een advocaat bij het verhoor, een tolk en inzage in het dossier. Met de wetsartikelen.
Politieverhoor
Brief of uitnodiging van de politie voor verhoor? Wat er gebeurt, uw zwijgrecht, een advocaat vooraf en erbij, het verslag lezen en tekenen, en de duur.
Inverzekeringstelling
Aangehouden? Ophouden voor onderzoek (6 of 9 uur), inverzekeringstelling (3 dagen, eenmaal verlengbaar) en voorgeleiding aan de rechter-commissaris.
Voorlopige hechtenis
Voorlopige hechtenis: bewaring (14 dagen), gevangenhouding (90 dagen), de gronden, schorsing en opheffing, hoger beroep en het verschil met voorarrest.
Strafbeschikking
Een strafbeschikking is een straf van het OM zonder rechter. Wie hem oplegt, de termijn voor verzet, het strafblad en betalen bij het CJIB.
Sepot
Bij een sepot vervolgt het OM niet (verder). De soorten sepot, de sepotcodes, het strafblad en hoe een belanghebbende beklag doet bij het gerechtshof.
De strafzaak
De dagvaarding, de politierechter, hoger beroep en cassatie, en wanneer een strafbaar feit verjaart.
Dagvaarding strafzaak
Dagvaarding van het OM? Wat erin staat, de termijn tot de zitting, getuigen opgeven, bezwaar binnen 8 dagen, uitstel vragen en wat er gebeurt als u niet komt.
Politierechter
De politierechter is één strafrechter voor eenvoudige zaken. Hij legt hoogstens een jaar gevangenisstraf op en doet meestal direct mondeling uitspraak.
Hoger beroep strafzaak
Hoger beroep in een strafzaak stelt u binnen 14 dagen in. Wie het mag, de schriftuur, het verlofstelsel en cassatie bij de Hoge Raad via een advocaat.
Verjaring strafrecht
Een overtreding verjaart na 3 jaar, een misdrijf na 6, 12 of 20 jaar; zware misdrijven nooit. Het begin, de stuiting en de verjaring van de straf.
Straffen en maatregelen
Voorwaardelijk of onvoorwaardelijk, taakstraf, geldboete, levenslang, tbs, enkelband en hoe de strafmaat tot stand komt.
Voorwaardelijke straf
Voorwaardelijk of onvoorwaardelijk: welke straffen voorwaardelijk kunnen, de proeftijd, de voorwaarden en wanneer u de straf alsnog moet ondergaan.
Taakstraf
Een taakstraf is onbetaald werk van hoogstens 240 uur. Wanneer hij niet mag, de termijn, de vervangende hechtenis en uw bezwaar binnen veertien dagen.
Geldboete
De zes geldboetecategorieën met de bedragen sinds 1 januari 2026, hoe de rechter de boete bepaalt, betalen via het CJIB, verhogingen en vervangende hechtenis.
Levenslang
Levenslang duurt in Nederland tot de dood, tenzij gratie volgt. Het advies van het Adviescollege Levenslanggestraften na 25 jaar, de gratietoets en de regels.
Tbs
Wanneer de rechter tbs oplegt, tbs met voorwaarden of met dwangverpleging, de duur van twee jaar, verlenging en de maximale duur volgens de wet.
Enkelband
Een enkelband controleert een locatiegebod of -verbod. Wanneer u er een krijgt, hoe de reclassering toezicht houdt en wat er gebeurt bij een overtreding.
Strafmaat
Hoe de strafrechter de straf bepaalt: het wettelijk maximum, de LOVS-oriëntatiepunten (juli 2026), de eis van het OM, zwaardere en lichtere factoren.
Gratie
Gratie is vermindering, verandering of kwijtschelding van een onherroepelijke straf. Wanneer het kan, hoe u het bij Justis aanvraagt, de termijnen, het effect.
Strafblad en VOG
Wat er in de justitiële documentatie staat, hoe lang, en of u met een strafblad een VOG krijgt.
Strafblad
Wanneer krijgt u een strafblad, hoe lang blijft een misdrijf of overtreding staan (5 tot 80 jaar) en hoe vraagt u uw strafblad op bij Justid? Met de wettekst.
VOG met strafblad
Krijgt u een VOG met een strafblad? Zo toetst Justis: terugkijktermijn, objectief en subjectief criterium. Plus de zienswijze binnen 2 weken en bezwaar.
VOG
Een VOG (Verklaring Omtrent het Gedrag) vraagt u aan bij Justis, vaak via uw werkgever. Digitaal kost het €33,85, via de gemeente €41,35. Zo werkt het.
Strafbare feiten
Wat de wet onder een delict verstaat, de maximumstraf en wat de rechter meeweegt.
Misdrijf
Een misdrijf is een strafbaar feit dat de wet zo noemt, zoals diefstal of mishandeling. Het verschil met een overtreding: rechter, poging, verjaring, strafblad.
Oplichting
Oplichting (artikel 326 Sr): tot vier jaar cel. Wat u doet als u bent opgelicht (bank, aangifte, geld terug) en wat er geldt als u zelf verdachte bent.
Diefstal
Diefstal (artikel 310 Sr): tot vier jaar cel; met braak of in een woning tot zes of negen jaar, met geweld tot negen jaar of meer. Plus winkeldiefstal.
Mishandeling
Mishandeling (artikel 300 Sr): tot drie jaar cel, zware mishandeling tot acht jaar. Zwaar letsel, wanneer de straf hoger wordt en wat u als slachtoffer doet.
Bedreiging
Bedreiging (artikel 285 Sr): strafbaar bij dreigen met onder meer doodslag, zware mishandeling of brandstichting, tot drie jaar cel. Ook online: wat telt.
Noodweer
Noodweer in het strafrecht (artikel 41 Sr): de voorwaarden volgens de wet en de Hoge Raad, noodweerexces, putatief noodweer en wat er daarna gebeurt.
Moord en doodslag
Op doodslag staat tot 25 jaar cel (artikel 287 Sr), op moord levenslang of tot 30 jaar (artikel 289). Het verschil, poging, verjaring en nabestaanden.
Stalking
Stalking heet in de wet belaging (artikel 285b Sr): wat telt, de straf, de klacht binnen drie maanden, een contactverbod en wat u nu zelf kunt doen.
Heling
Heling is gestolen spullen kopen, hebben of verkopen. Het verschil tussen opzetheling en schuldheling, de straffen en hoe u tweedehands koopt zonder risico.
Huisvredebreuk
Huisvredebreuk is wederrechtelijk binnendringen in andermans woning, lokaal of erf, of niet weggaan als dat wordt gevraagd. Artikel 138 Sr, de straf en kraken.
Verboden toegang
Artikel 461 Sr: strafbaar op andermans grond als de toegang duidelijk is verboden. Wat het bord moet zeggen, de boete en het verschil met huisvredebreuk.
Vernieling
Vernieling is opzettelijk andermans spullen kapotmaken (artikel 350 Sr). De straf, een gebouw (artikel 352), de OM-richtlijn en hoe u schadevergoeding krijgt.
Belediging
Belediging (artikel 266 Sr), smaad en laster (261 en 262): het verschil, de straf, online berichten, de klacht binnen drie maanden en smartengeld.
Artikel 184
Artikel 184 Sr: wanneer het niet opvolgen van een bevel van politie of boa strafbaar is, de maximumstraf, het verschil met 184a en wederspannigheid (180).
Valsheid in geschrifte
Valsheid in geschrifte (artikel 225 Sr): wat valselijk opmaken, vervalsen en gebruiken is, de maximumstraffen per soort stuk, de verjaring en wat u nu doet.
Huiselijk geweld
Huiselijk geweld en het strafrecht: welke delicten, de strafverzwaring van artikel 304 Sr, het tijdelijk huisverbod, het contactverbod en het gebiedsverbod.
Verkeersmisdrijf
Doorrijden na een ongeval, zeer gevaarlijk rijgedrag, een ongeval met letsel door schuld en rijden onder invloed zijn misdrijven. De regels en de straffen.
Slachtoffer
Aangifte doen, uw rechten in de strafzaak, schadevergoeding en het Schadefonds Geweldsmisdrijven.
Aangifte doen
Aangifte doen kan online, via 0900-8844 of op het politiebureau. Wat u meeneemt, wanneer aangifte verplicht is (artikel 160 Sv), valse aangifte en wat volgt.
Rechten slachtoffer
Uw rechten als slachtoffer: informatie over de zaak, inzage, bijstand, spreekrecht (artikel 51e Sv), voegen als benadeelde partij en het voorschot van het CJIB.
Schadefonds Geweldsmisdrijven
Een tegemoetkoming van het Schadefonds Geweldsmisdrijven: voor wie, welk letsel, aanvragen binnen tien jaar, de bedragen van €1.000 tot €35.000 en bezwaar.
De wetboeken
Hoe het Wetboek van Strafrecht en het Wetboek van Strafvordering zijn opgebouwd, en wat er verandert.
Wetboek van Strafrecht
Het Wetboek van Strafrecht bepaalt wat strafbaar is en welke straf erop staat. De opbouw in drie boeken, de belangrijkste artikelen en de boetecategorieën.
Wetboek van Strafvordering
Het Wetboek van Strafvordering regelt opsporing, vervolging, berechting en uitvoering. De opbouw, de rechten van de verdachte en het nieuwe wetboek.
Hulp bij een strafzaak
Wanneer u een strafrechtadvocaat nodig heeft, wie dat betaalt, en hoe Legal Holding u straks helpt.
Advocaat of jurist
Strafrechtadvocaat of jurist? Wie u mag verdedigen, wanneer een advocaat verplicht is, de piketadvocaat, pro deo via de Raad voor Rechtsbijstand en de kosten.
Hulp bij een strafzaak
Verdachte of slachtoffer in een strafzaak? Wat u nu zelf doet, welke termijnen lopen, welke stukken u klaarlegt en wat onze dienst straks wel en niet doet.
Waar wilt u mee verder?
- U bent uitgenodigd voor een verhoor of aangehouden. Lees uw rechten als verdachte, wat er gebeurt bij een politieverhoor en hoe lang u kunt worden vastgehouden bij een inverzekeringstelling of voorlopige hechtenis.
- U kreeg post van het OM of de rechtbank. Lees wat een strafbeschikking is en hoe u verzet doet, wat in een dagvaarding staat en hoe een zitting bij de politierechter verloopt.
- U bent veroordeeld of er is een uitspraak. Lees over hoger beroep en cassatie, een voorwaardelijke straf, een taakstraf en wat er op uw strafblad komt.
- U bent slachtoffer. Lees hoe u aangifte doet, welke rechten u in de strafzaak heeft en wanneer het Schadefonds Geweldsmisdrijven uitkeert.
- U wilt weten wat strafbaar is. Begin bij het verschil tussen een misdrijf en een overtreding, of kijk bij een delict zoals oplichting, diefstal of mishandeling, en wanneer noodweer geldt.
- Verkeer. Verkeersmisdrijven, rijden onder invloed en een ingevorderd rijbewijs staan bij autorecht.
Legal Holding is geen advocatenkantoor en verdedigt niemand in een strafzaak. Lees wanneer u een strafrechtadvocaat nodig heeft en wie dat betaalt, of waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.
Houd mij op de hoogte
Laat uw e-mailadres achter. U krijgt één bericht zodra wij u kunnen helpen. Daarna verwijderen wij uw adres.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen strafrecht en civiel recht?
In het strafrecht vervolgt de officier van justitie namens de Staat iemand die verdacht wordt van een strafbaar feit, en kan de rechter een straf of maatregel opleggen. In het civiele recht voeren burgers of bedrijven onderling een geschil, bijvoorbeeld over een betaling of schadevergoeding. Een slachtoffer kan in de strafzaak wel schadevergoeding vragen als benadeelde partij.
Moet ik antwoorden als de politie mij als verdachte verhoort?
Nee. De verdachte is niet tot antwoorden verplicht, en dat moet voor het verhoor worden meegedeeld (artikel 29 lid 2 Wetboek van Strafvordering). U mag zich ook laten bijstaan door een advocaat (artikel 28 lid 1). Lees meer over het politieverhoor.
Bronnen
- Wetboek van Strafrecht, artikel 1 (versie 01-07-2026) wet · geraadpleegd 31-10-2026 · geldende versie sinds 01-07-2026
- Wetboek van Strafvordering, artikel 28 en 29 (versie 01-07-2026) wet · geraadpleegd 31-10-2026 · geldende versie sinds 01-07-2026
Bronnen gecontroleerd door de redactie op 31-10-2026. De juridische controle van deze pagina volgt · Zo controleren wij
Laatst bijgewerkt: 31-10-2026Bekijk wat er is veranderd
- Eerste versie van de hub Strafrecht.
Was deze pagina nuttig?
Dank u. Uw reactie helpt ons deze pagina beter te maken.
Legal Holding
Wilt u straks hulp bij uw strafrechtzaak?
Deze dienst start binnenkort. Laat uw e-mailadres achter en u krijgt één bericht zodra het kan.
Wij regelen geen advocaat op toevoeging (pro deo). Nu hulp nodig? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.