Strafblad: wat erop komt, hoe lang het blijft en hoe u het inziet

Aangehouden of opgeroepen voor verhoor?

Is er gevaar of nood: bel 112. Bent u als verdachte aangehouden, dan mag u vóór het eerste verhoor een advocaat spreken en kan een advocaat op uw verzoek het verhoor bijwonen (artikel 28c en 28d Wetboek van Straf­vordering). Gaat het om een feit waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten en wilt u rechts­bij­stand, dan wijst de Raad voor Rechts­bij­stand een advocaat aan (artikel 28b lid 2). U bent niet verplicht te antwoorden (artikel 29 lid 2). Lees meer over uw rechten als verdachte.

Wat is een strafblad?

“Strafblad” is het gewone woord voor uw gegevens in de justitiële do­cu­men­ta­tie. Officieel heet een afschrift ervan het Uittreksel Justitiële Do­cu­men­ta­tie. De wet omschrijft de justitiële do­cu­men­ta­tie als een sa­men­han­gende verzameling justitiële gegevens die langs ge­au­to­ma­ti­seerde weg wordt gevoerd (artikel 1 onder g Wjsg). De minister van Justitie en Veiligheid verwerkt die gegevens voor een goede straf­rechts­ple­ging (artikel 2 lid 1); de Justitiële Informatie­dienst (Justid) beheert ze namens hem.

Op het strafblad staat geen oordeel over uw karakter. Er staat wat er met een strafzaak is gebeurd: de beslissing van het OM of de uitspraak van de rechter. Wat erop komt en hoe lang het blijft, regelen de Wet justitiële en straf­vor­der­lijke gegevens (Wjsg) en het Besluit justitiële en straf­vor­der­lijke gegevens.

Wanneer krijgt u een strafblad?

Het hangt af van de vraag of het feit een misdrijf of een overtreding is. Dat bepaalt de wet; lees het verschil bij misdrijf of overtreding. Het gaat om feiten gepleegd door iemand van 12 jaar of ouder (Justid).

• Misdrijf. Een misdrijf komt op het strafblad zodra het OM het proces-verbaal in behandeling neemt (artikel 2 Besluit). Volgens Justid wordt ook een sepot, een vrijspraak of een ontslag van alle rechts­ver­vol­ging ge­re­gi­streerd. Er zijn twee uit­zon­de­rin­gen: het OM stelt vast dat u ten onrechte als verdachte bent aangemerkt (sepotcode 01), of dat een ambtenaar rechtmatig geweld gebruikte (sepotcode 09).
• Overtreding. Alleen in bepaalde gevallen. Een beslissing van het OM komt er niet op als het gaat om een straf­be­schik­king met alleen een geldboete van minder dan €130, of om een sepot zonder voorwaarden. Een uitspraak van de rechter komt er alleen op bij een taakstraf, een vrijheids­straf (anders dan vervangende hechtenis), een geldboete van minimaal €130 of een bijkomende straf (artikel 3 Besluit).
• Over­tre­din­gen die er altijd op komen. Artikel 4 lid 2 van het Besluit noemt over­tre­din­gen die ook bij een sepot of een kleine boete worden ge­re­gi­streerd. Daaronder vallen onder meer de over­tre­din­gen uit titel I en II van het Derde Boek van het Wetboek van Strafrecht (zoals straat­schen­de­rij, artikel 424 Sr), onverzekerd rijden (Wet aan­spra­ke­lijk­heids­verzekering mo­tor­rij­tui­gen), gevaar of hinder veroorzaken op de weg (artikel 5 We­gen­ver­keers­wet 1994), rijden zonder rijbewijs (artikel 107 lid 1), en over­tre­din­gen van de Alcoholwet, de Wet wapens en munitie en de Vreem­de­lin­gen­wet 2000.

Niet op het strafblad komen volgens Justid: een lichte verkeers­overtreding die het CJIB als Mulderfeit afhandelt, een be­stuur­lijke boete (bij­voor­beeld van de gemeente), en een Halt-afdoening die met succes is afgerond.

Hoe lang blijft iets op uw strafblad?

De wet noemt dit niet “bewaren” maar “vernietigen”: na een vaste termijn worden de gegevens vernietigd. Bij een misdrijf hangt de termijn af van het straf­maxi­mum in de wet, niet van de straf die u kreeg. De termijn begint op de dag van de beslissing om niet te vervolgen, de eind­uitspraak van de rechter, of de dag waarop een straf­be­schik­king volledig is uitgevoerd (artikel 4 lid 1 en 6 Wjsg).

Bewaar­termijnen van het strafblad

Soort feit	Gegevens worden vernietigd na	Bij overlijden
Overtreding	5 jaar (artikel 6 onder a)	2 jaar na het overlijden
Overtreding met een vrijheids­straf (geen vervangende hechtenis) of taakstraf	10 jaar (artikel 6 onder b)	2 jaar na het overlijden
Misdrijf met een straf­maxi­mum van minder dan 6 jaar, zoals diefstal (artikel 310 Sr: 4 jaar)	20 jaar (artikel 4 lid 1 onder b)	12 jaar na het overlijden
Misdrijf met een straf­maxi­mum van 6 jaar of meer, zoals diefstal door twee of meer personen (artikel 311 Sr: 6 jaar)	30 jaar (artikel 4 lid 1 onder a)	20 jaar na het overlijden
Misdrijf met een ge­van­ge­nis­straf of vrijheids­benemende maatregel van meer dan 20 jaar	30 + 20 = 50 jaar (artikel 4 lid 3)	Geen aparte regel in artikel 4
Levenslange ge­van­ge­nis­straf, of een vrijheids­benemende maatregel van meer dan 40 jaar	80 jaar (artikel 4 lid 3)	Geen aparte regel in artikel 4
Misdrijven uit de artikelen 241, 243 en 245 tot en met 253 Sr (seksuele misdrijven)	80 jaar, ongeacht de straf (artikel 4 lid 4)	Geen aparte regel in artikel 4

Is het recht op straf­ver­vol­ging door verjaring vervallen, dan worden de gegevens ook vernietigd (artikel 4 lid 1 onder c en artikel 6 onder d). Wanneer dat is, leest u bij verjaring in het strafrecht.

De verlenging bij een nieuw misdrijf

Krijgt u een eind­uitspraak van de rechter voor een ander misdrijf, dan worden de termijnen van 20 en 30 jaar verlengd. Alle gegevens worden dan pas vernietigd 20 of 30 jaar na dat nieuwe vonnis of na de volledige uitvoering van die straf­be­schik­king, al naar gelang het straf­maxi­mum van het nieuwe misdrijf (artikel 4 lid 2). Justid noemt dit cumulatie.

De termijn van dertig en twintig jaar, genoemd in het eerste lid, wordt verlengd indien tegen de betrokkene een eind­uitspraak als bedoeld in de artikelen 351 en 352 van het Wetboek van Straf­vordering in verband met een ander misdrijf is gedaan.

Voorbeeld

Voorbeeld met een fictieve persoon: Daan wordt in 2014 veroordeeld voor een diefstal (straf­maxi­mum 4 jaar). In 2022 veroordeelt de rechter hem voor een vernieling, ook een misdrijf met een straf­maxi­mum onder de 6 jaar.

Diefstal 2014, zonder verlenging vernietigd in

2034

Nieuwe eind­uitspraak 2022: termijn van 20 jaar opnieuw vanaf

2022

Beide zaken worden vernietigd in

2042

Volgt na 2022 opnieuw een eind­uitspraak voor een misdrijf, dan schuift de datum weer op. De bijzondere termijnen van 50 en 80 jaar gaan voor (artikel 4 lid 3 en 4 Wjsg).

Elke zaak is anders

De voorbeelden, uitspraken en uitkomsten van rekenhulpen op deze site laten zien hoe de regels in andere situaties werken. Ze zeggen niet wat de uitkomst in uw zaak wordt: die hangt af van uw eigen afspraken, bewijs en om­stan­dig­he­den. Twijfelt u? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

Uw strafblad opvragen: het overzicht justitiële gegevens

U heeft het recht om te weten of er justitiële gegevens over u zijn, en welke. Op uw schrif­te­lijke verzoek geeft de minister binnen zes weken uitsluitsel. U krijgt dan ook te horen aan wie uw gegevens in de vier jaar vóór uw verzoek zijn verstrekt, hoe lang ze worden bewaard en dat u een klacht kunt indienen bij de Autoriteit Per­soons­ge­ge­vens (artikel 18 Wjsg).

Zo werkt het volgens Justid:

• U stuurt een e-mail naar info@justid.nl of een brief naar Justid, Postbus 337, 7600 AH Almelo, met uw naam, adres en te­le­foon­num­mer en een kopie van een geldig identiteits­bewijs.
• Binnen zes weken hoort u of uw verzoek is toegewezen. Zo ja, dan haalt u het overzicht op bij een rechtbank in uw buurt, met uw identiteits­bewijs. Dat moet binnen vier weken na de e-mail; daarna moet u opnieuw aanvragen.
• Bent u jonger dan 16 jaar of staat u onder curatele, dan doet uw wettelijk ver­te­gen­woor­di­ger het verzoek (artikel 20 lid 2 Wjsg). U kunt ook een advocaat een bijzondere machtiging geven (artikel 20 lid 4).

Het overzicht is alleen voor uzelf. Het is geen VOG en volgens Justid mogen werkgevers en ver­ze­ke­raars er niet om vragen. Een verzoek kan worden afgewezen, bij­voor­beeld om een straf­rechtelijk onderzoek niet te belemmeren of om anderen te beschermen; de afwijzing is schrif­te­lijk en met redenen (artikel 21 lid 2 en 3).

Een fout laten herstellen of gegevens laten verwijderen

• Rec­ti­fi­ca­tie. Staat er iets onjuists of onvolledigs, dan kunt u schrif­te­lijk vragen om verbetering of aanvulling; in het verzoek zet u welke wijziging u wilt (artikel 22 lid 1). Volgens Justid gaat het alleen om feitelijke fouten ten opzichte van de beslissing van het OM of de rechter, en pas als de zaak on­her­roe­pe­lijk is afgedaan. Vindt u dat u ten onrechte bent veroordeeld, dan is dit niet de weg.
• Ver­nie­ti­ging. Worden gegevens in strijd met de wet verwerkt of langer bewaard dan mag, dan kunt u om ver­nie­ti­ging vragen (artikel 22 lid 2).
• Verzet. Bij zeer bijzondere per­soon­lijke om­stan­dig­he­den kunt u Justid vragen gegevens te verwijderen. Volgens Justid wordt dat zelden toegekend, en eerst wordt het OM gehoord. Een beroep op het recht op ver­ge­tel­heid uit de AVG kan niet: voor het strafblad geldt de Wjsg.

De verwerkings­ver­ant­woor­de­lijke laat u binnen vier weken schrif­te­lijk weten of hij uw verzoek tot rec­ti­fi­ca­tie of ver­nie­ti­ging inwilligt (artikel 22 lid 4). Een beslissing op een verzoek om inzage of rec­ti­fi­ca­tie is een besluit waartegen u bezwaar kunt maken (artikel 23 lid 1 Wjsg).

Termijn: bezwaar tegen een beslissing van Justid binnen zes weken

Bent u het niet eens met de beslissing op uw verzoek om inzage, rec­ti­fi­ca­tie of ver­nie­ti­ging, dan dient u binnen zes weken schrif­te­lijk bezwaar in bij Justid (namens de minister). De termijn begint op de dag na die waarop de beslissing is be­kend­ge­maakt (artikel 23 lid 1 Wjsg en artikel 6:7 en 6:8 lid 1 Algemene wet bestuurs­recht). Vraagt u binnen die termijn de Autoriteit Per­soons­ge­ge­vens om te bemiddelen, dan kunt u nog beroep instellen tot zes weken nadat de Autoriteit u liet weten dat de behandeling is beëindigd (artikel 23 lid 2 Wjsg).

Wat betekent een strafblad voor u?

• Werk en VOG. Vraagt een werkgever om een Verklaring Omtrent het Gedrag, dan kijkt Justis naar uw justitiële gegevens. Een strafblad betekent niet vanzelf dat u geen VOG krijgt: de regels voor de VOG zijn anders dan de bewaar­termijnen. Lees VOG met een strafblad. Uw werkgever ziet uw strafblad zelf niet (Justis).
• Wie het verder mag inzien. Het OM en de rechter, en de or­ga­ni­sa­ties die het Besluit aanwijst, zoals de politie, de re­clas­se­ring en de Raad voor de Kinder­bescherming (Justid). Gegevens van jongeren worden aan andere instanties alleen verstrekt als de wet dat regelt.
• Een nieuwe strafzaak. De rechter en de officier van justitie zien eerdere zaken. Dat kan meewegen bij de straf; zie strafmaat.
• Reizen en emigreren. Justid doet geen uitspraak over reizen met een strafblad en verwijst naar de ambassade van het land van bestemming. Vraagt een land om een bewijs van goed gedrag, dan is een VOG met het doel visum of emigratie volgens Justid vaak voldoende.
• Per­soon­lijke gegevens volgens de AVG. Straf­rechtelijke gegevens zijn ook in de privacywet extra beschermd; lees over bijzondere per­soons­ge­ge­vens.

Wie kan u helpen?

Begin hier

Justid

U wilt weten wat er op uw strafblad staat, of u ziet een feitelijke fout.

Justid noemt geen kosten voor het overzicht

Juridisch Loket

U twijfelt of een beslissing van Justid klopt of wilt bezwaar maken.

Gratis bij een laag inkomen en weinig spaargeld

Specialist strafrecht

U wilt een rec­ti­fi­ca­tie, verzet of bezwaar laten voeren, of een lopende strafzaak beïnvloedt uw registratie.

Afhankelijk van de zaak · Binnenkort via Legal Holding

Legal Holding is geen ad­vo­ca­ten­kan­toor en regelt geen pro deo. Een toevoeging vraagt een advocaat aan bij de Raad voor Rechts­bij­stand; lees gratis of betaalbare juridische hulp.