Ga direct naar inhoud
Menu

Privacy en IT · bijgewerkt 25-10-2026

Bijzondere per­soons­ge­ge­vens

Antwoord in 9 seconden

Bijzondere per­soons­ge­ge­vens zijn extra gevoelige gegevens, zoals over gezondheid, ras of etnische afkomst, politieke opvattingen, godsdienst, vak­bonds­lid­maat­schap, seksuele gerichtheid, en genetische of bi­ome­tri­sche gegevens. De AVG verbiedt het verwerken ervan, tenzij een wettelijke uit­zon­de­ring geldt, bij­voor­beeld uit­druk­ke­lijke toestemming. Straf­rechtelijke gegevens en het BSN hebben eigen regels.

Door Redactie Legal HoldingGe­pu­bli­ceerd Bronnen ge­con­tro­leerd Wetteksten ge­con­tro­leerd

Deze dienst bieden wij op dit moment nog niet aan.

De informatie op deze pagina is wel actueel en ge­con­tro­leerd. Wilt u bericht zodra wij u hierbij kunnen helpen?

Nu hulp nodig? Het Juridisch Loket geeft gratis advies bij een laag inkomen en weinig spaargeld: 0800-8020. Dat is een aparte organisatie, niet Legal Holding. Alle hulp op een rij

Welke gegevens zijn bijzonder?

Bijzondere per­soons­ge­ge­vens zijn gegevens waaruit blijkt (artikel 9 lid 1 AVG):

  • ras of etnische afkomst;
  • politieke opvattingen;
  • religieuze of le­vens­be­schou­we­lijke over­tui­gin­gen;
  • lid­maat­schap van een vakbond;
  • genetische gegevens, zoals de uitkomst van een DNA-analyse;
  • bi­ome­tri­sche gegevens om iemand uniek te herkennen, zoals een vin­ger­af­druk of ge­zichts­her­ken­ning;
  • gegevens over gezondheid, lichamelijk en geestelijk, ook over zorg die iemand heeft gekregen;
  • gegevens over iemands seksueel gedrag of seksuele gerichtheid.

Deze gegevens zijn gevoelig omdat misbruik ervan tot dis­cri­mi­na­tie of grote schade kan leiden. Lekken zulke gegevens, dan houdt u volgens de Autoriteit Per­soons­ge­ge­vens in ieder geval rekening met een hoog risico. Lees datalek: wat nu?

Het verbod en de uit­zon­de­rin­gen

Het verwerken van bijzondere per­soons­ge­ge­vens is verboden (artikel 9 lid 1 AVG, artikel 22 UAVG). Het verbod geldt niet in een aantal gevallen. De be­lang­rijk­ste:

Be­lang­rijk­ste uit­zon­de­rin­gen op het verbodBron: artikel 9 lid 2 AVG en artikel 22 tot en met 30 UAVG, ge­con­tro­leerd 25-10-2026
Be­lang­rijk­ste uit­zon­de­rin­gen op het verbod
Uit­zon­de­ringVoorbeeld
Uit­druk­ke­lijke toestemmingU geeft duidelijk en apart toestemming voor een bepaald doel
Arbeids­recht en sociale zekerheidEen werkgever die gezondheids­gegevens nodig heeft voor de re-integratie van een zieke werknemer (artikel 30 UAVG)
Vitale belangenIemand is bewusteloos en een arts heeft medische gegevens nodig
Kennelijk zelf openbaar gemaaktIemand maakt zelf in het openbaar zijn politieke voorkeur bekend
Rechts­vorderingDe gegevens zijn nodig om een recht in een procedure te verdedigen
Gezondheids­zorgEen arts of zorg­in­stel­ling die u behandelt, met een be­roeps­ge­heim
Kerk­ge­noot­schap, vakbond of politieke partijEen vereniging die gegevens van haar leden verwerkt en ze niet zonder toestemming doorgeeft
Onderzoek en statistiekWe­ten­schap­pe­lijk onderzoek met passende waarborgen (artikel 24 UAVG)

Voor elke verwerking geldt daarnaast dat er een grondslag moet zijn. Lees de grondslagen van de AVG. Verwerkt u op grote schaal bijzondere per­soons­ge­ge­vens, dan is een DPIA verplicht (artikel 35 lid 3 AVG).

Bi­ome­tri­sche gegevens in Nederland

Voor bi­ome­tri­sche gegevens om iemand te herkennen geldt in Nederland een eigen uit­zon­de­ring:

Gelet op artikel 9, tweede lid, onderdeel g, van de verordening, is het verbod om bi­ome­tri­sche gegevens met het oog op de unieke iden­ti­fi­ca­tie van een persoon te verwerken niet van toepassing, indien de verwerking nood­za­ke­lijk is voor au­then­ti­ca­tie of omwille van be­vei­li­gings­doeleinden en slechts voor zover dit nood­za­ke­lijk is vanwege een zwaarwegend algemeen belang van rechtmatige toegang tot bepaalde plaatsen, gebouwen, diensten, producten, in­for­ma­tie­sys­te­men of werk­pro­ces­sys­te­men.

Artikel 29 Uitvoerings­wet Algemene verordening gegevens­bescherming · geldende tekst sinds · ge­con­tro­leerd op bij wetten.overheid.nl

Biometrisch zijn gegevens die met een specifieke technische verwerking van li­chaams­ken­mer­ken of gedrag iemand eenduidig herkennen, zoals ge­zichts­af­beel­din­gen of vin­ger­af­druk­ken (artikel 4 punt 14 AVG).

Elke zaak is anders

De voorbeelden, uitspraken en uitkomsten van rekenhulpen op deze site laten zien hoe de regels in andere situaties werken. Ze zeggen niet wat de uitkomst in uw zaak wordt: die hangt af van uw eigen afspraken, bewijs en om­stan­dig­he­den. Twijfelt u? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

Straf­rechtelijke gegevens en het BSN

  • Straf­rechtelijke gegevens, zoals over ver­oor­de­lin­gen en strafbare feiten, mogen alleen onder toezicht van de overheid worden verwerkt, of als de wet dat met passende waarborgen toestaat (artikel 10 AVG). De UAVG noemt wanneer dat mag (artikel 31 tot en met 33 UAVG).
  • Het bur­ger­ser­vi­ce­num­mer (BSN) mag alleen worden gebruikt ter uitvoering van de wet die het voor­schrijft, of voor een doel dat de wet bepaalt (artikel 46 UAVG). Een bedrijf mag dus niet zomaar om uw BSN vragen.

Wie kan u helpen?

Begin hier

De organisatie zelf

U wilt weten welke gevoelige gegevens een organisatie van u heeft.

Kosteloos, tenzij het verzoek kennelijk ongegrond of bui­ten­spo­rig is (artikel 12 AVG)

Autoriteit Per­soons­ge­ge­vens

U denkt dat een organisatie uw gevoelige gegevens verwerkt zonder dat het mag.

Volgens de regels van de AP

Juridisch Loket

U wilt weten wat uw rechten zijn.

Gratis bij een laag inkomen en weinig spaargeld

Specialist privacy en IT

Uw organisatie verwerkt gezondheids- of bi­ome­tri­sche gegevens en wil weten of dat mag.

Afhankelijk van de opdracht · Binnenkort via Legal Holding

Illustratie: een schild en een sleutel, als beeld van extra bescherming voor gevoelige gegevens
Bijzondere per­soons­ge­ge­vens: een verbod met uit­zon­de­rin­gen.
Volgende stapLees wanneer u een DPIA moet uitvoeren

Veel­ge­stelde vragen

Mag mijn werkgever gegevens over mijn gezondheid verwerken?

Alleen beperkt. Gegevens over gezondheid zijn bijzondere per­soons­ge­ge­vens. Een werkgever mag ze alleen verwerken voor zover dat nood­za­ke­lijk is, bij­voor­beeld voor de re-integratie of de uitvoering van wettelijke regels over ziekte (artikel 30 UAVG). Lees ook ziek en loondoor­betaling.

Mag een sportschool mijn vin­ger­af­druk gebruiken om binnen te komen?

Alleen als dat nood­za­ke­lijk is voor au­then­ti­ca­tie of beveiliging vanwege een zwaarwegend algemeen belang, of met uw uit­druk­ke­lijke toestemming. Artikel 29 UAVG noemt die eisen.

Is een foto een bijzonder per­soons­ge­ge­ven?

Een foto is een per­soons­ge­ge­ven als iemand herkenbaar is. Biometrisch wordt hij pas als hij met een speciale techniek wordt verwerkt om iemand eenduidig te herkennen, zoals bij ge­zichts­her­ken­ning (artikel 4 punt 14 AVG).

Bronnen

  1. Algemene verordening gegevens­bescherming (Verordening (EU) 2016/679), artikel 4 punt 13 tot en met 15, 9, 10 en 35 wet · ge­raad­pleegd 25-10-2026
  2. Autoriteit Per­soons­ge­ge­vens: datalek, wel of niet melden overheid · ge­raad­pleegd 25-10-2026
  3. Uitvoerings­wet Algemene verordening gegevens­bescherming (artikel 22, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33 en 46) wet · ge­raad­pleegd 25-10-2026 · geldende versie sinds 01-09-2026

Bronnen ge­con­tro­leerd door de redactie op 25-10-2026. De juridische controle van deze pagina volgt · Zo controleren wij

Laatst bijgewerkt: 25-10-2026Bekijk wat er is veranderd
  1. Eerste versie: de negen soorten, het verbod, de uit­zon­de­rin­gen uit de AVG en de UAVG, straf­rechtelijke gegevens en het BSN.

Was deze pagina nuttig?

Vul geen namen of zaak­ge­ge­vens in. Wij gebruiken vragen om deze pagina te verbeteren. U krijgt geen persoonlijk antwoord.

Let op: Legal Holding neemt geen gratis zaken en geen pro-deozaken (toevoeging) aan. Zoekt u gratis of betaalbare hulp? Lees waar u terecht kunt.

Delen

Legal Holding

Wilt u straks hulp bij uw privacy en itzaak?

Deze dienst start binnenkort. Laat uw e-mailadres achter en u krijgt één bericht zodra het kan.

Wij regelen geen advocaat op toevoeging (pro deo). Nu hulp nodig? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

Terug naar boven