Valsheid in geschrifte: wanneer strafbaar en welke straf?

Aangehouden of opgeroepen voor verhoor?

Is er gevaar of nood: bel 112. Als verdachte bent u niet verplicht te antwoorden (artikel 29 lid 2 Sv) en mag u zich laten bijstaan door een advocaat (artikel 28 lid 1 Sv), vóór en tijdens het po­li­tie­ver­hoor (artikel 28c en 28d Sv). Valsheid in geschrift is een feit waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten (vier jaar of meer, artikel 67 lid 1 Sv): bent u daarvoor aangehouden, dan wijst de raad voor rechts­bij­stand op uw verzoek een advocaat aan (artikel 28b lid 2 Sv).

Wat is valsheid in geschrift?

Valsheid in geschrift staat in titel XII van het Tweede Boek van het Wetboek van Strafrecht, bij de misdrijven. De wet beschermt het vertrouwen dat iedereen moet kunnen hebben in stukken die als bewijs dienen, zoals contracten, facturen, loonstroken en ver­kla­rin­gen. De zoekterm is vaak “valsheid in geschrifte”; de wet spreekt van “valsheid in geschrift”.

Hij die een geschrift dat bestemd is om tot bewijs van enig feit te dienen, valselijk opmaakt of vervalst, met het oogmerk om het als echt en onvervalst te gebruiken of door anderen te doen gebruiken, wordt als schuldig aan valsheid in geschrift gestraft, met ge­van­ge­nis­straf van ten hoogste zes jaren of geldboete van de vijfde categorie.

De elementen van artikel 225

De officier van justitie moet elk onderdeel bewijzen:

1. Een geschrift met be­wijs­be­stem­ming. Het stuk moet bestemd zijn om tot bewijs van een feit te dienen. Niet elk papier of bestand is dat; de rechter beoordeelt het per stuk.
2. Valselijk opmaken of vervalsen. Valselijk opmaken betekent in gewone woorden: een stuk maken waarvan de inhoud of de herkomst vanaf het begin niet klopt. Vervalsen betekent: een echt stuk achteraf veranderen, bij­voor­beeld een bedrag of een datum.
3. Het oogmerk om het als echt te gebruiken. De maker wil het stuk zelf als echt en onvervalst gebruiken, of het door anderen laten gebruiken.

Daarnaast is ook strafbaar wie het valse stuk opzettelijk gebruikt alsof het echt is, of het opzettelijk aflevert of voorhanden heeft terwijl hij weet of re­de­lij­ker­wijs moet vermoeden dat het voor zulk gebruik bestemd is (artikel 225 lid 2). Wordt het feit gepleegd om een ter­ro­ris­tisch misdrijf voor te bereiden of gemakkelijk te maken, dan gaat de ge­van­ge­nis­straf met een derde omhoog (artikel 225 lid 3).

Straffen per soort stuk

Valsheid in geschrift: maximale straffen per soort stuk

Feit	Artikel	Maximale straf
Een geschrift met be­wijs­be­stem­ming valselijk opmaken, vervalsen of opzettelijk gebruiken	225 Sr	6 jaar of geldboete vijfde categorie (€110.000)
Valsheid in een authentieke akte, schuld­brie­ven van de overheid, aandelen, ren­te­be­wij­zen of krediet- of han­dels­pa­pier	226 Sr	7 jaar of geldboete vijfde categorie
Een valse opgave laten opnemen in een authentieke akte	227 Sr	6 jaar of geldboete vijfde categorie
Onjuiste gegevens geven of opzettelijk niet tijdig gegevens geven voor een uitkering, toeslag of andere ver­strek­king, als dat tot be­voor­de­ling kan strekken	227a en 227b Sr	4 jaar of geldboete vijfde categorie
Een arts of ver­los­kun­dige die opzettelijk een valse verklaring afgeeft over een geboorte, doods­oor­zaak of ziekte	228 Sr	3 jaar of geldboete vierde categorie; om iemand in een psy­chi­atrisch ziekenhuis te laten opnemen 7 jaar en 6 maanden
Een ge­nees­kun­dige verklaring valselijk opmaken of vervalsen om de overheid of ver­ze­ke­raars te misleiden	229 Sr	3 jaar of geldboete vierde categorie (€27.500)
Een ge­tuig­schrift van goed gedrag, bekwaamheid of andere om­stan­dig­he­den vervalsen om een baan of hulp te krijgen	230 Sr	1 jaar of geldboete derde categorie (€11.000)
Een reis­do­cu­ment of identiteits­bewijs vervalsen, of een vals exemplaar gebruiken of voorhanden hebben	231 Sr	6 jaar of geldboete vijfde categorie
Een betaalpas of ander niet-contant be­taal­in­stru­ment vervalsen of gebruiken	232 Sr	6 jaar of geldboete vijfde categorie
Middelen of gegevens voorhanden hebben die bestemd zijn voor het vervalsen van onder meer be­taal­in­stru­men­ten of identiteits­bewijzen	234 Sr	4 jaar of geldboete vierde categorie

De bedragen van de geld­boe­te­ca­te­go­rieën gelden sinds 1 januari 2026 (artikel 23 lid 4 Sr); lees meer over de geldboete en de categorieën. Een maxi­mum­straf is de bovengrens die de wet stelt; hoe de rechter de straf in een concrete zaak bepaalt, leest u bij strafmaat.

Voorbeeld

Fictief: iemand verhoogt op zijn loonstrook het nettoloon en levert die in bij een verhuurder om aan te tonen dat hij de huur kan betalen.

Geschrift

Een loonstrook, ingeleverd om het inkomen aan te tonen; of het stuk be­wijs­be­stem­ming heeft, beoordeelt de rechter

Handeling

Vervalsen: een echt stuk achteraf veranderen

Oogmerk

Het stuk als echt laten gebruiken door de verhuurder

Mogelijk strafbaar feit

Artikel 225 lid 1 en 2 Sr: maximaal 6 jaar of €110.000

Leidt het valse stuk ertoe dat iemand een goed afgeeft of een dienst verleent, dan kan ook oplichting (artikel 326 Sr) aan de orde zijn. De officier van justitie beslist wat hij ten­las­te­legt.

Elke zaak is anders

De voorbeelden, uitspraken en uitkomsten van rekenhulpen op deze site laten zien hoe de regels in andere situaties werken. Ze zeggen niet wat de uitkomst in uw zaak wordt: die hangt af van uw eigen afspraken, bewijs en om­stan­dig­he­den. Twijfelt u? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

Bijkomende gevolgen

• Ontzetting uit het beroep. De rechter kan de schuldige ontzetten van de uitoefening van het beroep waarin hij het misdrijf beging (artikel 235 lid 1 Sr). Bij de artikelen 225 tot en met 232 en 234 kan ook ontzetting volgen van het recht om ambten te bekleden, bij de gewapende macht te dienen of raadsman of ge­rechtelijk be­wind­voer­der te zijn (artikel 235 lid 2 en 28 lid 1 Sr).
• Bedrijven. Ook een rechts­per­soon kan valsheid in geschrift plegen. De vervolging kan zich richten tegen de rechts­per­soon, tegen wie tot het feit opdracht gaf of er feitelijk leiding aan gaf, of tegen beiden (artikel 51 Sr).
• Afdoening door het OM. Bij een misdrijf waarop niet meer dan zes jaar ge­van­ge­nis­straf staat, zoals artikel 225, kan de officier van justitie een straf­be­schik­king uit­vaar­di­gen, bij­voor­beeld een taakstraf van ten hoogste 180 uur of een geldboete (artikel 257a lid 1 en 2 Sv). Bij artikel 226, met zeven jaar, kan dat niet; dan beslist de rechter. Lees meer over de straf­be­schik­king.
• Verjaring. Bij artikel 225 verjaart het recht tot straf­ver­vol­ging na twaalf jaar (artikel 70 lid 1 onder 3° Sr); bij artikel 230, met een maximum van een jaar, na zes jaar (artikel 70 lid 1 onder 2° Sr). Lees meer over verjaring in het strafrecht.

Wat kunt u nu doen?

Termijn: 14 dagen voor verzet of hoger beroep

Straf­be­schik­king van het OM: verzet doet u binnen veertien dagen nadat het afschrift in persoon aan u is uitgereikt, of nadat u de straf­be­schik­king anderszins kende, bij het parket dat in de straf­be­schik­king is vermeld (artikel 257e lid 1 en 2 Sv). Wie vrijwillig aan de straf­be­schik­king voldoet, kan daarna geen verzet meer doen (lid 1).

Vonnis van de rechter: hoger beroep stelt u in binnen veertien dagen na de uitspraak als u bij de zitting aanwezig was of de zittings­datum vooraf kende (artikel 408 lid 1 Sv), en anders binnen veertien dagen nadat u van het vonnis op de hoogte bent (lid 2). U doet dat met een verklaring op de griffie van het gerecht dat de uitspraak deed (artikel 449 lid 1 Sv). Lees meer over hoger beroep in een strafzaak.

1. Stap 1Verklaar niet voordat u advies heeftU hoeft bij de politie niet te antwoorden (artikel 29 lid 2 Sv). Bij valsheid in geschrift draait de zaak vaak om wat u wist en wilde; een verklaring legt dat vast.
2. Stap 2Bewaar alle stukken en wijzig nietsBewaar de originelen, e-mails en bestanden zoals ze zijn. Iets aanpassen of weggooien kan uw positie ver­slech­te­ren.
3. Stap 3Schakel een straf­recht­advocaat inHij beoordeelt of het stuk be­wijs­be­stem­ming had, of opzet en oogmerk te bewijzen zijn en of verzet of hoger beroep zin heeft.

Lees ook wat er gebeurt bij een po­li­tie­ver­hoor, bij een dagvaarding en wat er op uw strafblad kan komen. Bent u zelf slachtoffer van een vals stuk, bij­voor­beeld een valse factuur, lees dan hoe u aangifte doet en wat oplichting is.

Wie kan u helpen?

Nu nodig

Een advocaat via de politie

U bent aangehouden voor valsheid in geschrift en wordt verhoord.

Kosteloos als de raad voor rechts­bij­stand hem aanwijst (artikel 43 lid 1 Wet op de rechts­bij­stand)

Juridisch Loket

U bent uitgenodigd voor verhoor of kreeg een straf­be­schik­king en wilt weten wat u kunt doen.

Gratis bij een laag inkomen en weinig spaargeld

Straf­recht­advocaat

U wordt verdacht, of uw bedrijf is betrokken bij een onderzoek.

Afhankelijk van de zaak; met een laag inkomen soms een toevoeging

Specialist strafrecht

U wilt uw situatie straks laten beoordelen.

Afhankelijk van de zaak · Binnenkort via Legal Holding

Legal Holding is geen ad­vo­ca­ten­kan­toor en verdedigt niemand in een strafzaak. Wij regelen geen pro deo; een toevoeging vraagt een advocaat aan bij de Raad voor Rechts­bij­stand. Lees wanneer u een straf­recht­advocaat nodig heeft en wie betaalt.