Straf­recht­advocaat: wanneer heeft u er een nodig en wie betaalt?

Aangehouden of opgeroepen voor verhoor?

Is er gevaar of nood: bel 112. Bent u nu aangehouden, vraag dan bij de politie om een advocaat: bij een feit waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten wijst de raad voor rechts­bij­stand op uw verzoek een advocaat aan (artikel 28b lid 2 Sv). U mag vóór het eerste verhoor met hem praten (artikel 28c Sv) en hij mag het verhoor bijwonen (artikel 28d Sv). U bent niet verplicht te antwoorden (artikel 29 lid 2 Sv). Wacht dus niet op Legal Holding: wij zijn geen ad­vo­ca­ten­kan­toor.

Wie mag u bijstaan in een strafzaak?

Als raadslieden worden toegelaten in Nederland op het tableau van de Nederlandse orde van advocaten in­ge­schre­ven advocaten.

In het strafrecht heet uw advocaat de raadsman. Dat kan alleen een advocaat zijn. Daarnaast worden bepaalde advocaten uit andere landen toegelaten als zij samenwerken met een in Nederland in­ge­schre­ven advocaat (artikel 37 lid 2 Sv). Een jurist, een juridisch adviseur of een rechts­win­kel kan u dus niet als raadsman bijstaan bij de politie of de rechter. Alleen wie als advocaat is in­ge­schre­ven, mag de titel advocaat voeren (artikel 9a Ad­vo­ca­ten­wet).

Wie mag wat in een strafzaak?

Wie	Bij de politie	Bij de rechter	Cassatie
Advocaat (raadsman)	Overleg vóór het verhoor en bijwonen van het verhoor	Verdedigt u ter zitting	Dient de schriftuur in; verplicht
Jurist of juridisch adviseur	Niet als raadsman	Niet als raadsman	Nee
Legal Holding	Nee, geen ad­vo­ca­ten­kan­toor	Nee	Nee

Elke zaak is anders

De voorbeelden, uitspraken en uitkomsten van rekenhulpen op deze site laten zien hoe de regels in andere situaties werken. Ze zeggen niet wat de uitkomst in uw zaak wordt: die hangt af van uw eigen afspraken, bewijs en om­stan­dig­he­den. Twijfelt u? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

Wanneer is een advocaat verplicht of verstandig?

U heeft het recht om u te laten bijstaan door een raadsman (artikel 28 lid 1 Sv). Een plicht is het in de meeste situaties niet, maar er zijn momenten waarop de wet u een advocaat geeft of voor­schrijft:

• Kwetsbare verdachte of zwaar feit. Is een kwetsbare verdachte aangehouden, of iemand die verdacht wordt van een misdrijf met twaalf jaar of meer, dan zorgt de hulp­of­fi­cier van justitie dat de raad voor rechts­bij­stand een advocaat aanwijst (artikel 28b lid 1 Sv). Afstand doen van het gesprek met de advocaat vóór het verhoor kan dan pas nadat een advocaat u over de gevolgen heeft ingelicht (artikel 28c lid 2 Sv).
• Bewaring of ge­van­gen­ne­ming. Is uw bewaring of ge­van­gen­ne­ming bevolen, of gevorderd terwijl u niet in verzekering was gesteld, dan wijst de raad een advocaat aan als u er geen heeft. Dat geldt ook bij hoger beroep tegen het vonnis in een zaak waarin uw voorlopige hechtenis is bevolen (artikel 40 lid 1 Sv). Lees meer over voorlopige hechtenis.
• Op last van de rechter. Vindt de voorzitter van het gerecht dat u in het belang van uw verdediging een advocaat moet hebben, dan geeft hij daartoe opdracht (artikel 41 lid 2 Sv).
• Cassatie. De schriftuur met de cas­sa­tie­mid­de­len moet door uw raadsman worden ingediend (artikel 437 lid 2 Sv).

Verstandig is een advocaat vooral vóór een eerste po­li­tie­ver­hoor, bij een dagvaarding voor een misdrijf, als u verzet wilt doen tegen een straf­be­schik­king of als u in hoger beroep wilt. Bij een verhoor kunt u ook vrijwillig afstand doen van uw recht op een advocaat; de politie moet u dan de gevolgen uitleggen en u kunt erop terugkomen (artikel 28a Sv).

Wie betaalt de advocaat?

Wie betaalt de straf­recht­advocaat?

Situatie	Hoe krijgt u een advocaat?	Kosten
Aangehouden voor een feit waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten	Op uw verzoek aangewezen door de raad voor rechts­bij­stand (artikel 28b lid 2 en 39 Sv)	Kosteloos (artikel 43 lid 1 Wrb); na een on­her­roe­pe­lijke ver­oor­de­ling kan de raad te­rug­vor­de­ren als uw inkomen boven de grenzen ligt (lid 3)
Aangehouden voor een feit waarvoor geen voorlopige hechtenis is toegelaten	U belt zelf een advocaat die u kiest (artikel 28b lid 3 Sv)	In beginsel zelf; een aangewezen advocaat is bij het verhoor voor zo’n feit niet kosteloos (artikel 43 lid 1 Wrb)
Bewaring of ge­van­gen­ne­ming gevorderd of bevolen	Aangewezen door de raad als u geen advocaat heeft (artikel 40 Sv)	Kosteloos, met dezelfde terug­vordering na een ver­oor­de­ling (artikel 43 lid 1 en 3 Wrb)
Uitgenodigd voor verhoor of gedagvaard, zonder vrijheids­beneming	U kiest zelf een advocaat (artikel 38 lid 1 Sv); die kan een toevoeging aanvragen (artikel 44 lid 1 Wrb)	Zelf, of met een toevoeging: inkomen in 2026 tot €35.400 al­leen­staand of €50.000 samen (artikel 34), plus een eigen bijdrage (artikel 35)
U heeft een rechts­bij­stand­verzekering	Via uw verzekeraar, met vrije ad­vo­ca­ten­keuze voor een procedure (artikel 4:67 Wft)	Volgens uw polis
U bent slachtoffer van een ge­welds­mis­drijf of seksueel misdrijf	Een advocaat met een toevoeging	Kosteloos ongeacht uw inkomen, als er vervolging is en u in aanmerking komt voor het Schadefonds Ge­welds­mis­drij­ven (artikel 44 lid 4 Wrb)

Pro deo heet officieel een toevoeging. De Raad voor Rechts­bij­stand betaalt dan een deel van de kosten van uw advocaat. Volgens Rechtsbijstand.nl vraagt u die aan via uw advocaat, en betaalt u meestal een eigen bijdrage recht­streeks aan de advocaat; hoe hoger uw inkomen, hoe hoger die bijdrage. De raad kijkt naar uw inkomen en vermogen van twee jaar eerder (het peiljaar). Geen eigen bijdrage betaalt u onder meer als de zaak eindigt zonder straf of maatregel (artikel 44 lid 2 Wrb), en volgens Rechtsbijstand.nl als de officier van justitie of de rechter de raad om een toevoeging verzoekt.

Een toevoeging wordt niet gegeven als de aanvraag kennelijk ongegrond is, of als het in een strafzaak aannemelijk is dat een in verhouding tot uw inkomen lage boete wordt opgelegd (artikel 12 lid 2 onder a en c Wrb). Legal Holding regelt geen pro deo. Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

Termijn: wacht niet met een advocaat bij verzet, hoger beroep of cassatie

Verzet tegen een straf­be­schik­king: binnen veertien dagen nadat het afschrift in persoon aan u is uitgereikt of de straf­be­schik­king u anderszins bekend is, bij het parket dat erin staat (artikel 257e lid 1 en 2 Sv).

Hoger beroep: binnen veertien dagen na de uitspraak als u bij de zitting was of de datum kende (artikel 408 lid 1 Sv), anders binnen veertien dagen nadat u van het vonnis weet (lid 2), met een verklaring op de griffie van het gerecht dat de uitspraak deed (artikel 449 lid 1 Sv).

Cassatie: het beroep binnen veertien dagen na het arrest in de gevallen van artikel 432 lid 1 Sv, en daarna de schriftuur door uw raadsman binnen twee maanden na de aanzegging bij de Hoge Raad (artikel 437 lid 2 Sv). Een advocaat zoeken kost tijd; begin dus direct.

Zo vindt u een straf­recht­advocaat

1. Stap 1Bepaal in welke situatie u zitZit u vast, vraag dan bij de politie om een advocaat. Bent u uitgenodigd voor verhoor of gedagvaard, dan kiest u zelf.
2. Stap 2Kies een advocaat die strafzaken doetU mag altijd zelf een advocaat kiezen (artikel 38 lid 1 Sv). Rechtsbijstand.nl heeft een zoekfunctie voor advocaten. Vraag vooraf wat het kost en of hij met toe­voe­gin­gen werkt.
3. Stap 3Laat de advocaat zo nodig een toevoeging aanvragenHeeft u een laag inkomen en weinig vermogen, dan vraagt de advocaat de toevoeging aan bij de Raad voor Rechts­bij­stand. Neem de dagvaarding of de straf­be­schik­king mee.

Wie behandelt uw zaak?

Wie kan u helpen?

Nu nodig

Een advocaat via de politie

U bent aangehouden en wordt verhoord.

Kosteloos als de raad hem aanwijst, met uit­zon­de­rin­gen (artikel 43 Wrb)

Juridisch Loket

U wilt weten wat een uitnodiging, straf­be­schik­king of dagvaarding voor u betekent.

Gratis bij een laag inkomen en weinig spaargeld

Straf­recht­advocaat met een toevoeging

U heeft een laag inkomen en weinig vermogen en moet voor de rechter komen.

Eigen bijdrage naar inkomen (artikel 35 Wrb)

Straf­recht­advocaat die u zelf betaalt

U komt niet in aanmerking voor een toevoeging of wilt een bepaalde advocaat.

Afhankelijk van de zaak; vraag vooraf om een prijs­af­spraak

Specialist strafrecht

U wilt straks uw situatie laten beoordelen en de weg naar een advocaat laten wijzen.

Afhankelijk van de zaak · Binnenkort via Legal Holding

Hulp van Legal Holding

Deze dienst bieden wij op dit moment nog niet aan. Wilt u bericht krijgen als dat verandert, laat dan hieronder uw e-mailadres achter. Wij nemen geen gratis zaken en geen pro-deozaken aan; lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt. Lees ook wat de dienst straks wel en niet doet bij hulp bij een strafzaak.

Houd mij op de hoogte

Laat uw e-mailadres achter. U krijgt één bericht zodra wij u kunnen helpen. Daarna verwijderen wij uw adres.

Uw e-mailadres

Let op: Legal Holding neemt geen gratis zaken en geen pro-deozaken (toevoeging) aan. Zoekt u gratis of betaalbare hulp? Lees waar u terecht kunt.

Ik ga akkoord met de verwerking van mijn gegevens zoals omschreven in het pri­va­cy­be­leid.

Aanmelden

Goed om te weten

• Legal Holding is geen ad­vo­ca­ten­kan­toor en verdedigt niemand in een strafzaak.
• Legal Holding geeft geen garantie op de uitkomst van een zaak.
• Wij nemen geen gratis zaken en geen pro-deozaken aan; een toevoeging gaat via een advocaat bij de Raad voor Rechts­bij­stand.
• Bent u nu aangehouden, vraag dan bij de politie om een advocaat. Een aanmelding bij ons stopt geen termijn en vervangt geen advocaat.