Dagvaarding in een strafzaak: lezen, termijnen en voor­be­rei­den

Aangehouden of opgeroepen voor verhoor?

Is er gevaar of nood: bel 112. Wordt u eerst nog verhoord, dan mag u vóór en tijdens het po­li­tie­ver­hoor een advocaat raadplegen (artikel 28, 28c en 28d Wetboek van Straf­vordering); bent u aangehouden voor een feit waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten, dan wijst de Raad voor Rechts­bij­stand op uw verzoek een advocaat aan (artikel 28b lid 2). Bij de politie en op de zitting bent u niet verplicht te antwoorden (artikel 29 lid 2 en 273 lid 2).

Wat u nu doet

1. Stap 1Lees het feit, de zittings­datum en welke rechter het isNoteer het par­ket­num­mer, de datum en de plaats van de zitting en of het de politie­rechter, de meervoudige kamer of de kanton­rechter is. Kijk welke getuigen al zijn opgeroepen en of er een benadeelde partij is.
2. Stap 2Noteer de termijnen voor bezwaar en getuigenEen be­zwaar­schrift dient u in binnen acht dagen na de betekening. Wilt u dat de officier getuigen oproept, geef ze dan ten minste tien dagen vóór de zitting op; is de dagvaarding later dan veertien dagen vóór de zitting betekend, dan uiterlijk op de vierde dag na de betekening en ook uiterlijk op de derde dag vóór de zitting.
3. Stap 3Vraag het dossier op en beslis of u komt of een advocaat machtigtU mag alle pro­ces­stuk­ken inzien. Bespreek met een advocaat of u zelf komt, of dat hij u als gemachtigde verdedigt. Kunt u niet, vraag dan zo snel mogelijk schrif­te­lijk uitstel bij de griffie.

Een dagvaarding betekent dat de officier van justitie u vervolgt bij de rechter; het rechts­ge­ding begint ermee (artikel 258 lid 1 Sv). Heeft u een straf­be­schik­king gekregen en daartegen verzet gedaan, dan kan volgens de Rechtspraak ook een dagvaarding volgen.

Wat staat er in de dagvaarding?

De dagvaarding behelst een opgave van het feit dat ten laste wordt gelegd, met vermelding omstreeks welke tijd en waar ter plaatse het begaan zou zijn; verder vermeldt zij de wettelijke voor­schrif­ten waarbij het feit is strafbaar gesteld.

De onderdelen van een dagvaarding

Onderdeel	Wat het betekent	Bron
Ten­las­te­leg­ging	Het feit waarvan u wordt beschuldigd, met tijd, plaats en om­stan­dig­he­den	Artikel 261 lid 1 en 2 Sv
Wets­ar­ti­ke­len	De bepalingen waarin het feit strafbaar is gesteld	Artikel 261 lid 1 Sv
Zitting	Datum, tijd en plaats, en welke rechter de zaak behandelt	OM en Rechtspraak
Par­ket­num­mer	Het nummer van uw zaak; noem het bij elk contact met de rechtbank	Rechtspraak
Getuigen en deskundigen	Naam, beroep en woonplaats van wie de officier heeft opgeroepen; ook een opgeroepen benadeelde partij of tolk	Artikel 260 lid 3 Sv
Uw rechten	Zelf getuigen laten oproepen of meebrengen, bezwaar, verschijnen; op de achterkant onder meer tolk en rechts­bij­stand	Artikel 260 lid 4 Sv en OM

Elke zaak is anders

De voorbeelden, uitspraken en uitkomsten van rekenhulpen op deze site laten zien hoe de regels in andere situaties werken. Ze zeggen niet wat de uitkomst in uw zaak wordt: die hangt af van uw eigen afspraken, bewijs en om­stan­dig­he­den. Twijfelt u? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

De termijnen

Termijn: tien dagen tot de zitting, acht dagen voor bezwaar

Tussen de dag waarop de dagvaarding aan u is betekend en de dag van de zitting moeten ten minste tien dagen liggen (artikel 265 lid 1 Wetboek van Straf­vordering); bij de politie­rechter ten minste drie dagen (artikel 370 lid 1). Bezwaar tegen de dagvaarding dient u in met een be­zwaar­schrift bij de rechtbank, binnen acht dagen na de betekening (artikel 262 lid 1). Is de termijn bij de politie­rechter korter dan acht dagen, dan moet het be­zwaar­schrift vóór het tijdstip van de zitting binnen zijn (artikel 370 lid 2). Getuigen en deskundigen geeft u ten minste tien dagen vóór de zitting op bij de officier van justitie; is de dagvaarding later dan op de veertiende dag vóór de zitting betekend, dan op de vierde dag na de betekening en uiterlijk op de derde dag vóór de zitting (artikel 263 lid 2).

Is de termijn van tien dagen niet in acht genomen, dan schorst de rechtbank het onderzoek, tenzij u bent verschenen. Bent u verschenen en vraagt u in het belang van uw verdediging uitstel, dan schorst de rechtbank het onderzoek voor bepaalde tijd, tenzij zij met redenen vindt dat u re­de­lij­ker­wijs niet in uw verdediging wordt geschaad (artikel 265 lid 3). Bij de kanton­rechter gelden andere regels: daar is een be­zwaar­schrift tegen de dagvaarding niet mogelijk (artikel 398 onder 3°).

Wanneer heeft een be­zwaar­schrift zin?

Met een be­zwaar­schrift vraagt u de rechtbank de zaak niet op een zitting te laten behandelen. De rechtbank stelt u buiten vervolging als de officier niet-ontvankelijk is, het feit of u niet strafbaar bent of er onvoldoende aanwijzing van schuld is (artikel 262 lid 5). Zolang de bezwaar­termijn loopt, begint de zitting alleen met uw toestemming; geeft u die, dan ziet u af van het be­zwaar­schrift (artikel 262 lid 2). Volgens het OM levert u het be­zwaar­schrift zelf in bij de griffie van de rechtbank, of doet uw advocaat of een schrif­te­lijk gemachtigde dat.

Getuigen, deskundigen en stukken

• Getuigen laten oproepen. U geeft de officier hun naam, beroep en woon- of ver­blijf­plaats op, in persoon of schrif­te­lijk. Schrijft u een gewone brief, controleer dan dat die op tijd is ontvangen: de dag van ontvangst geldt als dag van opgave (artikel 263 lid 2 en 3 Sv).
• Weigering. De officier kan met redenen weigeren een getuige op te roepen, bij­voor­beeld als u volgens hem re­de­lij­ker­wijs niet in uw verdediging wordt geschaad. U hoort dat schrif­te­lijk (artikel 264 lid 1 en 3). Op de zitting kunt u de rechter vragen de getuige alsnog op te roepen (artikel 287 lid 3 onder a).
• Getuigen meebrengen. U mag getuigen en deskundigen ook zelf meenemen (artikel 260 lid 4). Volgens de Rechtspraak noemt de rechter aan het begin wie er is; geeft u mee­ge­brachte getuigen niet meteen op, dan hoeft de rechter hen niet te horen.
• Stukken. Na de betekening mag u alle pro­ces­stuk­ken inzien (artikel 33). U kunt de officier vragen stukken die u van belang vindt aan het dossier toe te voegen (artikel 34).

Uitstel vragen

Volgens het OM vraagt u uitstel zo snel mogelijk na ontvangst schrif­te­lijk aan bij de griffie van de rechtbank. Vermeld uw naam, de zittings­datum, het par­ket­num­mer en de reden, en voeg een bewijs toe, zoals een reisboeking of dokters­verklaring. De rechter is niet verplicht de zitting uit te stellen: informeer zelf vóór de zittings­datum of uitstel is gegeven. Volgens de Rechtspraak houden de rechters daarbij rekening met een aan­hou­din­gen­pro­to­col. Bij de politie­rechter schorst de rechter het onderzoek op uw verzoek bij uw eerste ver­schij­ning voor bepaalde tijd als het verzoek hem gegrond lijkt (artikel 372 Sv).

Moet u naar de zitting?

Verschijnen, laten verdedigen of wegblijven

Situatie	Wat er gebeurt
U komt zelf	U kunt de vragen van de rechter be­ant­woor­den of zwijgen, en krijgt het laatste woord
U komt niet, uw advocaat wel	Verklaart de advocaat uit­druk­ke­lijk gemachtigd te zijn, dan verdedigt hij u; de zaak geldt dan als op tegenspraak (artikel 279)
U komt niet en niemand verdedigt u	De rechter onderzoekt of de dagvaarding geldig is uitgereikt en kan verstek verlenen: de zaak gaat zonder u door (artikel 278 lid 1 en 280 lid 1)
De rechter wil u zien	De rechter kan bevelen dat u in persoon verschijnt en u laten ophalen (artikel 278 lid 3)
Ver­schij­nings­plicht	Bij bepaalde ernstige misdrijven als u in niet-geschorste voorlopige hechtenis of in detentie zit (artikel 258a); bij een feit van vóór uw achttiende (artikel 495a)

Volgens de Rechtspraak volstaat een mondelinge machtiging van uw advocaat. Komt u niet, dan kunt u de rechter ook per brief uw standpunt laten weten; de rechter leest die en beslist zelf wat hij ermee doet. Verschijnt u alsnog op de zitting, dan vervalt het verstek en begint het onderzoek opnieuw (artikel 280 lid 2 en 3).

Na de zitting

De politie­rechter doet meestal direct mondeling uitspraak; de meervoudige kamer volgens de Rechtspraak veertien dagen na de zitting. Bent u het niet eens met het vonnis, dan kunt u hoger beroep instellen, als u niet van alles bent vrij­ge­spro­ken (artikel 404 lid 1). De termijn is veertien dagen na de eind­uitspraak als de dagvaarding u in persoon is betekend, u op de zitting was of de datum u bekend was (artikel 408 lid 1).

Wie kan u helpen?

Begin hier

Juridisch Loket

U heeft een dagvaarding en wilt weten wat u moet doen.

Gratis bij een laag inkomen en weinig spaargeld

Advocaat met toevoeging

U zit vast, of de rechter vindt dat u een advocaat moet krijgen.

Eigen bijdrage via de Raad voor Rechts­bij­stand, in sommige gevallen geen

Specialist strafrecht

U wilt verdedigd worden op de zitting of uw advocaat laten machtigen.

Afhankelijk van de zaak · Binnenkort via Legal Holding

Volgens het OM wordt u een advocaat toegewezen als u gedetineerd bent, en kunt u met een laag inkomen bij het Juridisch Loket terecht voor advies. Zit u in vrijheid, dan kan de voorzitter van het gerecht bepalen dat u in het belang van uw verdediging een advocaat krijgt (artikel 41 lid 2 Sv). Legal Holding is geen ad­vo­ca­ten­kan­toor en verdedigt niemand op de zitting. Wij regelen geen pro deo. Lees wat wij wel doen bij hulp bij een strafzaak.