Strafrecht · bijgewerkt 03-11-2026
Hoger beroep en cassatie in een strafzaak: zo werkt het
Antwoord in 9 seconden
De verdachte en de officier van justitie kunnen tegen een strafvonnis van de rechtbank in hoger beroep bij het gerechtshof, binnen 14 dagen na de uitspraak (artikel 404 en 408 Sv). Kende u de zittingsdatum niet, dan begint die termijn later. Tegen het arrest van het hof staat cassatie open, ook binnen 14 dagen; de schriftuur dient een advocaat in.
Deze dienst bieden wij op dit moment nog niet aan.
De informatie op deze pagina is wel actueel en gecontroleerd. Wilt u bericht zodra wij u hierbij kunnen helpen?
Nu hulp nodig? Het Juridisch Loket geeft gratis advies bij een laag inkomen en weinig spaargeld: 0800-8020. Dat is een aparte organisatie, niet Legal Holding. Alle hulp op een rij
Aangehouden of opgeroepen voor verhoor?
Is er gevaar of nood: bel 112. Wordt u als verdachte verhoord, dan bent u niet verplicht te antwoorden (artikel 29 lid 2 Wetboek van Strafvordering). U mag zich laten bijstaan door een advocaat en hem het verhoor laten bijwonen (artikel 28 en 28d). Bent u aangehouden voor een feit waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten en wilt u rechtsbijstand, dan wijst de Raad voor Rechtsbijstand een advocaat aan (artikel 28b lid 2).
Zo stelt u hoger beroep in
- Stap 1Beslis snel of u in hoger beroep gaatDe termijn is 14 dagen na de uitspraak als u op de zitting was of de datum kende (artikel 408 lid 1 Sv). Bespreek met uw advocaat of hoger beroep zin heeft. Let op: ook de officier van justitie kan in hoger beroep gaan.
- Stap 2Leg een verklaring af op de griffieU stelt hoger beroep in op de griffie van het gerecht dat het vonnis wees (artikel 449 lid 1 Sv). Dat kan ook via een advocaat die verklaart daartoe uitdrukkelijk gevolmachtigd te zijn, of via iemand met een schriftelijke bijzondere volmacht (artikel 450 lid 1).
- Stap 3Dien binnen 14 dagen een schriftuur met grieven inBinnen 14 dagen na het instellen kunt u op dezelfde griffie een schriftuur indienen met uw bezwaren tegen het vonnis, en daarin getuigen of deskundigen opgeven die u wilt laten horen (artikel 410 lid 1 en 3 Sv). In zaken onder het verlofstelsel geeft u in elk geval de redenen op (lid 4).
Hoger beroep betekent dat het gerechtshof de zaak opnieuw behandelt. Bij het hof behandelt in de regel een meervoudige kamer de zaak; een eenvoudige zaak die bij de politierechter of kantonrechter lag en waarin niet meer dan zes maanden gevangenisstraf werd opgelegd, kan naar een enkelvoudige kamer (artikel 411 Sv). Was uw zaak bij de politierechter, dan gelden dezelfde termijnen.
Wie kan in hoger beroep?
| Uitspraak | Wie | Uitzondering |
|---|---|---|
| Vonnis van de rechtbank over een misdrijf | De officier van justitie en de verdachte die niet van de hele tenlastelegging is vrijgesproken | Lichte zaken: verlofstelsel (artikel 410a) |
| Vonnis van de rechtbank (ook de kantonrechter) over een overtreding | Dezelfde personen | Geen hoger beroep als geen straf werd opgelegd (artikel 9a Sr) of alleen geldboetes van samen hoogstens € 50, behalve bij sommige verstekvonnissen (artikel 404 lid 2 en 3) |
| Arrest van het gerechtshof over een misdrijf | Het openbaar ministerie en de verdachte: cassatie bij de Hoge Raad (artikel 427 lid 1) | Geen cassatie als het hof het hoger beroep in een verlofzaak buiten behandeling liet (artikel 410a lid 7) |
| Arrest van het gerechtshof over een overtreding | Dezelfde personen | Geen cassatie als geen straf werd opgelegd of alleen geldboetes van samen hoogstens € 250; wel bij een overtreding van een provinciale of gemeentelijke verordening en dergelijke (artikel 427 lid 2 en 3) |
Elke zaak is anders
De voorbeelden, uitspraken en uitkomsten van rekenhulpen op deze site laten zien hoe de regels in andere situaties werken. Ze zeggen niet wat de uitkomst in uw zaak wordt: die hangt af van uw eigen afspraken, bewijs en omstandigheden. Twijfelt u? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.
Tegen een tussenbeslissing, die geen einduitspraak is, kunt u alleen hoger beroep instellen samen met het hoger beroep tegen de einduitspraak. Een uitzondering is het hoger beroep tegen een bevel tot gevangenhouding of gevangenneming, of tegen de afwijzing van een verzoek om dat bevel op te heffen (artikel 406 Sv). Zie voorlopige hechtenis.
De termijn voor hoger beroep
Het hoger beroep moet binnen veertien dagen na de einduitspraak worden ingesteld indien:
Die termijn van 14 dagen na de uitspraak geldt als u de oproeping voor de zitting in persoon kreeg, als u op de zitting was of als op een andere manier blijkt dat u de datum van de zitting kende (artikel 408 lid 1 onder a tot en met c Sv). Hetzelfde geldt als u na een verzet tegen een strafbeschikking binnen zes weken rechtsgeldig werd opgeroepen en geen onvoorwaardelijke vrijheidsstraf van meer dan zes maanden kreeg (onder d). In alle andere gevallen begint de termijn van 14 dagen pas als blijkt dat u de uitspraak kent (lid 2).
Termijn: hoger beroep en cassatie binnen 14 dagen
Hoger beroep stelt u in binnen 14 dagen na de uitspraak van de rechtbank, of, als u de zittingsdatum niet kende, binnen 14 dagen nadat blijkt dat u de uitspraak kent (artikel 408 Wetboek van Strafvordering). Cassatie tegen een arrest van het gerechtshof stelt u in binnen dezelfde termijnen (artikel 432). U doet dat met een verklaring op de griffie van het gerecht dat de uitspraak deed, zelf of via een advocaat of schriftelijk gemachtigde (artikel 449 en 450). Na het instellen van cassatie moet uw raadsman binnen twee maanden nadat de aanzegging is betekend een schriftuur met cassatiemiddelen indienen bij de Hoge Raad, anders is het beroep niet-ontvankelijk (artikel 437 lid 2).
Zit u vast ter uitvoering van een vonnis dat nog niet onherroepelijk is, dan kunt u het hoger beroep of de cassatie ook instellen met een aangetekende brief aan de griffie. Als dag van het beroep geldt dan de dag waarop de griffie de brief ontvangt (artikel 449 lid 2 Sv).
De schriftuur en het verlofstelsel
De officier van justitie moet binnen 14 dagen na zijn hoger beroep een schriftuur met grieven indienen; de verdachte mag dat binnen dezelfde termijn doen (artikel 410 lid 1 Sv). In de schriftuur kunt u ook opgeven welke getuigen en deskundigen u op de zitting wilt laten horen (lid 3).
Verlofstelsel. Gaat het vonnis alleen over overtredingen of misdrijven waarop hoogstens vier jaar gevangenisstraf staat, en is alleen een geldboete van samen hoogstens € 500 opgelegd, dan wordt het hoger beroep alleen op een zitting behandeld als de voorzitter van het hof dat nodig vindt voor een goede rechtsbedeling (artikel 410a lid 1 Sv). U moet dan binnen 14 dagen een schriftuur met de redenen indienen als u geen schriftuur met grieven indient (artikel 410 lid 4). Beslist de voorzitter dat het hoger beroep buiten behandeling blijft, dan staat tegen het vonnis geen cassatie open (artikel 410a lid 4 en 7). Bij sommige verstekvonnissen van de rechtbank, niet de kantonrechter, is behandeling altijd vereist (lid 2).
Op de zitting. Heeft alleen de officier hoger beroep ingesteld, dan licht de advocaat-generaal de bezwaren mondeling toe; daarna mag de verdachte die zelf hoger beroep instelde zijn bezwaren noemen (artikel 416 lid 1 Sv).
Cassatie bij de Hoge Raad
Cassatie is beroep bij de Hoge Raad tegen een arrest van het gerechtshof. Volgens de Rechtspraak en de Hoge Raad stelt de Hoge Raad de feiten niet opnieuw vast. Hij kijkt of het hof het recht goed heeft toegepast, de procesregels heeft gevolgd en de uitspraak voldoende heeft gemotiveerd. Een zaak wordt behandeld door drie of vijf raadsheren.
- Termijn: binnen 14 dagen na het arrest, onder dezelfde voorwaarden als bij hoger beroep (artikel 432 Sv). Heeft alleen het openbaar ministerie cassatie ingesteld, dan kunt u binnen 14 dagen nadat dat aan u in persoon is aangezegd of u er anders mee bekend werd, zelf ook cassatie instellen (artikel 433 lid 2).
- Advocaat verplicht: in strafzaken is volgens de Rechtspraak een advocaat verplicht. De schriftuur met cassatiemiddelen dient uw raadsman in, binnen twee maanden nadat de aanzegging van artikel 435 is betekend (artikel 437 lid 2). Het openbaar ministerie heeft daarvoor een maand (lid 1).
- Kosten: in strafzaken is volgens de Hoge Raad geen griffierecht verschuldigd. Kunt u een advocaat niet betalen, dan onderzoekt de Raad voor Rechtsbijstand of u een toevoeging krijgt.
- Uitkomst: de Hoge Raad verklaart het beroep niet-ontvankelijk, verwerpt het, of vernietigt het arrest geheel of gedeeltelijk. Na vernietiging doet hij de zaak zelf af als dat kan zonder nieuw feitenonderzoek, of wijst hij haar terug of verwijst hij haar naar een ander gerechtshof (artikel 440 Sv).
Wie kan u helpen?
Uw eigen advocaat
U bent veroordeeld en wilt binnen 14 dagen beslissen over hoger beroep of cassatie.
Afhankelijk van de zaak; bij onvoldoende financiële middelen mogelijk een toevoeging via de Raad voor Rechtsbijstand
U heeft geen advocaat en wilt weten hoe u hoger beroep instelt of een toevoeging aanvraagt.
Gratis bij een laag inkomen en weinig spaargeld
Specialist strafrecht
U zoekt een advocaat voor de zaak bij het gerechtshof.
Afhankelijk van de zaak · Binnenkort via Legal Holding
Legal Holding is geen advocatenkantoor en verdedigt niemand. Wij regelen geen pro deo; een toevoeging voor een advocaat vraagt u aan via de Raad voor Rechtsbijstand. Lees bij advocaat of jurist wanneer u een advocaat nodig heeft.
Veelgestelde vragen
Wordt mijn straf al uitgevoerd terwijl het hoger beroep loopt?
In de regel niet. Een rechterlijke beslissing wordt niet ten uitvoer gelegd zolang er nog een gewoon rechtsmiddel openstaat of daarop nog niet is beslist (artikel 6:1:16 lid 1 Sv). Hoger beroep of cassatie schorst de tenuitvoerlegging, maar niet voor bevelen die dadelijk uitvoerbaar zijn, en niet als het OM vindt dat vaststaat dat u te laat was (lid 3 en 4).
Kan ik hoger beroep instellen tegen maar één feit uit het vonnis?
Alleen als in eerste aanleg meerdere zaken samen zijn behandeld. Het hoger beroep geldt in principe voor het hele vonnis (artikel 407 lid 1 Sv). Waren strafbare feiten gevoegd, dan kunt u het beperken tot een of meer van die gevoegde zaken (lid 2). U kunt geen hoger beroep instellen in een gevoegde zaak waarin u volledig bent vrijgesproken (artikel 404 lid 5).
Wat gebeurt er als ik geen schriftuur met grieven indien?
Dient u geen schriftuur in en noemt u op de zitting ook geen bezwaren tegen het vonnis, dan kan het hof uw hoger beroep niet-ontvankelijk verklaren zonder de zaak zelf te onderzoeken (artikel 416 lid 2 Sv). In zaken die onder het verlofstelsel vallen, moet u binnen 14 dagen in elk geval de redenen voor het hoger beroep opgeven (artikel 410 lid 4).
Kan een slachtoffer in hoger beroep gaan tegen het strafvonnis?
Nee. Tegen het vonnis over het strafbare feit staat hoger beroep alleen open voor de officier van justitie en de verdachte (artikel 404 Sv). Is het slachtoffer als benadeelde partij in de strafzaak gevoegd, dan kan zij bij cassatie wel door een advocaat een schriftuur indienen over een rechtspunt dat alleen haar vordering betreft (artikel 437 lid 3). Een slachtoffer dat erom vraagt, krijgt bericht van een ingesteld cassatieberoep (artikel 433 lid 4).
Kijkt de Hoge Raad opnieuw naar het bewijs?
Nee. Volgens de Rechtspraak en de Hoge Raad kijkt de Hoge Raad alleen of het hof het recht goed heeft toegepast, de procesregels heeft gevolgd en de uitspraak voldoende heeft gemotiveerd. Nieuwe feiten aanvoeren heeft geen zin. Vernietigt de Hoge Raad het arrest, dan doet hij de zaak zelf af als daarvoor geen nieuw feitenonderzoek nodig is, of verwijst hij haar terug of naar een ander hof (artikel 440 Sv).
Bronnen
- Wetboek van Strafvordering, artikel 404, 406, 407, 408, 409, 410, 410a, 411, 416, 427, 432, 433, 437, 438, 440, 449, 450 en 6:1:16 (versie 01-07-2026) wet · geraadpleegd 31-10-2026 · geldende versie sinds 01-07-2026
- Wetboek van Strafrecht, artikel 9a (versie 01-07-2026) wet · geraadpleegd 31-10-2026 · geldende versie sinds 01-07-2026
- Rechtspraak: cassatieberoep (in strafzaken is een advocaat verplicht; toetsing recht, procedure en motivering) rechtspraak · geraadpleegd 31-10-2026
- Hoge Raad: hoe werkt cassatie (advocaat verplicht vanaf het indienen, toevoeging, geen griffierecht in strafzaken) rechtspraak · geraadpleegd 31-10-2026
Bronnen gecontroleerd door de redactie op 31-10-2026. De juridische controle van deze pagina volgt · Zo controleren wij
Laatst bijgewerkt: 03-11-2026Bekijk wat er is veranderd
- Eerste versie met wie hoger beroep mag instellen, de termijnen voor hoger beroep en cassatie, het instellen op de griffie, de schriftuur, het verlofstelsel, de schorsing van de tenuitvoerlegging en cassatie bij de Hoge Raad via een advocaat.
Was deze pagina nuttig?
Dank u. Uw reactie helpt ons deze pagina beter te maken.
Legal Holding
Wilt u straks hulp bij uw strafrechtzaak?
Deze dienst start binnenkort. Laat uw e-mailadres achter en u krijgt één bericht zodra het kan.
Wij regelen geen advocaat op toevoeging (pro deo). Nu hulp nodig? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.