Bedreiging: wanneer is dreigen strafbaar en welke straf staat erop?

Aangehouden of opgeroepen voor verhoor?

Loopt u direct gevaar: bel 112. Bent u bedreigd, doe dan aangifte bij de politie; Slacht­of­fer­hulp Nederland kan met u meedenken. Bent u verdachte, dan mag u zich laten bijstaan door een advocaat (artikel 28 Wetboek van Straf­vordering) en kan de advocaat het verhoor bijwonen (artikel 28d). Bent u aangehouden voor een feit waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten, zoals bedreiging uit artikel 285 lid 1 Sr (artikel 67 lid 1), dan wijst de Raad voor Rechts­bij­stand op uw verzoek een advocaat aan (artikel 28b lid 2); u kunt hem vóór het eerste verhoor maximaal een half uur spreken (artikel 28c). U bent niet verplicht te antwoorden (artikel 29 lid 2).

Wat is bedreiging?

Niet elk dreigement is strafbaar. Volgens Rechtspraak.nl hangt het af van waarmee iemand dreigt en van de om­stan­dig­he­den. Artikel 285 Sr noemt de misdrijven waarmee dreigen strafbaar is.

Bedreiging met openlijk in vereniging geweld plegen tegen personen of goederen, met geweld tegen een in­ter­na­ti­onaal beschermd persoon of diens beschermde goederen, met enig misdrijf waardoor gevaar voor de algemene veiligheid van personen of goederen of gemeen gevaar voor de verlening van diensten ontstaat, met de misdrijven omschreven in de artikelen 241 en 243, met enig misdrijf tegen het leven gericht, met gijzeling, met zware mis­han­de­ling of met brand­stich­ting, wordt gestraft met ge­van­ge­nis­straf van ten hoogste drie jaren of geldboete van de vijfde categorie.

In gewone woorden is dreigen strafbaar als het gaat om:

• een misdrijf tegen het leven, zoals dreigen iemand te doden;
• zware mis­han­de­ling: dreigen met zwaar lichamelijk letsel, zie mis­han­de­ling;
• brand­stich­ting of een ander misdrijf dat gevaar oplevert voor de algemene veiligheid van personen of goederen;
• gijzeling;
• op­zet­aan­ran­ding of op­zet­ver­krach­ting (artikel 241 en 243 Sr);
• openlijk geweld in vereniging tegen personen of goederen, of geweld tegen een in­ter­na­ti­onaal beschermd persoon.

De maatstaf: kon er in re­de­lijk­heid vrees ontstaan?

Bij dreigen met een misdrijf tegen het leven is volgens de Hoge Raad vereist dat de bedreiging van dien aard is en onder zodanige om­stan­dig­he­den is geschied, dat bij de bedreigde in re­de­lijk­heid de vrees kon ontstaan dat hij het leven zou kunnen verliezen (HR 1 april 2014, ECLI:NL:HR:2014:775, r.o. 2.3). Het gaat dus om de woorden én om de om­stan­dig­he­den waarin ze zijn geuit. Bij een be­wijs­klacht kan het daarop misgaan: in die zaak vond de Hoge Raad dat uit de be­wijs­mid­de­len niet zonder meer kon worden afgeleid dat die vrees kon ontstaan (r.o. 2.4).

Bedreiging: maximale straffen

Vorm	Maximale straf
Bedreiging met een misdrijf uit artikel 285 lid 1	3 jaar of geldboete vijfde categorie (€ 110.000)
Schrif­te­lijk en onder een bepaalde voorwaarde (lid 2), bij­voor­beeld “als u aangifte doet, …”	4 jaar of geldboete vijfde categorie
Bedreiging met een ter­ro­ris­tisch misdrijf (lid 3)	6 jaar of geldboete vijfde categorie
Met het oogmerk een ter­ro­ris­tisch misdrijf voor te bereiden (lid 4)	Ge­van­ge­nis­straf met een derde verhoogd
Tegen bij­voor­beeld een minister, bur­ge­mees­ter, wethouder, volks­ver­te­gen­woor­di­ger, rechter, advocaat, journalist of po­li­tie­agent in die hoe­da­nig­heid (lid 5)	Ge­van­ge­nis­straf met een derde verhoogd

Elke zaak is anders

De voorbeelden, uitspraken en uitkomsten van rekenhulpen op deze site laten zien hoe de regels in andere situaties werken. Ze zeggen niet wat de uitkomst in uw zaak wordt: die hangt af van uw eigen afspraken, bewijs en om­stan­dig­he­den. Twijfelt u? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

Online bedreigd?

Artikel 285 lid 1 stelt geen eis aan de vorm van de bedreiging; lid 2 noemt de schrif­te­lijke bedreiging onder een voorwaarde apart. Slacht­of­fer­hulp Nederland noemt bedreiging via sociale media uit­druk­ke­lijk. In een zaak over een bedreiging via een Fa­cebook­be­richt bleef de ver­oor­de­ling in stand (HR 31 maart 2020, ECLI:NL:HR:2020:528).

1. Stap 1Loopt u direct gevaar? Bel 112Ook als u twijfelt of het strafbaar is: neem contact op met de politie als de bedreiging voor u serieus is.
2. Stap 2Verzamel bewijsVolgens Slacht­of­fer­hulp Nederland: maak scher­maf­beel­din­gen van berichten, mails en posts, noteer namen van getuigen en houd een logboek bij. Verwijder niets voordat u het heeft vastgelegd.
3. Stap 3Doe aangifte en vraag om beschermingAangifte doet u mondeling of schrif­te­lijk bij de politie (artikel 163 Wetboek van Straf­vordering). Bent u bang voor de dader, dan kunnen de politie of de officier van justitie volgens Slacht­of­fer­hulp Nederland mogelijk zorgen voor bescherming, zoals een con­tact­ver­bod.

Is er een verdachte, dan kunt u uw schade vorderen als benadeelde partij in de strafzaak (artikel 51f Sv). Lees de rechten van het slachtoffer. Is er sprake van herhaald las­tig­val­len, lees dan ook stalking; speelt het binnen het gezin, lees huiselijk geweld.

Verdacht van bedreiging?

• Wat bewezen moet worden. Dat u dreigde met een van de misdrijven uit artikel 285, en dat de bedreiging zo was dat er bij de ander in re­de­lijk­heid vrees kon ontstaan.
• Voorlopige hechtenis. Voor bedreiging uit artikel 285 lid 1 is voorlopige hechtenis wettelijk toegelaten (artikel 67 lid 1 onder b Sv), maar alleen bij ernstige bezwaren en als ook de andere voorwaarden zijn vervuld. Lees voorlopige hechtenis.
• Verjaring. Bedreiging uit lid 1 verjaart in beginsel na zes jaar, uit lid 2 en 3 na twaalf jaar (artikel 70 lid 1 Sr); lees verjaring in het strafrecht.
• Afdoening. De officier van justitie kan een straf­be­schik­king opleggen of u dagvaarden voor de politie­rechter.

Lees vóór een verhoor het po­li­tie­ver­hoor en uw rechten als verdachte.

Wie kan u helpen?

Legal Holding is geen ad­vo­ca­ten­kan­toor en regelt geen pro deo. Een advocaat met een toevoeging vraagt u aan via de Raad voor Rechts­bij­stand; lees hulp.

Nu nodig

Politie en 112

U loopt direct gevaar of wilt aangifte doen.

Bel 112 bij spoed

Slacht­of­fer­hulp Nederland

U twijfelt of het strafbaar is, of wilt hulp bij aangifte en bescherming.

Zie slachtofferhulp.nl

Advocaat via de Raad voor Rechts­bij­stand

U bent als verdachte aangehouden en wilt bijstand bij het verhoor.

Op uw verzoek aangewezen (artikel 28b lid 2 Sv)

Specialist strafrecht

U moet voor de rechter komen of wilt als slachtoffer schade vorderen.

Afhankelijk van de zaak · Binnenkort via Legal Holding