Aanhouding en in­ver­ze­ke­ring­stel­ling: hoe lang mag de politie u vasthouden?

Aangehouden of opgeroepen voor verhoor?

Is er gevaar of nood: bel 112. Als aangehouden verdachte mag u vóór en tijdens het verhoor een advocaat raadplegen (artikel 28, 28c en 28d Wetboek van Straf­vordering). Is voorlopige hechtenis voor het feit toegelaten en wilt u een advocaat, dan wijst de Raad voor Rechts­bij­stand er een aan (artikel 28b lid 2). U bent niet verplicht te antwoorden (artikel 29 lid 2). Zit een naaste nu vast: bij in­ver­ze­ke­ring­stel­ling wordt een advocaat aangewezen, en bij een feit waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten al eerder als de verdachte daarom vraagt; anders belt de verdachte zelf een advocaat (artikel 28b lid 3). Onze wachtlijst is daarvoor niet bedoeld.

Van aanhouding tot rechter-commissaris

De fasen na een aanhouding en hun maximale duur

Fase	Wie beslist	Maximale duur
Aanhouding en voor­ge­lei­ding	Opsporings­ambtenaar; voor­ge­lei­ding aan de hulp­of­fi­cier of officier van justitie	Ten spoedigste naar de plaats van verhoor
Ophouden voor onderzoek	Hulp­of­fi­cier of officier van justitie	9 uur bij een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten, anders 6 uur; 00.00 tot 09.00 uur telt niet mee
In­ver­ze­ke­ring­stel­ling	Hulp­of­fi­cier of officier van justitie, na verhoor	3 dagen
Verlenging	Officier van justitie, bij dringende nood­za­ke­lijk­heid, eenmaal	3 dagen
Voor­ge­lei­ding aan de rechter-commissaris	Rechter-commissaris toetst de recht­ma­tig­heid	Uiterlijk 3 dagen en 18 uur na de aanhouding

De aanhouding

Bij ontdekking op heterdaad mag iedereen de verdachte aanhouden. Een burger levert hem onverwijld over aan de politie, die hem ten spoedigste naar de plaats van verhoor brengt voor de hulp­of­fi­cier of de officier van justitie (artikel 53 Sv). Buiten heterdaad mag de politie alleen aanhouden bij verdenking van een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten, op bevel van de officier van justitie, of van de hulp­of­fi­cier of de agent zelf als dat bevel niet kan worden afgewacht (artikel 54 lid 1, 3 en 4).

Bij uw aanhouding hoort u waarvan u wordt verdacht, en u krijgt uw rechten op schrift (artikel 27c lid 1 en 3). Daarna geldt het recht op een advocaat en het zwijgrecht bij het po­li­tie­ver­hoor.

Ophouden voor onderzoek

Na de voor­ge­lei­ding beslist de hulp­of­fi­cier of officier van justitie of u wordt opgehouden voor onderzoek of wordt vrijgelaten (artikel 56a lid 1 Sv). Het onderzoek omvat uw iden­ti­fi­ca­tie, het voor­be­rei­den van het verhoor, het verhoor en het uitreiken van me­de­de­lin­gen over het vervolg van de zaak (artikel 56a lid 4). Bij verdenking van een misdrijf uit artikel 67 lid 1 kunnen ook maatregelen worden bevolen, zoals foto’s, afdrukken of een con­fron­ta­tie (artikel 61a).

De verdachte van een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten kan ten hoogste negen uur worden opgehouden voor onderzoek; de verdachte van een strafbaar feit waarvoor voorlopige hechtenis niet is toegelaten ten hoogste zes uur. De tijd tussen middernacht en negen uur ’s morgens wordt voor de berekening van deze termijnen niet meegerekend.

De in­ver­ze­ke­ring­stel­ling

Is meer tijd nodig, dan kan de hulp­of­fi­cier of officier van justitie, na u te hebben verhoord, bevelen dat u in verzekering wordt gesteld. Dat gebeurt in het belang van het onderzoek, waaronder ook het belang om u in persoon me­de­de­lin­gen over de strafzaak uit te reiken (artikel 57 lid 1 Sv). Bij dat verhoor mag uw advocaat u bijstaan en opmerkingen maken (artikel 57 lid 2).

Het bevel tot in­ver­ze­ke­ring­stel­ling is slechts gedurende ten hoogste drie dagen van kracht. Bij dringende nood­za­ke­lijk­heid kan het bevel door de officier van justitie eenmaal voor ten hoogste drie dagen worden verlengd.

Wanneer is in­ver­ze­ke­ring­stel­ling mogelijk?

• Alleen bij een feit waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten (artikel 58 lid 1). Dat zijn onder meer misdrijven met vier jaar ge­van­ge­nis­straf of meer, de misdrijven die artikel 67 lid 1 apart noemt, en misdrijven met ge­van­ge­nis­straf als u geen vaste woon- of ver­blijf­plaats in Nederland heeft (artikel 67 lid 1 en 2). Zie voorlopige hechtenis.
• Vrijlating zodra het kan. Laat het belang van het onderzoek het toe, dan gelast de officier uw in­vrij­heid­stel­ling. Gaat het alleen nog om het uitreiken van een mededeling, dan gebeurt dat zo snel mogelijk en wordt u daarna vrijgelaten (artikel 57 lid 5).
• Advocaat. Had u nog geen advocaat, dan wijst de Raad voor Rechts­bij­stand er een aan (artikel 39 lid 1). Die aangewezen advocaat is kosteloos; na een on­her­roe­pe­lijke ver­oor­de­ling kan de Raad de vergoeding te­rug­vor­de­ren als uw inkomen of vermogen boven de wettelijke grenzen ligt (artikel 43 lid 1 en 3 Wet op de rechts­bij­stand). Volgens de Rijks­over­heid kunt u ook zelf een advocaat kiezen.
• Ken­nis­ge­ving. Op uw verzoek wordt een door u genoemde persoon ingelicht, en het consulaat als u een andere na­ti­ona­li­teit heeft (artikel 27e). Ook de re­clas­se­ring wordt ingelicht (artikel 59 lid 5).

Termijn: uiterlijk 3 dagen en 18 uur na de aanhouding naar de rechter-commissaris

Bent u in verzekering gesteld, dan wordt u uiterlijk binnen drie dagen en achttien uur na het tijdstip van uw aanhouding voor de rechter-commissaris geleid. De rechter-commissaris hoort u, met uw advocaat, en beveelt uw on­mid­del­lijke in­vrij­heid­stel­ling als hij de in­ver­ze­ke­ring­stel­ling on­rechtmatig vindt. U kunt bij dat verhoor zelf om in­vrij­heid­stel­ling vragen (artikel 59a lid 1, 3, 4 en 5 Wetboek van Straf­vordering).

Re­ken­voor­beeld

Voorbeeld

Sanne (fictief) wordt op dinsdag om 22.00 uur aangehouden op verdenking van een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten.

Ophouden: dinsdag 22.00 tot 24.00 uur

2 uur

Woensdag 00.00 tot 09.00 uur telt niet mee

0 uur

Ophouden: woensdag 09.00 tot 16.00 uur

7 uur

In­ver­ze­ke­ring­stel­ling vanaf woensdag 15.00 uur, ten hoogste 3 dagen

tot zaterdag 15.00 uur

Voor­ge­lei­ding rechter-commissaris uiterlijk: dinsdag 22.00 uur + 3 dagen en 18 uur

zaterdag 16.00 uur

Re­ken­voor­beeld volgens artikel 56a lid 2, 58 lid 2 en 59a lid 1 Sv. De termijn voor de rechter-commissaris telt vanaf de aanhouding, niet vanaf het begin van de in­ver­ze­ke­ring­stel­ling. Een eventuele verlenging met drie dagen verandert die termijn niet.

Elke zaak is anders

De voorbeelden, uitspraken en uitkomsten van rekenhulpen op deze site laten zien hoe de regels in andere situaties werken. Ze zeggen niet wat de uitkomst in uw zaak wordt: die hangt af van uw eigen afspraken, bewijs en om­stan­dig­he­den. Twijfelt u? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

Na de in­ver­ze­ke­ring­stel­ling

Na afloop beslist de officier van justitie volgens het OM of u vrijkomt of langer moet blijven. Komt u vrij, dan kan de vervolging doorgaan: u krijgt de dagvaarding dan mee of thuis. Wil de officier u langer vasthouden, dan vraagt hij de rechter-commissaris om een bevel tot bewaring; daarmee begint de voorlopige hechtenis (artikel 60 en 63 Sv). In eenvoudige zaken kan het OM u na een aanhouding op heterdaad nog dezelfde dag bij de politie­rechter brengen (artikel 375 Sv).

De dagen in verzekering gaan bij een ge­van­ge­nis­straf, hechtenis of taakstraf in mindering op de straf; de eerste dag telt als een volle dag (artikel 27 lid 1 en 2 Wetboek van Strafrecht). Eindigt de zaak zonder straf of maatregel, dan kunt u binnen drie maanden een vergoeding vragen (artikel 533 lid 1 en 3 Sv).

Wie kan u helpen?

Nu nodig

Piket­advocaat via de politie

U of een naaste is aangehouden of in verzekering gesteld.

Bij in­ver­ze­ke­ring­stel­ling aangewezen door de Raad voor Rechts­bij­stand

Juridisch Loket

U bent vrijgelaten en wilt weten wat er nu met uw zaak gebeurt.

Gratis bij een laag inkomen en weinig spaargeld

Specialist strafrecht

U wilt een eigen advocaat voor de verdere strafzaak.

Afhankelijk van de zaak · Binnenkort via Legal Holding

Legal Holding is geen ad­vo­ca­ten­kan­toor en kan niemand uit een cel halen. Wij regelen geen pro deo; een toevoeging gaat via de advocaat en de Raad voor Rechts­bij­stand. Zie ook hulp bij een strafzaak.