Diefstal: wanneer is het strafbaar en welke straf staat erop?

Aangehouden of opgeroepen voor verhoor?

Bij gevaar of geweld: bel 112. Bent u als verdachte aangehouden of uitgenodigd voor verhoor, dan mag u zich laten bijstaan door een advocaat (artikel 28 Wetboek van Straf­vordering), en kan de advocaat het verhoor bijwonen (artikel 28d). Bent u aangehouden voor een feit waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten, zoals diefstal, dan wijst de Raad voor Rechts­bij­stand op uw verzoek een advocaat aan (artikel 28b lid 2); u kunt hem vóór het eerste verhoor maximaal een half uur spreken (artikel 28c). U bent niet verplicht te antwoorden (artikel 29 lid 2). Bent u slachtoffer: doe aangifte bij de politie; Slacht­of­fer­hulp Nederland kan u helpen.

Wat is diefstal?

Hij die enig goed dat geheel of ten dele aan een ander toebehoort wegneemt, met het oogmerk om het zich weder­rechtelijk toe te eigenen, wordt, als schuldig aan diefstal, gestraft met ge­van­ge­nis­straf van ten hoogste vier jaren of geldboete van de vierde categorie.

Uit die tekst volgen vier eisen. Ontbreekt er een, dan is het geen diefstal.

• Een goed. Spullen, geld of een ander goed.
• Van een ander. Het goed is geheel of ten dele van een ander. Ook iets wat u samen met een ander bezit, kan dus worden gestolen.
• Wegnemen. De dader neemt het goed weg. Had u het al onder u, dan is het eerder ver­duis­te­ring (artikel 321 Sr).
• Oogmerk van toe-eigening. De dader wil zich het goed toe-eigenen, terwijl hij daar geen recht op heeft (weder­rechtelijk).

Eenvoudige, ge­kwa­li­fi­ceerde en ge­weld­da­dige diefstal

Vormen van diefstal en maximale straffen

Vorm	Voorbeelden uit de wet	Maximale straf
Eenvoudige diefstal (310)	Wegnemen zonder verzwarende om­stan­dig­heid, zoals vaak bij win­kel­dief­stal	4 jaar of geldboete vierde categorie (€ 27.500)
Ge­kwa­li­fi­ceerde diefstal (311 lid 1)	Met braak, verbreking, inklimming, valse sleutels, een valse naam of hoe­da­nig­heid of listige kunstgrepen; in een woning door iemand die daar niet mag zijn; door twee of meer personen; bij brand of een ongeval; vee uit de weide	6 jaar of geldboete vijfde categorie (€ 110.000)
Wo­ning­in­braak met braak of samen (311 lid 2)	Diefstal in een woning, en daarbij ook met twee of meer personen, of met braak, valse sleutels en dergelijke	9 jaar of geldboete vijfde categorie
Diefstal met geweld (312 lid 1)	Geweld of bedreiging met geweld tegen personen om te stelen, te vluchten of de buit te houden	9 jaar of geldboete vijfde categorie
Zware diefstal met geweld (312 lid 2)	’s Nachts in een woning, op de openbare weg, in een rijdende trein, met twee of meer personen, met braak, of met zwaar lichamelijk letsel als gevolg	12 jaar of geldboete vijfde categorie
Diefstal met geweld, met de dood als gevolg (312 lid 3)	Het slachtoffer overlijdt door het geweld	15 jaar of geldboete vijfde categorie

Wat de rechter in een concrete zaak oplegt, ligt meestal ver onder deze maxima. Rechtspraak.nl noemt de oriën­ta­tie­pun­ten voor straf­toe­me­ting van de rechtbanken en ge­rechtshoven; de rechter houdt daarnaast rekening met de om­stan­dig­he­den van de zaak. Lees ook strafmaat.

Voorbeeld

Voorbeeld (fictief): Daan stopt in een supermarkt twee pakken koffie in zijn jas en loopt zonder te betalen langs de kassa

Feit

Eenvoudige diefstal (artikel 310 Sr)

Komt er een tweede persoon bij die meedoet

Diefstal door twee of meer verenigde personen (artikel 311 lid 1 onder 4°)

Duwt hij een medewerker weg om te vluchten

Diefstal met geweld (artikel 312 lid 1)

Fictief voorbeeld op basis van artikel 310 tot en met 312 Wetboek van Strafrecht, ge­con­tro­leerd 31-10-2026. Of het bewezen wordt en welke straf volgt, beslist de rechter.

Elke zaak is anders

De voorbeelden, uitspraken en uitkomsten van rekenhulpen op deze site laten zien hoe de regels in andere situaties werken. Ze zeggen niet wat de uitkomst in uw zaak wordt: die hangt af van uw eigen afspraken, bewijs en om­stan­dig­he­den. Twijfelt u? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

Win­kel­dief­stal: wat er gebeurt

• Aanhouding. Bij ontdekking op heterdaad mag iedereen de verdachte aanhouden, dus ook een medewerker van de winkel. Hij moet de aan­ge­hou­dene onverwijld aan de politie overdragen (artikel 53 lid 1 en 3 Wetboek van Straf­vordering).
• Aangifte en dossier. Volgens Slacht­of­fer­hulp Nederland wordt voor elke winkeldief een dossier opgebouwd, en wordt wie vaker wordt opgepakt zwaarder gestraft.
• Afdoening. Bij diefstal zonder geweld of bedreiging gaat het volgens Rechtspraak.nl over het algemeen om een licht misdrijf; eist de officier van justitie hoogstens een jaar ge­van­ge­nis­straf, dan behandelt de politie­rechter de zaak. De officier kan een zaak ook zelf afdoen met een straf­be­schik­king.
• Schade aan de winkel. De winkel kan zijn schade vorderen wegens on­rechtmatige daad (artikel 6:162 BW). Volgens Slacht­of­fer­hulp Nederland betaalt een op heterdaad betrapte dief bij winkels die meedoen aan de regeling Directe Aan­spra­ke­lijk­stel­ling een vast bedrag van € 181 voor de afhandeling, en daarnaast andere schade, zoals spullen die niet meer te verkopen zijn. Dat is een civiele vordering van de winkel, geen straf.
• Strafblad. Lees wat een ver­oor­de­ling betekent voor uw strafblad en voor een vog met strafblad.

Diefstal binnen de familie

Termijn: klacht binnen drie maanden bij diefstal door naaste familie

Is de dader uw gescheiden echtgenoot, of een bloed- of aanverwant in de rechte lijn (zoals een ouder of kind) of in de tweede graad van de zijlijn (zoals een broer of zus), dan volgt vervolging alleen op uw klacht (artikel 316 lid 2 Wetboek van Strafrecht). Een klacht is een aangifte met het verzoek om te vervolgen, bij de politie of een andere bevoegde ambtenaar (artikel 164 lid 1 Wetboek van Straf­vordering). U dient haar in binnen drie maanden; de termijn begint op de dag nadat u wist wie de dader is (artikel 66 lid 1 en 316 lid 3 Sr). Is de dader uw echtgenoot met wie u niet van tafel en bed of van goederen bent gescheiden, dan is vervolging uitgesloten (artikel 316 lid 1).

Verdacht van diefstal

• Voorlopige hechtenis. Op diefstal staat vier jaar of meer; voorlopige hechtenis is dan wettelijk toegelaten (artikel 67 lid 1 onder a Sv), maar alleen bij ernstige bezwaren tegen u (lid 3) en als ook de andere voorwaarden zijn vervuld. Lees voorlopige hechtenis.
• Poging. Een poging tot diefstal is strafbaar; de maximale straf is een derde lager (artikel 45 Sr).
• Heling. Wie gestolen spullen koopt of verkoopt, kan zich schuldig maken aan heling.
• Woning. Wie zonder recht een woning binnengaat, kan ook schuldig zijn aan huis­vre­de­breuk.

Verjaring bij diefstal

Vorm	Verjarings­termijn
Eenvoudige diefstal en ge­kwa­li­fi­ceerde diefstal (310 en 311 lid 1)	12 jaar (artikel 70 lid 1 onder 3°)
Ge­kwa­li­fi­ceerde diefstal met verzwaring, zoals wo­ning­in­braak met braak (311 lid 2)	20 jaar (artikel 70 lid 1 onder 4°)
Diefstal met geweld (312 lid 1)	20 jaar (artikel 70 lid 1 onder 4°)
Diefstal met geweld met twaalf of vijftien jaar als maximum (312 lid 2 en 3)	Geen verjaring (artikel 70 lid 2 onder 1°)

Een daad van vervolging stuit de verjaring; er begint dan een nieuwe termijn, tot hoogstens twee keer de oor­spron­ke­lijke termijn (artikel 72). Lees verjaring in het strafrecht en uw rechten als verdachte.

Slachtoffer van diefstal of inbraak

Doe aangifte. Is er een verdachte, dan heeft u volgens Rechtspraak.nl recht op informatie over het strafproces. Uw schade kunt u vorderen door u als benadeelde partij in het strafproces te voegen (artikel 51f Sv); lees de rechten van het slachtoffer. Volgens Rechtspraak.nl kunnen verdachte en slachtoffer ook vrijwillig in gesprek gaan via mediation in strafzaken; dat komt niet in plaats van de straf­procedure en is voor beide partijen kosteloos.

Wie kan u helpen?

Legal Holding is geen ad­vo­ca­ten­kan­toor en regelt geen pro deo. Een advocaat met een toevoeging vraagt u aan via de Raad voor Rechts­bij­stand; lees hulp.

Nu nodig

Advocaat via de Raad voor Rechts­bij­stand

U bent als verdachte aangehouden en wilt bijstand bij het verhoor.

Op uw verzoek aangewezen (artikel 28b lid 2 Sv)

Slacht­of­fer­hulp Nederland

Er is bij u gestolen of ingebroken en u wilt hulp bij aangifte of schade.

Zie slachtofferhulp.nl

Juridisch Loket

U heeft een dagvaarding of straf­be­schik­king gekregen en wilt weten wat u kunt doen.

Gratis bij een laag inkomen en weinig spaargeld

Specialist strafrecht

U moet voor de rechter komen of wilt verzet doen.

Afhankelijk van de zaak · Binnenkort via Legal Holding