Moord en doodslag: wat is het verschil en welke straf staat erop?

Aangehouden of opgeroepen voor verhoor?

Bij gevaar of nood: bel 112. Wordt u aangehouden als verdachte van moord of doodslag, dan meldt de hulp­of­fi­cier van justitie dat onverwijld aan de Raad voor Rechts­bij­stand, die een advocaat aanwijst, tenzij uw eigen advocaat op tijd beschikbaar is (artikel 28b lid 1 Wetboek van Straf­vordering). U kunt de advocaat vóór het eerste verhoor maximaal een half uur spreken (artikel 28c), en van dat gesprek kunt u pas afzien nadat een advocaat u over de gevolgen heeft ingelicht (artikel 28c lid 2). De advocaat kan het verhoor bijwonen (artikel 28d). U bent niet verplicht te antwoorden (artikel 29 lid 2). Bent u nabestaande: Slacht­of­fer­hulp Nederland kan u bijstaan.

Moord en doodslag in de wet

Moord en doodslag zijn le­vens­de­lic­ten: misdrijven waarbij iemand een ander van het leven berooft. Het verschil zit in één woord: voor­be­dachte raad.

Hij die opzettelijk een ander van het leven berooft, wordt, als schuldig aan doodslag, gestraft met ge­van­ge­nis­straf van ten hoogste vijf­en­twin­tig jaren of geldboete van de vijfde categorie.

Hij die opzettelijk en met voor­be­dach­ten rade een ander van het leven berooft, wordt, als schuldig aan moord, gestraft met levenslange ge­van­ge­nis­straf of tijdelijke van ten hoogste dertig jaren of geldboete van de vijfde categorie.

Opzet is bij beide nodig. Zonder opzet op de dood kan het gaan om dood door schuld (artikel 307 Sr) of om mis­han­de­ling met de dood als gevolg (artikel 300 lid 3 en 302 lid 2 Sr).

Het verschil: voor­be­dachte raad

Volgens de Hoge Raad moet voor voor­be­dachte raad vaststaan dat de verdachte zich gedurende enige tijd heeft kunnen beraden op het te nemen of het genomen besluit, en dat hij niet heeft gehandeld in een ogen­blik­ke­lijke ge­moeds­op­wel­ling. Hij moet dus de gelegenheid hebben gehad na te denken over de betekenis en de gevolgen van zijn daad (HR 15 oktober 2013, ECLI:NL:HR:2013:963, r.o. 3.3).

• Tijd om na te denken is een belangrijke aanwijzing, maar niet beslissend.
• Contra-indicaties kunnen zwaarder wegen, zoals een besluit en uitvoering in plotselinge hevige drift, een korte tijd tussen besluit en uitvoering, of een gelegenheid tot nadenken die pas tijdens de uitvoering ontstond.
• Strenge eisen. Omdat voor­be­dachte raad de straf flink verhoogt, moet de rechter de vast­stel­ling dat die gelegenheid bestond goed motiveren (r.o. 3.3).

De straffen bij le­vens­de­lic­ten

Le­vens­de­lic­ten en maximale straffen

Feit	Maximale straf
Moord (289)	Levenslang of tijdelijk tot 30 jaar, of geldboete vijfde categorie (€ 110.000)
Ge­kwa­li­fi­ceerde doodslag (288)	Levenslang of tijdelijk tot 30 jaar, of geldboete vijfde categorie
Doodslag (287)	25 jaar of geldboete vijfde categorie
Poging tot moord (289 en 45)	20 jaar (artikel 45 lid 3)
Poging tot doodslag (287 en 45)	16 jaar en 8 maanden (een derde minder, artikel 45 lid 2)
Voor­be­rei­ding van moord (289 en 46)	15 jaar (artikel 46 lid 3)
Zware mis­han­de­ling met voor­be­dachte raad, met de dood als gevolg (303 lid 2)	15 jaar of geldboete vijfde categorie
Zware mis­han­de­ling met de dood als gevolg (302 lid 2)	10 jaar of geldboete vijfde categorie
Mis­han­de­ling met de dood als gevolg (300 lid 3)	6 jaar of geldboete vierde categorie (€ 27.500)
Dood door schuld (307)	2 jaar, bij roe­ke­loos­heid 4 jaar, of geldboete vierde categorie
Kin­der­dood­slag en kindermoord door de moeder bij of kort na de geboorte (290 en 291)	6 jaar of vierde categorie; 9 jaar of vijfde categorie

Elke zaak is anders

De voorbeelden, uitspraken en uitkomsten van rekenhulpen op deze site laten zien hoe de regels in andere situaties werken. Ze zeggen niet wat de uitkomst in uw zaak wordt: die hangt af van uw eigen afspraken, bewijs en om­stan­dig­he­den. Twijfelt u? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

Volgens Rechtspraak.nl legt de rechter bij moord en doodslag in het algemeen jarenlange ge­van­ge­nis­straf­fen op. Tijdelijke ge­van­ge­nis­straf is in geen geval langer dan dertig jaar (artikel 10 lid 4 Sr). Lees ook levenslang, tbs en strafmaat.

Verjaring

Op moord, ge­kwa­li­fi­ceerde doodslag en doodslag staat twaalf jaar ge­van­ge­nis­straf of meer. Het recht om te vervolgen verjaart dan niet (artikel 70 lid 2 onder 1° Sr). Dat geldt ook voor zware mis­han­de­ling met voor­be­dachte raad met de dood als gevolg (vijftien jaar). Lees verjaring in het strafrecht.

De strafzaak

• Wie beslist. Een le­vens­de­lict is een zwaar misdrijf. Volgens Rechtspraak.nl behandelen daarom drie rechters (de meervoudige kamer) de zaak.
• Advocaat. Bij aanhouding voor een misdrijf waarop twaalf jaar of meer staat, wijst de Raad voor Rechts­bij­stand een advocaat aan, tenzij uw eigen advocaat op tijd beschikbaar is (artikel 28b lid 1 Wetboek van Straf­vordering). Lees uw rechten als verdachte en voorlopige hechtenis.
• Verweren. Mogelijke verweren zijn onder meer dat het opzet of de voor­be­dachte raad niet bewezen is, noodweer of nood­weer­ex­ces (artikel 41 Sr) en on­toe­re­ken­baar­heid (artikel 39 Sr).

Als nabestaande

Na­be­staan­den zijn fa­mi­lie­le­den van iemand wiens overlijden recht­streeks door een strafbaar feit is veroorzaakt (artikel 51a lid 1 Wetboek van Straf­vordering). Zij hebben eigen rechten in het strafproces; lees de rechten van slacht­of­fers en na­be­staan­den. Erfgenamen en de personen uit artikel 6:108 BW kunnen zich voor hun vorderingen als benadeelde partij voegen (artikel 51f lid 2).

Termijn: Schadefonds binnen tien jaar na het overlijden

Na­be­staan­den en naasten van iemand die door een in Nederland opzettelijk gepleegd ge­welds­mis­drijf is overleden, kunnen een uitkering aanvragen bij de commissie van het Schadefonds Ge­welds­mis­drij­ven (artikel 3 lid 1 onder c Wet schadefonds ge­welds­mis­drij­ven); wie daaronder valt, staat in artikel 3 lid 2. Voor een nabestaande moet de aanvraag worden ingediend binnen tien jaar na de dag van het overlijden. Een latere aanvraag wordt alleen behandeld als zij zo spoedig is ingediend als re­de­lij­ker­wijs kon worden verlangd (artikel 7). Lees Schadefonds Ge­welds­mis­drij­ven.

Wie kan u helpen?

Legal Holding is geen ad­vo­ca­ten­kan­toor en regelt geen pro deo. Een advocaat met een toevoeging vraagt u aan via de Raad voor Rechts­bij­stand; lees hulp.

Nu nodig

Advocaat via de Raad voor Rechts­bij­stand

U bent aangehouden als verdachte van moord of doodslag.

Aangewezen bij aanhouding (artikel 28b lid 1 Sv)

Slacht­of­fer­hulp Nederland

U bent nabestaande en wilt steun in het strafproces of bij schade­vergoeding.

Zie slachtofferhulp.nl

Specialist strafrecht

U wilt als nabestaande hulp bij uw vordering, of bent verdachte en zoekt een eigen advocaat.

Afhankelijk van de zaak · Binnenkort via Legal Holding