Overdracht van auteurs­recht: hoe het werkt en wat u vastlegt

Hoe draagt u auteurs­recht over?

Het auteurs­recht gaat over bij erf­op­vol­ging en is vatbaar voor gehele of ge­deel­te­lijke overdracht (artikel 2 lid 1 Auteurswet). Voor de vorm geldt:

De over­een­komst op grond waarvan het auteurs­recht geheel of ge­deel­te­lijk wordt over­ge­dra­gen of waarin een exclusieve licentie wordt verleend, wordt schrif­te­lijk aangegaan. De overdracht of de verlening van een exclusieve licentie door de maker of door een natuurlijke persoon die het auteurs­recht als erfgenaam of legataris van de maker heeft verkregen, omvat alleen die be­voegd­he­den die uit­druk­ke­lijk in de over­een­komst staan vermeld of die uit de aard en de strekking ervan nood­za­ke­lij­ker­wijs voort­vloeien.

Daaruit volgen drie regels:

• Schrif­te­lijk: de over­een­komst tot overdracht wordt schrif­te­lijk aangegaan.
• Bij akte: de levering gebeurt volgens artikel 2 lid 3 Auteurswet en artikel 3:95 BW bij een daartoe bestemde akte. Een akte is een ondertekend geschrift dat bestemd is om tot bewijs te dienen (artikel 156 Rv). Een elek­tro­ni­sche hand­te­ke­ning kan gelijkstaan aan een hand­ge­schre­ven hand­te­ke­ning als de methode voldoende betrouwbaar is (artikel 3:15a BW); lees meer over digitaal tekenen.
• Alleen wat erin staat: draagt de maker (of zijn erfgenaam als natuurlijk persoon) over, dan gaat alleen over wat uit­druk­ke­lijk is genoemd of nood­za­ke­lijk uit de aard en strekking volgt. Deze regel geldt niet als een werkgever of organisatie op grond van artikel 7 of 8 als maker geldt (artikel 2 lid 5). Wie de maker is bij werk in loondienst, leest u bij auteurs­recht van een werknemer.

Ook werken die nog gemaakt moeten worden, kunnen bij voorbaat worden geleverd (artikel 3:97 BW). Een beding dat voor een onredelijk lange of onvoldoende bepaalde termijn aanspraken geeft op toekomstige werken van de maker, is wel ver­nie­tig­baar (artikel 25f lid 1 Auteurswet).

Wat staat er in de akte?

Omdat bij een overdracht door de maker alleen overgaat wat uit­druk­ke­lijk is genoemd, is een nauwkeurige om­schrij­ving de kern van de akte. Neem in elk geval op:

• De partijen en wie de maker is.
• Het werk of de werken, zo precies mogelijk (titel, datum, bestanden).
• Welke be­voegd­he­den overgaan: bij­voor­beeld drukken, online publiceren, bewerken, vertalen, verfilmen, in licentie geven aan anderen. Of: het volledige auteurs­recht.
• De vergoeding, eenmalig of per verkocht exemplaar (een royalty).
• Afspraken over de naam van de maker en wijzigingen, voor zover de maker van zijn per­soon­lijk­heids­rechten afstand wil doen (artikel 25 lid 3).
• De hand­te­ke­ning van beide partijen en de datum.

Voorbeeld

Fictief: illustrator Daan draagt aan een uitgeverij de rechten over om zijn tekeningen in een kinderboek te drukken en te verkopen. Later wil de uitgeverij de tekeningen op mokken en T-shirts zetten.

Drukken en verkopen in het boek

Uit­druk­ke­lijk genoemd: over­ge­dra­gen

Mokken en T-shirts

Niet genoemd en niet nood­za­ke­lijk voor het boek: niet over­ge­dra­gen

Gevolg

De uitgeverij heeft daarvoor de toestemming van Daan nodig

Voorbeeld op basis van artikel 2 lid 3 Auteurswet, ge­con­tro­leerd 31-10-2026. Wat nood­za­ke­lijk uit de aard en strekking van de over­een­komst volgt, beslist bij een geschil de rechter.

Elke zaak is anders

De voorbeelden, uitspraken en uitkomsten van rekenhulpen op deze site laten zien hoe de regels in andere situaties werken. Ze zeggen niet wat de uitkomst in uw zaak wordt: die hangt af van uw eigen afspraken, bewijs en om­stan­dig­he­den. Twijfelt u? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

Overdracht of licentie?

Bij een overdracht wordt de ander de nieuwe recht­heb­bende. Bij een licentie blijft u recht­heb­bende en geeft u toestemming voor een bepaald gebruik (artikel 2 lid 2 Auteurswet). Wat u in een licentie vastlegt, leest u bij de licentie­over­een­komst. Een open licentie voor iedereen is een Creative Commons-licentie.

Overdracht, exclusieve en niet-exclusieve licentie

	Overdracht	Exclusieve licentie	Niet-exclusieve licentie
Wie is recht­heb­bende?	De verkrijger	U blijft het	U blijft het
Vorm	Schrif­te­lijk, levering bij akte	Schrif­te­lijk	De Auteurswet eist geen vorm; schrif­te­lijk is verstandig voor het bewijs
Alleen wat er uit­druk­ke­lijk in staat (bij de maker)	Ja	Ja	De wet noemt dit niet
Rechten uit het exploitatie­contract (bij de maker)	Ja	Ja	Ja, als de maker ex­ploi­ta­tie­be­voegd­heid verleent
Opzeggen bij onvoldoende exploitatie	Mogelijk (artikel 25e)	Mogelijk; ook alleen de ex­clu­si­vi­teit beëindigen	Mogelijk (artikel 25e)

Het exploitatie­contract: uw rechten als maker

Hoofdstuk Ia van de Auteurswet (“De exploitatie­over­een­komst”, artikel 25b tot en met 25h) beschermt de maker die een ander de bevoegdheid geeft zijn werk te exploiteren, door overdracht of licentie (artikel 25b lid 1). Het geldt ook voor een natuurlijk persoon die het auteurs­recht als erfgenaam of legataris kreeg (lid 4). Het geldt niet:

• als een werkgever of organisatie op grond van artikel 7 of 8 als maker geldt (artikel 25b lid 3);
• voor com­pu­ter­pro­gramma’s (artikel 45n);
• met uit­zon­de­ring van artikel 25f, voor over­een­kom­sten met een collectieve beheers­organisatie (artikel 25b lid 3).

Rechten van de maker in het exploitatie­contract

Recht	Wat het inhoudt	Artikel
Billijke vergoeding	Een in de over­een­komst te bepalen billijke vergoeding. Een vergoeding na on­der­han­de­lin­gen tussen een vereniging van makers die zzp’ers ver­te­gen­woor­digt en ex­ploi­tan­ten, wordt vermoed billijk te zijn. Voor een exploitatie op een bij het sluiten nog onbekende wijze is een aanvullende billijke vergoeding ver­schuldigd.	25c
Informatie over de exploitatie	Ten minste eens per jaar informatie over de ex­ploi­ta­tie­wij­zen, de inkomsten en de ver­schuldigde vergoeding, met uit­zon­de­rin­gen bij een niet-significante bijdrage of on­even­re­dige lasten	25ca
Aanvullende vergoeding bij succes	De maker kan in rechte een aanvullende billijke vergoeding vorderen als de vergoeding een on­even­re­dig­heid vertoont met de opbrengst van de exploitatie	25d
Opzeggen bij onvoldoende exploitatie	Geheel of ge­deel­te­lijk opzeggen als de ander het werk niet binnen een redelijke termijn, of niet langer, in voldoende mate exploiteert, tenzij dat aan de maker is toe te rekenen	25e
Onredelijke bedingen	Een beding dat voor de maker onredelijk bezwarend is, is ver­nie­tig­baar. Mag de ander tussentijds opzeggen, dan mag de maker dat onder gelijke voorwaarden ook.	25f
Geen afstand	De maker kan van deze rechten geen afstand doen. Ze gelden ook bij een bui­ten­landse rechtskeuze als het Nederlandse recht zonder rechtskeuze zou gelden, of als de exploitatie geheel of overwegend in Nederland plaatsvindt.	25h

Termijn: eerst een redelijke termijn geven, dan schrif­te­lijk opzeggen

Wilt u als maker opzeggen omdat de ander uw werk niet in voldoende mate exploiteert, dan geeft u de ander eerst schrif­te­lijk een redelijke termijn om het werk alsnog in voldoende mate te exploiteren. Pas als dat binnen die termijn uitblijft, mag u opzeggen, door een schrif­te­lijke verklaring aan de ander. Dat geldt niet als exploitatie blijvend onmogelijk is. Vóór het einde van de termijn kunt u een schrif­te­lijke opgave van de omvang van de exploitatie vragen (artikel 25e lid 3, 4 en 5 Auteurswet).

Na de opzegging moet de ander het auteurs­recht binnen een redelijke termijn teruggeven. Gebeurt dat niet, dan kan de rechter een redelijk bedrag vaststellen dat de ander aan de maker moet betalen, naast een eventuele schade­vergoeding (artikel 25e lid 7). Is het recht al aan een derde over­ge­dra­gen, dan kunt u uw rechten ook tegen die derde inroepen nadat u hem zo spoedig mogelijk schrif­te­lijk van de opzegging op de hoogte heeft gebracht (lid 6).

Termijn: drie maanden na een uitspraak van de geschillen­commissie

Voor geschillen over artikel 25c tot en met 25f kan de minister een geschillen­commissie aanwijzen. Legt geen van beide partijen het geschil binnen drie maanden nadat het afschrift van de uitspraak van de commissie is verzonden aan de rechter voor, dan geldt wat in de uitspraak staat als afgesproken tussen partijen (artikel 25g lid 2 Auteurswet).

Film en software: afwijkende regels

• Film: tenzij de makers en de producent schrif­te­lijk anders afspreken, worden de makers van een filmwerk geacht aan de producent het recht te hebben over­ge­dra­gen om het voltooide filmwerk te verhuren en anderszins openbaar te maken, te ver­veel­vou­di­gen, te on­der­ti­te­len en na te syn­chro­ni­se­ren. Dat geldt niet voor de maker van de muziek en de tekst daarbij. De producent is de makers een billijke vergoeding ver­schuldigd, die schrif­te­lijk wordt afgesproken (artikel 45d Auteurswet).
• Software: de regels van het exploitatie­contract gelden niet voor com­pu­ter­pro­gramma’s (artikel 45n Auteurswet). De vormregels van artikel 2 lid 3 gelden wel.

Per­soon­lijk­heids­rechten blijven bij de maker

De maker houdt, “zelfs nadat hij zijn auteurs­recht heeft over­ge­dra­gen”, het recht zich te verzetten tegen onder meer open­baar­ma­king zonder zijn naam, wijzigingen in het werk en aantasting die zijn eer of naam kan schaden; bij de naams­ver­mel­ding en bij wijzigingen alleen als het verzet niet in strijd is met de re­de­lijk­heid (artikel 25 lid 1 Auteurswet). Volgens Oc­trooi­cen­trum Nederland zijn per­soon­lijk­heids­rechten niet over te dragen. De maker kan wel afstand doen van het recht op naams­ver­mel­ding, en van het verzet tegen wijzigingen in het werk of de titel (artikel 25 lid 3).

Ook na een overdracht blijft de maker bevoegd een vordering tot schade­vergoeding in te stellen tegen wie inbreuk op het auteurs­recht maakt (artikel 27 lid 1 Auteurswet).

1. Stap 1Bepaal wat u overdraagtIs een overdracht nodig, of volstaat een licentie? Noem de werken en de be­voegd­he­den die overgaan; wat er niet staat, gaat bij een overdracht door de maker niet over.
2. Stap 2Leg het vast in een getekende akteZet de afspraken op papier of in een betrouwbaar elek­tro­nisch document, met de vergoeding, en laat beide partijen tekenen.
3. Stap 3Bewaar de akte en volg de exploitatieEr is geen register; de akte is uw bewijs. Vraag als maker jaarlijks om informatie over de exploitatie (artikel 25ca).

Wie kan u helpen?

Begin hier

Oc­trooi­cen­trum Nederland

U wilt voor­lich­ting over auteurs­recht en welke bescherming past.

Voor­lich­ting; zie hun website

Advocaat

Een procedure bij de rechter, bij­voor­beeld over een aanvullende vergoeding of een opzegging.

Afhankelijk van de zaak

Specialist in­tel­lec­tu­eel eigendom

U wilt een akte van overdracht of een licentie laten opstellen of nakijken.

Afhankelijk van de zaak · Binnenkort via Legal Holding