Royalty: betekenis

Uitleg in gewone taal

Wie een merk, een uitvinding, een ontwerp of een werk wil gebruiken dat van een ander is, heeft daarvoor toestemming nodig: een licentie. De recht­heb­bende blijft eigenaar en krijgt een vergoeding. Is die vergoeding gekoppeld aan het gebruik, bij­voor­beeld een percentage van elk verkocht product of een bedrag per download, dan heet dat een royalty. Hoe meer de li­cen­tie­ne­mer verkoopt, hoe meer de li­cen­tie­ge­ver ontvangt.

Een licentie ontstaat meestal door een over­een­komst; bij een octrooi kan zij ook op een andere manier ontstaan, bij­voor­beeld door een beslissing van de rechter (artikel 56 lid 2 Rijksoc­trooi­wet 1995). Bij een merk kan zij gelden voor alle of een deel van de waren of diensten en van het Be­ne­lux­ge­bied (artikel 2.32 lid 1 BVIE); bij een octrooi geldt zij voor alle handelingen en de hele duur, tenzij minder is afgesproken (artikel 56 lid 1 Rijksoc­trooi­wet 1995). Hoeveel royalty er wordt betaald, staat in geen van die wetten: dat spreken partijen af.

Wat zegt de wet?

kan, als alternatief voor het bepaalde onder a, in passende gevallen de schade­vergoeding vaststellen als een forfaitair bedrag, op basis van elementen als ten minste het bedrag aan royalty’s of ver­goe­din­gen dat ver­schuldigd was geweest indien de in­breuk­ma­ker toestemming had gevraagd om het merk te gebruiken.

De wet gebruikt de royalty dus als maatstaf: wie zonder licentie een merk gebruikt, kan in passende gevallen ten minste moeten betalen wat een licentie had gekost. Voor een model staat dezelfde regel in artikel 3.17 lid 2 sub b BVIE. Bij een be­drijfs­ge­heim dat iemand te goeder trouw gebruikte, kan de rechter onder voorwaarden een vergoeding opleggen van hoogstens de royalty’s die voor toestemming ver­schuldigd waren geweest (artikel 7 lid 5 Wet bescherming be­drijfs­ge­hei­men).

Voor makers van auteurs­rechtelijk werk geldt een eigen regel: de maker heeft recht op een in de over­een­komst te bepalen billijke vergoeding als hij een ander zijn werk laat exploiteren (artikel 25c lid 1 Auteurswet).

Royalty of vaste licentie­vergoeding?

Royalty en vaste licentie­vergoeding naast elkaar

Vraag	Royalty	Vaste licentie­vergoeding
Hoe wordt het bedrag bepaald?	Per gebruik of verkoop, vaak een percentage van de omzet of een bedrag per stuk	Eén bedrag, of een vast bedrag per jaar
Wie draagt het risico van te­gen­val­lende verkoop?	Vooral de li­cen­tie­ge­ver	Vooral de li­cen­tie­ne­mer
Wat is nodig om te controleren?	Opgave van de verkoop en een recht op controle	Weinig: het bedrag staat vast
Combinatie mogelijk?	Ja, bij­voor­beeld een vast bedrag vooraf plus een royalty, of een mi­ni­mum­roy­alty per jaar	Ja

Voorbeeld

Een fictieve fabrikant verkoopt onder licentie tassen met het fictieve merk Voorbeeld. Afgesproken is een royalty van 5% van de netto-omzet

Netto-omzet met het merk in 2026

€ 40.000

Royalty over 2026 (5% van € 40.000)

€ 2.000

Re­ken­voor­beeld met een fictief percentage. De wet schrijft geen percentage voor; partijen spreken de grondslag en het percentage zelf af.

Elke zaak is anders

De voorbeelden, uitspraken en uitkomsten van rekenhulpen op deze site laten zien hoe de regels in andere situaties werken. Ze zeggen niet wat de uitkomst in uw zaak wordt: die hangt af van uw eigen afspraken, bewijs en om­stan­dig­he­den. Twijfelt u? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

Leg in de licentie­over­een­komst vast waarover de royalty wordt berekend (bruto of netto, per stuk of per omzet), het percentage, een eventuele mi­ni­mum­roy­alty, hoe vaak de li­cen­tie­ne­mer opgave doet, wanneer betaald wordt en of de li­cen­tie­ge­ver de ad­mi­ni­stra­tie mag laten controleren. Over de belasting op royalty’s geven wij hier geen advies.

Verwante begrippen

• Licentie­over­een­komst: de over­een­komst waarin de royalty wordt afgesproken.
• Octrooi: het recht op een uitvinding, dat vaak in licentie wordt gegeven.
• Naburige rechten: de rechten van artiesten, producenten en omroepen, met een billijke vergoeding.

Meer hierover leest u bij in­tel­lec­tu­eel eigendom.