Auteurs­recht: wat is het, wat beschermt het en hoe lang?

Wat beschermt auteurs­recht?

Het auteurs­recht is het uitsluitend recht van den maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, of van diens recht­ver­krij­gen­den, om dit openbaar te maken en te ver­veel­vou­di­gen, behoudens de beperkingen, bij de wet gesteld.

De wet noemt onder meer boeken en andere geschriften, muziek, tekeningen en schil­de­rijen, bouwwerken, kaarten, foto’s, films, werken van toegepaste kunst en com­pu­ter­pro­gramma’s, en in het algemeen elk voort­breng­sel van letterkunde, wetenschap of kunst (artikel 10 Auteurswet). Ook een vertaling of bewerking is beschermd, naast het recht op het origineel.

Volgens Oc­trooi­cen­trum Nederland moet het werk origineel zijn en een persoonlijk stempel van de maker dragen. Niet beschermd zijn algemene concepten, zoals een stijl, en technische oplossingen; daarvoor is er het octrooi.

Wie is de maker?

Wie heeft het auteurs­recht?

Situatie	Wie heeft het recht?
U maakt het werk zelf	U, als maker
Een werknemer maakt het in zijn werk	De werkgever, tenzij anders afgesproken (artikel 7)
Een freelancer maakt het in opdracht	De freelancer, tenzij schrif­te­lijk over­ge­dra­gen
Een organisatie publiceert het als van haar afkomstig, zonder naam van een maker	De organisatie wordt als maker aangemerkt (artikel 8)
Er staat een naam op het werk	Die persoon geldt als maker, tot het tegendeel is bewezen (artikel 4)

Elke zaak is anders

De voorbeelden, uitspraken en uitkomsten van rekenhulpen op deze site laten zien hoe de regels in andere situaties werken. Ze zeggen niet wat de uitkomst in uw zaak wordt: die hangt af van uw eigen afspraken, bewijs en om­stan­dig­he­den. Twijfelt u? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

Wat mag een ander zonder toestemming?

In beginsel niets: openbaar maken en ver­veel­vou­di­gen zijn voor­be­hou­den aan de maker. Ook een bewerking of nabootsing valt daaronder (artikel 13 Auteurswet). De wet kent wel beperkingen, zoals het citaatrecht: citeren in een aan­kon­di­ging, beoordeling, polemiek, we­ten­schap­pe­lijke ver­han­de­ling of een uiting met een ver­ge­lijk­baar doel mag, als het werk rechtmatig openbaar is, de omvang ge­recht­vaar­digd is en u, voor zover re­de­lij­ker­wijs mogelijk, de bron en de maker noemt (artikel 15a Auteurswet).

Per­soon­lijk­heids­rechten

Ook na overdracht van het auteurs­recht kan de maker zich onder meer verzetten tegen open­baar­ma­king zonder zijn naam, onder een andere naam, en tegen wijzigingen van het werk (artikel 25 Auteurswet). Volgens Oc­trooi­cen­trum Nederland kunt u deze rechten niet overdragen, maar kunt u er wel ge­deel­te­lijk afstand van doen.

70 jaar na het overlijden

Het auteurs­recht vervalt 70 jaar na 1 januari van het jaar na het overlijden van de maker (artikel 37 Auteurswet). Bij een organisatie als maker, of zonder duidelijke maker, telt 70 jaar na de eerste rechtmatige open­baar­ma­king (artikel 38 Auteurswet).

Bewijs dat het van u is

Omdat er geen register is, moet u bij een geschil kunnen aantonen dat u de maker bent en wanneer u het werk maakte. Oc­trooi­cen­trum Nederland noemt deze mo­ge­lijk­he­den:

• Een da­tum­re­gi­stra­tie, zoals een i-DEPOT.
• Een notaris, die vastlegt wat u op welke datum had.
• Een publicatie met een datum die u kunt aantonen.

Bewaar daarnaast schetsen, ruwe bestanden en versies met datum. Zet uw naam op het werk: wie daarop als maker staat, geldt als maker tot het tegendeel is bewezen (artikel 4 Auteurswet).

Wat doet u bij inbreuk?

Gebruikt een ander uw werk zonder toestemming, leg het gebruik dan vast en vraag de ander het te stoppen; gebruik de voor­beeld­brief sommatie bij inbreuk. De maker kan schade­vergoeding vorderen, ook na overdracht van zijn auteurs­recht; de rechter kan die vaststellen als een vast bedrag (artikel 27 Auteurswet).

Wie kan u helpen?

Begin hier

Zelf een sommatie sturen

Een ander gebruikt uw foto, tekst of ontwerp zonder toestemming.

Geen

Advocaat

Een procedure bij de rechtbank of een kort geding.

Afhankelijk van de zaak

Specialist in­tel­lec­tu­eel eigendom

U wilt rechten overdragen of in licentie geven, of u kreeg zelf een claim.

Afhankelijk van de zaak · Binnenkort via Legal Holding