Namaak: kopen, verkopen en wat de douane doet

Wat is namaak?

Namaak is een product dat een beschermd merk of ontwerp kopieert zonder toestemming van wie het recht heeft, meestal de merkhouder. De Douane noemt als voorbeelden kleding, tassen, schoenen, speelgoed, elektronica en parfum. Het gaat vaak om merken, maar ook een beschermd ontwerp (modelrecht) of een beschermd werk (auteurs­recht) kan worden nagemaakt. In 2025 hield de Nederlandse Douane volgens eigen opgave 1,2 miljoen na­maak­pro­duc­ten tegen.

Volgens de Douane zijn signalen van namaak: een prijs die veel lager is dan normaal, een onbekende webwinkel zonder duidelijke con­tact­ge­ge­vens, en een merknaam, logo of verpakking die afwijkt van het origineel. Die signalen geven geen zekerheid.

Mag u namaak kopen voor uzelf?

Voor uzelf kopen is iets anders dan verkopen. Hoe het uitpakt, hangt af van hoe het product Nederland binnenkomt.

Namaak voor eigen gebruik: wat mag en wat gebeurt er?

Situatie	Mag het?	Wat kan er gebeuren?
Meenemen in uw eigen bagage na een reis	Ja, voor uzelf, uw gezin of als cadeau	Niets, zolang u het niet verkoopt
Bestellen bij een webwinkel buiten de EU	Nee, de invoer is verboden; ook één artikel voor eigen gebruik	De Douane neemt het in beslag en vernietigt het, uw geld krijgt u niet terug, en de merkhouder krijgt bericht en kan kosten bij u in rekening brengen
Bestellen bij een webwinkel binnen de EU	De Douane raadt het af	Geen controle aan de buitengrens van de EU
Enkele stuks thuis hebben voor eigen gebruik	Niet strafbaar	Geen straf, mits uitsluitend voor eigen gebruik (artikel 337 lid 2 Sr)

Elke zaak is anders

De voorbeelden, uitspraken en uitkomsten van rekenhulpen op deze site laten zien hoe de regels in andere situaties werken. Ze zeggen niet wat de uitkomst in uw zaak wordt: die hangt af van uw eigen afspraken, bewijs en om­stan­dig­he­den. Twijfelt u? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

Niet strafbaar is hij die enkele waren, onderdelen daarvan of merken als omschreven in het eerste lid in voorraad heeft uitsluitend voor eigen gebruik.

Let op twee woorden in die bepaling: “enkele” en “uitsluitend”. Heeft u veel stuks van hetzelfde, of biedt u ze aan, dan valt u er niet meer onder. Volgens de Douane treedt zij bij reizigers alleen op als de goederen een han­dels­ka­rak­ter hebben, bij­voor­beeld bij grotere hoe­veel­he­den.

Namaak verkopen: merkinbreuk en strafbaar

Civiel: merkinbreuk. De merkhouder kan verbieden dat een ander in het economisch verkeer een teken gebruikt dat gelijk is aan zijn in­ge­schre­ven merk, voor dezelfde waren (artikel 2.20 lid 2 BVIE). Daaronder vallen onder meer het teken op waren of verpakking zetten, waren onder het teken aanbieden, in de handel brengen of daarvoor in voorraad hebben, en ze invoeren of uitvoeren (artikel 2.20 lid 3 BVIE). Hij kan ook optreden tegen waren uit landen buiten de EU die zonder toestemming een gelijk merk dragen, of een merk dat er in de be­lang­rijk­ste onderdelen niet van te on­der­schei­den is, zelfs als ze hier niet in de vrije handel komen (artikel 2.20 lid 4 BVIE). Hoe de merkhouder optreedt, leest u bij merkinbreuk.

Strafrecht. Wie opzettelijk namaak verkoopt, te koop aanbiedt, aflevert, invoert, doorvoert, uitvoert of in voorraad heeft, is strafbaar (artikel 337 lid 1 Sr). Dat geldt voor nagemaakte merken, maar ook voor waren die het uiterlijk van een beschermd model kopiëren.

Maximale straffen bij namaak

Wat	Maximale straf	Artikel
Opzettelijk namaak van een merk of model verkopen, aanbieden, invoeren of in voorraad hebben	1 jaar ge­van­ge­nis­straf of geldboete van de vijfde categorie	Artikel 337 lid 1 Sr
Hetzelfde, als beroep of als bedrijf	4 jaar ge­van­ge­nis­straf of geldboete van de vijfde categorie	Artikel 337 lid 3 Sr
Hetzelfde, als er gemeen gevaar voor personen of goederen te duchten is	4 jaar ge­van­ge­nis­straf of geldboete van de vijfde categorie	Artikel 337 lid 4 Sr
Opzettelijk illegale kopieën van een beschermd werk aanbieden, voorhanden hebben of invoeren	1 jaar ge­van­ge­nis­straf of geldboete van de vijfde categorie	Artikel 31a Auteurswet

De geldboete van de vijfde categorie is sinds 1 januari 2026 ten hoogste € 110.000 (artikel 23 lid 4 Sr). Namaak kan ook gevaarlijk zijn: de Douane meldt onder meer on­der­schepte na­maak­air­bags. Is door het misdrijf gemeen gevaar voor personen of goederen te duchten, dan is de maximale straf hoger (artikel 337 lid 4 Sr).

Wat doet de douane? Verordening 608/2013

De Douane treedt op tegen namaak met de procedures uit de Europese Verordening (EU) nr. 608/2013 over de handhaving van in­tel­lec­tu­ele-eigendomsrechten door de douane. Die verordening geldt volgens de Douane onder meer voor merken, modellen, auteurs­recht, naburige rechten, octrooien en han­dels­na­men. Ze geldt niet voor waren die al uit de EU komen, voor pa­ral­lel­han­del en voor reizigers­bagage zonder han­dels­ka­rak­ter.

• Verzoek tot dou­ane­op­tre­den. De merkhouder vraagt de Douane via het IP Enforcement Portal om op te treden. De Douane beslist binnen 30 werkdagen. Een toegekend verzoek geldt maximaal een jaar en kan worden verlengd.
• Zonder verzoek (ambtshalve). Vindt de Douane ver­moe­de­lijke namaak zonder verzoek, dan benadert zij de merkhouder. Die moet dan binnen 4 werkdagen alsnog een verzoek indienen.
• Ver­nie­ti­ging. De merkhouder bevestigt dat er inbreuk is en stemt in met ver­nie­ti­ging. Reageert de aangever of houder van de goederen niet binnen 10 werkdagen, dan gaat de Douane uit van instemming. Maakt die bezwaar, dan moet de merkhouder een procedure bij de rechter starten.
• Kleine zendingen. Voor post- en koeriers­zendingen tot 2 kilo of met hoogstens 3 in­breuk­ma­kende goederen kan de merkhouder kiezen voor de kleine-zendingenprocedure. De Douane vernietigt dan zelf; de merkhouder hoeft alleen iets te doen bij bezwaar.

Termijn: 10 werkdagen voor de merkhouder na bericht van de Douane

Houdt de Douane goederen vast op uw verzoek, dan moet u binnen 10 werkdagen na de ken­nis­ge­ving van de Douane laten weten dat er inbreuk is en dat u instemt met ver­nie­ti­ging. Doet u dat niet, dan geeft de Douane de goederen vrij. Maakt de aangever bezwaar, dan start u binnen dezelfde 10 werkdagen een civiele procedure bij de rechter; de Douane kan die termijn met hoogstens 10 werkdagen verlengen. Bij de kleine-zendingenprocedure is de termijn van 10 werkdagen om de procedure te starten en de Douane te informeren niet te verlengen. Grondslag: Verordening (EU) nr. 608/2013, zoals de Douane die uitlegt in het In­for­ma­tie­blad In­tel­lec­tu­eel eigendoms­recht.

Als houder van het besluit bent u aan­spra­ke­lijk voor de kosten die ontstaan doordat de goederen worden vast­ge­hou­den, volgens het In­for­ma­tie­blad van de Douane.

Wat kan de merkhouder nog meer doen?

• Een sommatie sturen: vraag de verkoper schrif­te­lijk te stoppen, met een termijn. Gebruik de voor­beeld­brief sommatie bij inbreuk.
• Schade­vergoeding of winst: de rechter kan schade­vergoeding toekennen, ook als vast bedrag op basis van ten minste de licentie­vergoeding (artikel 2.21 lid 1 en 2 BVIE). In plaats daarvan of daarnaast kan de merkhouder afdracht van de winst eisen; de rechter wijst dat af als het gebruik niet te kwader trouw was of de om­stan­dig­he­den er geen aanleiding toe geven (artikel 2.21 lid 4 BVIE).
• Terugroepen en vernietigen: op kosten van de in­breuk­ma­ker, tenzij bijzondere redenen dat beletten (artikel 2.22 lid 1 BVIE).
• Herkomst achterhalen: de rechter kan bevelen dat de in­breuk­ma­ker de herkomst en de dis­tri­bu­tie­ka­na­len bekendmaakt (artikel 2.22 lid 4 BVIE).
• Tus­sen­per­so­nen aanspreken: de rechter kan een bevel geven aan tus­sen­per­so­nen wier diensten voor de inbreuk worden gebruikt, bij­voor­beeld een platform (artikel 2.22 lid 6 BVIE).
• Aangifte doen: op­zet­te­lijke handel in namaak is een misdrijf (artikel 337 Sr).

U heeft namaak gekocht

Dacht u een echt product te kopen, dan kunt u de verkoper aanspreken. De zaak moet aan de over­een­komst be­ant­woor­den; een andere zaak dan is afgesproken, beantwoordt daar niet aan (artikel 7:17 lid 1 en 3 BW). Lees bij de koop­over­een­komst welke rechten u dan heeft, en bij ontbinden hoe u de koop ongedaan maakt. Wist u dat het namaak was, of kon u dat re­de­lij­ker­wijs weten, dan kunt u zich hier niet op beroepen (artikel 7:17 lid 5 BW). Werd u bewust misleid om te betalen, dan kan het oplichting zijn (artikel 326 Sr).

1. Stap 1Bewaar het bewijsBewaar de advertentie, de bestelling, de betaling en de berichten van de verkoper waarin staat dat het product echt is. Gooi het product niet weg.
2. Stap 2Spreek de verkoper schrif­te­lijk aanMeld dat het product niet echt is en vraag uw geld terug, met een termijn. Doe dat zo snel mogelijk na de ontdekking.
3. Stap 3Doe aangifte bij misleidingBent u bewust misleid, doe dan aangifte bij de politie. Verkoop het product niet door: dat is zelf strafbaar.

Wie kan u helpen?

Begin hier

Zelf een sommatie sturen

U bent merkhouder en ziet een verkoper met namaak van uw in­ge­schre­ven merk.

Geen

De Douane (team IER)

U bent merkhouder en wilt dat de Douane namaak aan de grens tegenhoudt.

U draagt de kosten van het vasthouden van de goederen

Mer­ken­ge­mach­tigde

U wilt weten of uw merk sterk genoeg is in­ge­schre­ven om tegen namaak op te treden.

Afhankelijk van de opdracht

Specialist in­tel­lec­tu­eel eigendom

U kreeg als koper of verkoper een brief van een merkhouder, of u wilt als merkhouder naar de rechter.

Afhankelijk van de zaak · Binnenkort via Legal Holding