Vastgoed en bouw · bijgewerkt 25-10-2026
Erfdienstbaarheid: een last op het erf van de buren
Antwoord in 9 seconden
Een erfdienstbaarheid is een last op een stuk grond, het dienende erf, ten gunste van een ander stuk grond, het heersende erf. De eigenaar van het dienende erf moet iets dulden of juist niet doen, bijvoorbeeld de buren laten overlopen of niet hoger bouwen. De erfdienstbaarheid hoort bij de grond en gaat bij verkoop mee over.
Deze dienst bieden wij op dit moment nog niet aan.
De informatie op deze pagina is wel actueel en gecontroleerd. Wilt u bericht zodra wij u hierbij kunnen helpen?
Nu hulp nodig? Het Juridisch Loket geeft gratis advies bij een laag inkomen en weinig spaargeld: 0800-8020. Dat is een aparte organisatie, niet Legal Holding. Alle hulp op een rij
Wat is een erfdienstbaarheid?
Een erfdienstbaarheid is een last, waarmede een onroerende zaak - het dienende erf - ten behoeve van een andere onroerende zaak - het heersende erf - is bezwaard.
De last bestaat uit een plicht om op, boven of onder een van de erven iets te dulden of iets niet te doen. De akte kan daarbij bepalen dat op het dienende erf een pad, werk of beplanting moet worden aangelegd of onderhouden (artikel 5:71 BW). Omdat de erfdienstbaarheid aan de grond vastzit en niet aan de persoon, gaat zij bij verkoop mee over naar de nieuwe eigenaar.
Voorbeelden
| Erfdienstbaarheid | Wat het dienende erf moet |
|---|---|
| Recht van overpad | Dulden dat de buren over het pad of de grond naar hun erf lopen of rijden |
| Leidingen of riolering | Dulden dat leidingen door of onder de grond lopen |
| Bouwverbod of hoogtebeperking | Niet bouwen op een bepaalde plek of niet hoger dan een bepaalde hoogte |
| Uitbouw over de grens | Dulden dat een deel van een gebouw over de grens staat; de eigenaar ervan kan dat soms bij de rechter afdwingen (artikel 5:54 BW) |
Hoe ontstaat een erfdienstbaarheid?
Een erfdienstbaarheid ontstaat door vestiging of door verjaring (artikel 5:72 BW).
- Vestiging: bij een notariële akte, die in de openbare registers van het Kadaster wordt ingeschreven. Vaak gebeurt dat bij de verkoop van een deel van een perceel.
- Verjaring: wie een erfdienstbaarheid te goeder trouw tien jaar onafgebroken uitoefent alsof hij het recht heeft, kan haar verkrijgen. Zonder goede trouw kan dat na twintig jaar (artikel 3:99 en 3:105 BW). Of dat in uw situatie zo is, hangt sterk af van de feiten.
Wat houdt zij precies in?
De inhoud en de manier van uitoefenen volgen uit de akte van vestiging. Staat daar niets over in, dan geldt de plaatselijke gewoonte. Is de erfdienstbaarheid lang te goeder trouw en zonder tegenspraak op een bepaalde manier uitgeoefend, dan beslist bij twijfel die manier (artikel 5:73 lid 1 BW). De uitoefening moet zo gebeuren dat het dienende erf er zo weinig mogelijk last van heeft (artikel 5:74 BW). De eigenaar van het dienende erf mag de plek verleggen, als de buren daar niet minder genot door hebben en hij de kosten betaalt (artikel 5:73 lid 2 BW).
Elke zaak is anders
De voorbeelden, uitspraken en uitkomsten van rekenhulpen op deze site laten zien hoe de regels in andere situaties werken. Ze zeggen niet wat de uitkomst in uw zaak wordt: die hangt af van uw eigen afspraken, bewijs en omstandigheden. Twijfelt u? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.
Wijzigen of opheffen
| Situatie | Wat kan |
|---|---|
| Samen afspreken | De eigenaars spreken bij notariële akte af dat de erfdienstbaarheid vervalt of verandert |
| Onvoorziene omstandigheden | De rechter kan haar op verzoek van het dienende erf wijzigen of opheffen, als ongewijzigd voortbestaan naar redelijkheid en billijkheid niet kan worden gevergd (artikel 5:78 onder a) |
| Twintig jaar en algemeen belang | Na ten minste twintig jaar kan de rechter haar opheffen als voortbestaan in strijd is met het algemeen belang (artikel 5:78 onder b) |
| Onmogelijk of geen belang meer | De rechter kan haar opheffen als uitoefening onmogelijk is geworden of het heersende erf er geen redelijk belang meer bij heeft (artikel 5:79) |
| Het heersende erf wil verandering | De rechter kan de inhoud aanpassen als uitoefening door onvoorziene omstandigheden onmogelijk is geworden (artikel 5:80) |
| Afstand doen | Wil het heersende erf van zijn lasten af, dan moet het dienende erf meewerken aan afstand op kosten van het heersende erf (artikel 5:82) |
Een erfdienstbaarheid verdwijnt niet zomaar omdat zij een tijd niet is gebruikt. Of jarenlang niet-gebruik gevolgen heeft, hangt af van de omstandigheden. Laat u daarover adviseren voordat u ervan uitgaat.
Wie kan u helpen?
Kadaster
U wilt weten of er een erfdienstbaarheid op uw grond rust.
Volgens de tarieven van het Kadaster
Notaris
U wilt een erfdienstbaarheid vestigen, wijzigen of samen opheffen.
Volgens de notaris
U wilt weten wat uw rechten zijn in een conflict met de buren.
Gratis bij een laag inkomen en weinig spaargeld
Specialist vastgoedrecht
U wilt de rechter vragen een erfdienstbaarheid te wijzigen of op te heffen.
Afhankelijk van de zaak · Binnenkort via Legal Holding
Veelgestelde vragen
Welke soorten erfdienstbaarheden zijn er?
De wet geeft geen vaste lijst. Bekende voorbeelden zijn het recht van overpad, het recht om leidingen of een riool door andermans grond te laten lopen, een verbod om binnen een bepaalde afstand te bouwen of hoger dan een bepaalde hoogte, en het recht om een uitbouw over de grens te laten staan.
Hoe weet ik of er een erfdienstbaarheid op mijn grond rust?
Een erfdienstbaarheid die bij akte is gevestigd, staat in de openbare registers van het Kadaster en meestal in de koopakte of leveringsakte van uw huis. Een erfdienstbaarheid die door verjaring is ontstaan, staat er niet altijd in. Vraag bij twijfel de akten op bij het Kadaster.
Moet ik betalen voor een erfdienstbaarheid?
Alleen als dat in de akte van vestiging is afgesproken. De akte kan bepalen dat de eigenaar van het heersende erf een vergoeding betaalt, de retributie (artikel 5:70 lid 2 BW).
Bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikel 5:54, 5:70, 5:71, 5:72, 5:73, 5:74, 5:78, 5:79, 5:80 en 5:82 wet · geraadpleegd 25-10-2026 · geldende versie sinds 01-01-2024
- Burgerlijk Wetboek Boek 3, artikel 3:99 en 3:105 (verjaring) wet · geraadpleegd 25-10-2026 · geldende versie sinds 01-07-2025
Bronnen gecontroleerd door de redactie op 25-10-2026. De juridische controle van deze pagina volgt · Zo controleren wij
Laatst bijgewerkt: 25-10-2026Bekijk wat er is veranderd
- Eerste versie: wat een erfdienstbaarheid is, voorbeelden, hoe zij ontstaat, de inhoud, wijzigen en opheffen.
Was deze pagina nuttig?
Dank u. Uw reactie helpt ons deze pagina beter te maken.
Legal Holding
Wilt u straks hulp bij uw vastgoed en bouwzaak?
Deze dienst start binnenkort. Laat uw e-mailadres achter en u krijgt één bericht zodra het kan.
Wij regelen geen advocaat op toevoeging (pro deo). Nu hulp nodig? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.