Ga direct naar inhoud
Menu

Vastgoed en bouw · bijgewerkt 25-10-2026

Erf­dienst­baar­heid: een last op het erf van de buren

Antwoord in 9 seconden

Een erf­dienst­baar­heid is een last op een stuk grond, het dienende erf, ten gunste van een ander stuk grond, het heersende erf. De eigenaar van het dienende erf moet iets dulden of juist niet doen, bij­voor­beeld de buren laten overlopen of niet hoger bouwen. De erf­dienst­baar­heid hoort bij de grond en gaat bij verkoop mee over.

Door Redactie Legal HoldingGe­pu­bli­ceerd Bronnen ge­con­tro­leerd Wetteksten ge­con­tro­leerd

Deze dienst bieden wij op dit moment nog niet aan.

De informatie op deze pagina is wel actueel en ge­con­tro­leerd. Wilt u bericht zodra wij u hierbij kunnen helpen?

Nu hulp nodig? Het Juridisch Loket geeft gratis advies bij een laag inkomen en weinig spaargeld: 0800-8020. Dat is een aparte organisatie, niet Legal Holding. Alle hulp op een rij

Wat is een erf­dienst­baar­heid?

Een erf­dienst­baar­heid is een last, waarmede een onroerende zaak - het dienende erf - ten behoeve van een andere onroerende zaak - het heersende erf - is bezwaard.

Artikel 5:70 lid 1 Burgerlijk Wetboek Boek 5 · geldende tekst sinds · ge­con­tro­leerd op bij wetten.overheid.nl

De last bestaat uit een plicht om op, boven of onder een van de erven iets te dulden of iets niet te doen. De akte kan daarbij bepalen dat op het dienende erf een pad, werk of beplanting moet worden aangelegd of onderhouden (artikel 5:71 BW). Omdat de erf­dienst­baar­heid aan de grond vastzit en niet aan de persoon, gaat zij bij verkoop mee over naar de nieuwe eigenaar.

Voorbeelden

Voorbeelden van erf­dienst­baar­he­denBron: artikel 5:54, 5:70 en 5:71 BW, ge­con­tro­leerd 25-10-2026
Voorbeelden van erf­dienst­baar­he­den
Erf­dienst­baar­heidWat het dienende erf moet
Recht van overpadDulden dat de buren over het pad of de grond naar hun erf lopen of rijden
Leidingen of rioleringDulden dat leidingen door of onder de grond lopen
Bouwverbod of hoog­te­be­per­kingNiet bouwen op een bepaalde plek of niet hoger dan een bepaalde hoogte
Uitbouw over de grensDulden dat een deel van een gebouw over de grens staat; de eigenaar ervan kan dat soms bij de rechter afdwingen (artikel 5:54 BW)

Hoe ontstaat een erf­dienst­baar­heid?

Een erf­dienst­baar­heid ontstaat door vestiging of door verjaring (artikel 5:72 BW).

  • Vestiging: bij een notariële akte, die in de openbare registers van het Kadaster wordt in­ge­schre­ven. Vaak gebeurt dat bij de verkoop van een deel van een perceel.
  • Verjaring: wie een erf­dienst­baar­heid te goeder trouw tien jaar on­af­ge­bro­ken uitoefent alsof hij het recht heeft, kan haar verkrijgen. Zonder goede trouw kan dat na twintig jaar (artikel 3:99 en 3:105 BW). Of dat in uw situatie zo is, hangt sterk af van de feiten.

Wat houdt zij precies in?

De inhoud en de manier van uitoefenen volgen uit de akte van vestiging. Staat daar niets over in, dan geldt de plaat­se­lijke gewoonte. Is de erf­dienst­baar­heid lang te goeder trouw en zonder tegenspraak op een bepaalde manier uitgeoefend, dan beslist bij twijfel die manier (artikel 5:73 lid 1 BW). De uitoefening moet zo gebeuren dat het dienende erf er zo weinig mogelijk last van heeft (artikel 5:74 BW). De eigenaar van het dienende erf mag de plek verleggen, als de buren daar niet minder genot door hebben en hij de kosten betaalt (artikel 5:73 lid 2 BW).

Elke zaak is anders

De voorbeelden, uitspraken en uitkomsten van rekenhulpen op deze site laten zien hoe de regels in andere situaties werken. Ze zeggen niet wat de uitkomst in uw zaak wordt: die hangt af van uw eigen afspraken, bewijs en om­stan­dig­he­den. Twijfelt u? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

Wijzigen of opheffen

Een erf­dienst­baar­heid wijzigen of opheffenBron: artikel 5:78, 5:79, 5:80 en 5:82 BW, ge­con­tro­leerd 25-10-2026
Een erf­dienst­baar­heid wijzigen of opheffen
SituatieWat kan
Samen afsprekenDe eigenaars spreken bij notariële akte af dat de erf­dienst­baar­heid vervalt of verandert
Onvoorziene om­stan­dig­he­denDe rechter kan haar op verzoek van het dienende erf wijzigen of opheffen, als ongewijzigd voort­be­staan naar re­de­lijk­heid en billijkheid niet kan worden gevergd (artikel 5:78 onder a)
Twintig jaar en algemeen belangNa ten minste twintig jaar kan de rechter haar opheffen als voort­be­staan in strijd is met het algemeen belang (artikel 5:78 onder b)
Onmogelijk of geen belang meerDe rechter kan haar opheffen als uitoefening onmogelijk is geworden of het heersende erf er geen redelijk belang meer bij heeft (artikel 5:79)
Het heersende erf wil veranderingDe rechter kan de inhoud aanpassen als uitoefening door onvoorziene om­stan­dig­he­den onmogelijk is geworden (artikel 5:80)
Afstand doenWil het heersende erf van zijn lasten af, dan moet het dienende erf meewerken aan afstand op kosten van het heersende erf (artikel 5:82)

Een erf­dienst­baar­heid verdwijnt niet zomaar omdat zij een tijd niet is gebruikt. Of jarenlang niet-gebruik gevolgen heeft, hangt af van de om­stan­dig­he­den. Laat u daarover adviseren voordat u ervan uitgaat.

Wie kan u helpen?

Begin hier

Kadaster

U wilt weten of er een erf­dienst­baar­heid op uw grond rust.

Volgens de tarieven van het Kadaster

Notaris

U wilt een erf­dienst­baar­heid vestigen, wijzigen of samen opheffen.

Volgens de notaris

Juridisch Loket

U wilt weten wat uw rechten zijn in een conflict met de buren.

Gratis bij een laag inkomen en weinig spaargeld

Specialist vastgoed­recht

U wilt de rechter vragen een erf­dienst­baar­heid te wijzigen of op te heffen.

Afhankelijk van de zaak · Binnenkort via Legal Holding

Illustratie: een huis en een pijl, als beeld van een recht dat over het erf van een ander loopt
De erf­dienst­baar­heid: een last die bij de grond hoort.
Volgende stapLees over het bekendste voorbeeld: het recht van overpad

Veel­ge­stelde vragen

Welke soorten erf­dienst­baar­he­den zijn er?

De wet geeft geen vaste lijst. Bekende voorbeelden zijn het recht van overpad, het recht om leidingen of een riool door andermans grond te laten lopen, een verbod om binnen een bepaalde afstand te bouwen of hoger dan een bepaalde hoogte, en het recht om een uitbouw over de grens te laten staan.

Hoe weet ik of er een erf­dienst­baar­heid op mijn grond rust?

Een erf­dienst­baar­heid die bij akte is gevestigd, staat in de openbare registers van het Kadaster en meestal in de koopakte of leverings­akte van uw huis. Een erf­dienst­baar­heid die door verjaring is ontstaan, staat er niet altijd in. Vraag bij twijfel de akten op bij het Kadaster.

Moet ik betalen voor een erf­dienst­baar­heid?

Alleen als dat in de akte van vestiging is afgesproken. De akte kan bepalen dat de eigenaar van het heersende erf een vergoeding betaalt, de retributie (artikel 5:70 lid 2 BW).

Bronnen

  1. Burgerlijk Wetboek Boek 5, artikel 5:54, 5:70, 5:71, 5:72, 5:73, 5:74, 5:78, 5:79, 5:80 en 5:82 wet · ge­raad­pleegd 25-10-2026 · geldende versie sinds 01-01-2024
  2. Burgerlijk Wetboek Boek 3, artikel 3:99 en 3:105 (verjaring) wet · ge­raad­pleegd 25-10-2026 · geldende versie sinds 01-07-2025

Bronnen ge­con­tro­leerd door de redactie op 25-10-2026. De juridische controle van deze pagina volgt · Zo controleren wij

Laatst bijgewerkt: 25-10-2026Bekijk wat er is veranderd
  1. Eerste versie: wat een erf­dienst­baar­heid is, voorbeelden, hoe zij ontstaat, de inhoud, wijzigen en opheffen.

Was deze pagina nuttig?

Vul geen namen of zaak­ge­ge­vens in. Wij gebruiken vragen om deze pagina te verbeteren. U krijgt geen persoonlijk antwoord.

Let op: Legal Holding neemt geen gratis zaken en geen pro-deozaken (toevoeging) aan. Zoekt u gratis of betaalbare hulp? Lees waar u terecht kunt.

Delen

Legal Holding

Wilt u straks hulp bij uw vastgoed en bouwzaak?

Deze dienst start binnenkort. Laat uw e-mailadres achter en u krijgt één bericht zodra het kan.

Wij regelen geen advocaat op toevoeging (pro deo). Nu hulp nodig? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

Terug naar boven