Planschade: schade­vergoeding als een besluit uw woning minder waard maakt

Wat is planschade?

Neemt de overheid een rechtmatig besluit dat u schade bezorgt, dan kunt u soms een vergoeding krijgen. Bij besluiten over de fysieke leef­om­ge­ving heet dat in de volksmond planschade. Denk aan een omgevings­vergunning voor een ap­par­te­men­ten­ge­bouw dat uw uitzicht wegneemt, of een wijziging van het omgevings­plan die be­drij­vig­heid naast uw woning toestaat. De meest voorkomende schade is waar­de­da­ling van uw woning; ook inkomens­schade kan, bij­voor­beeld voor een bedrijf.

Indien een be­stuurs­or­gaan in de rechtmatige uitoefening van zijn publiek­rechtelijke bevoegdheid of taak schade veroorzaakt die uitgaat boven het normale maat­schap­pe­lijke risico en die een benadeelde in ver­ge­lij­king met anderen onevenredig zwaar treft, kent het be­stuurs­or­gaan de benadeelde desgevraagd een vergoeding toe.

Sinds de Omgevings­wet geldt voor planschade de algemene regeling voor na­deel­com­pen­sa­tie uit de Awb, met eigen regels in afdeling 15.1 van de Omgevings­wet. Die noemt welke besluiten schade kunnen veroorzaken, onder meer een omgevings­vergunning of de weigering daarvan, een regel in het omgevings­plan en een project­besluit (artikel 15.1 Omgevings­wet).

Hoeveel krijgt u?

De be­lang­rijk­ste regels voor de vergoeding

Regel	Wat het betekent
Normaal maat­schap­pe­lijk risico	Bij waar­de­da­ling door een activiteit buiten uw perceel blijft 4% van de waarde vóór de schade voor uw rekening (artikel 15.7)
Peilmoment met vergunning	De waarde vlak vóór en vlak na de ken­nis­ge­ving van de vergunning wordt vergeleken (artikel 15.3)
Peilmoment zonder vergunning	De ken­nis­ge­ving van de informatie over de activiteit, of anders het begin van de activiteit (artikel 15.4)
Geen immateriële schade	Ergernis of verdriet worden niet vergoed (artikel 15.2)
Eigen risico en voordeel	Aanvaard risico, schade die u had kunnen beperken en schade die elders is verzekerd blijven voor uw rekening; voordeel wordt verrekend (artikel 4:126 lid 2 en 3 Awb)

Voorbeeld

Naast uw woning wordt een vergunning verleend voor een gebouw van zes ver­die­pin­gen. Een taxateur bepaalt de waarde vlak vóór de ken­nis­ge­ving van de vergunning op € 400.000 en vlak erna op € 370.000

Waar­de­da­ling

€ 30.000

Normaal maat­schap­pe­lijk risico: 4% van € 400.000

− € 16.000

Te vergoeden, als verder aan de voorwaarden is voldaan

€ 14.000

Fictief voorbeeld met afgeronde bedragen, op basis van artikel 15.3 en 15.7 Omgevings­wet. Ge­con­tro­leerd 26-10-2026.

Elke zaak is anders

De voorbeelden, uitspraken en uitkomsten van rekenhulpen op deze site laten zien hoe de regels in andere situaties werken. Ze zeggen niet wat de uitkomst in uw zaak wordt: die hangt af van uw eigen afspraken, bewijs en om­stan­dig­he­den. Twijfelt u? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

Zo vraagt u planschade aan

Overzicht: een aanvraag om planschade

1. Zienswijze
2. Aanvraag
3. Recht betalen
4. Beslissing
5. Bezwaar

1. Stap 1Reageer al op het ontwerpLigt het ontwerp­besluit ter inzage, geef dan een zienswijze. Dat is iets anders dan schade­vergoeding, maar het kan het plan nog veranderen.
2. Stap 2Dien een aanvraag in bij het bevoegde be­stuurs­or­gaanNoem het besluit dat de schade veroorzaakt, de aard van de schade en zo mogelijk het bedrag, met een on­der­bou­wing (artikel 4:127 Awb).
3. Stap 3Betaal zo nodig het rechtBepaalt een wettelijk voorschrift dat, bij­voor­beeld een ge­meen­te­lijke verordening, dan betaalt u voor de behandeling een recht van hoogstens € 500 (artikel 4:128 Awb).
4. Stap 4Het be­stuurs­or­gaan beslistBinnen acht weken, of binnen zes maanden als een on­af­han­ke­lijke advies­commissie adviseert; verdagen kan één keer (artikel 4:130 Awb).
5. Stap 5Niet eens? Maak bezwaarBinnen zes weken na het besluit op uw aanvraag. Daarna kunt u in beroep.

Termijn: vijf jaar

Het be­stuurs­or­gaan kan uw aanvraag afwijzen als u die indient meer dan vijf jaar na de dag waarop u zowel de schade als het ver­ant­woor­de­lijke be­stuurs­or­gaan kende, en in elk geval twintig jaar nadat de schade is veroorzaakt. Kunt u tegen het besluit beroep instellen, dan begint de termijn van vijf jaar pas als het besluit on­her­roe­pe­lijk is (artikel 4:131 Awb).

Wie kan u helpen?

Begin hier

De gemeente

U wilt weten hoe u de aanvraag indient en of er een recht wordt geheven.

Geen

Juridisch Loket

U wilt weten of uw aanvraag kans maakt.

Gratis bij een laag inkomen en weinig spaargeld

Specialist bestuurs­recht

Het gaat om een flinke waar­de­da­ling of inkomens­schade, of u wilt bezwaar maken tegen de beslissing.

Afhankelijk van de zaak · Binnenkort via Legal Holding