Het omgevings­plan: de regels van uw gemeente voor bouwen en gebruik

Wat is een omgevings­plan?

De ge­meen­te­raad stelt voor het gehele grondgebied van de gemeente één omgevings­plan vast waarin regels over de fysieke leef­om­ge­ving worden opgenomen.

In het omgevings­plan staan onder meer welke functie een plek heeft, zoals wonen, bedrijven of groen, wat u daar mag bouwen en hoe hoog, en welke ac­ti­vi­tei­ten zijn toegestaan of een vergunning nodig hebben. De gemeente mag daarin regels stellen over ac­ti­vi­tei­ten die gevolgen kunnen hebben voor de fysieke leef­om­ge­ving (artikel 4.1 Omgevings­wet).

Het tijdelijke deel en de over­gangs­fase

Toen de Omgevings­wet op 1 januari 2024 begon, ontstond in elke gemeente vanzelf een omgevings­plan: het omgevings­plan van rechtswege. Daarin zitten onder meer:

• de bestemmings­plannen en andere ruimtelijke besluiten die er al waren;
• de bruidsschat: regels die het Rijk aan elke gemeente meegaf, bij­voor­beeld over ver­gun­ning­vrij bouwen in de achtertuin.

Volgens IPLO hebben gemeenten tot eind 2031 de tijd om dit tijdelijke plan om te vormen tot één nieuw omgevings­plan voor de hele gemeente. Tot die tijd kunnen de regels per gemeente en per plek dus nog sterk verschillen in vorm.

Het omgevings­plan inzien

U ziet de regels voor een adres in Regels op de kaart van het Omgevings­loket. Kijk daar ook naar de regels van de provincie en het waterschap, die op dezelfde plek kunnen gelden.

Wat het omgevings­plan voor uw bouwplan betekent

Situatie	Wat u doet
Uw plan past en is ver­gun­ning­vrij	U mag bouwen, met in­acht­ne­ming van de bouwregels en het burenrecht; lees ver­gun­ning­vrij bouwen
Uw plan past, maar het plan eist een vergunning	U vraagt een vergunning voor een bin­nen­planse omgevings­plan­ac­ti­vi­teit aan
Uw plan past niet	U vraagt een vergunning voor een bui­ten­planse omgevings­plan­ac­ti­vi­teit aan, of u vraagt de gemeente het omgevings­plan te wijzigen

Lees meer over de omgevings­vergunning. Wil een ont­wik­ke­laar een plan laten wijzigen, dan maakt de gemeente vaak eerst afspraken over de kosten: lees over de anterieure over­een­komst.

Elke zaak is anders

De voorbeelden, uitspraken en uitkomsten van rekenhulpen op deze site laten zien hoe de regels in andere situaties werken. Ze zeggen niet wat de uitkomst in uw zaak wordt: die hangt af van uw eigen afspraken, bewijs en om­stan­dig­he­den. Twijfelt u? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

Reageren op een wijziging

Een wijziging van het omgevings­plan wordt voorbereid met de uitgebreide procedure van afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuurs­recht (artikel 16.30 Omgevings­wet). Het ontwerp ligt ter inzage en iedereen kan een zienswijze geven.

Termijn: reageer op het ontwerp

Tegen een vastgesteld omgevings­plan maakt u geen bezwaar (artikel 7:1 lid 1 onder d Awb). Geef daarom uw zienswijze op het ontwerp, binnen de termijn die de gemeente in de ken­nis­ge­ving noemt. Wie re­de­lij­ker­wijs een zienswijze had kunnen geven maar dat niet deed, kan daarna in de regel geen beroep instellen (artikel 6:13 Awb). De termijn voor beroep is zes weken (artikel 6:7 Awb). Lees meer over beroep bij de bestuurs­rechter.

Wie kan u helpen?

Begin hier

Omgevings­loket en gemeente

U wilt weten welke regels op uw perceel gelden.

Geen kosten om de regels in te zien

Juridisch Loket

U wilt weten wat een wijziging voor uw woning betekent.

Gratis bij een laag inkomen en weinig spaargeld

Specialist omgevings­recht

U wilt een zienswijze laten opstellen of in beroep gaan.

Afhankelijk van de zaak · Binnenkort via Legal Holding