Europees octrooi: aanvragen bij het EOB, valideren of unitair octrooi

Hoe werkt een Europees octrooi?

Met één Europese octrooi­aanvraag bij het Europees Oc­trooi­bu­reau (EOB) vraagt u octrooi aan in alle landen die zijn aangesloten bij het Europees Oc­trooi­ver­drag (EOV). Volgens het EOB zijn dat 40 lidstaten, plus één uit­brei­dings­staat en vijf va­li­da­tie­sta­ten. Het EOB onderzoekt de stand van de techniek en toetst of de uitvinding nieuw is, op uitvinders­werk­zaam­heid berust en industrieel toepasbaar is (artikel 52 lid 1 EOV). Volgens Oc­trooi­cen­trum Nederland duurt dat vaak 3 tot 5 jaar.

Na de verlening is er niet één Europees octrooi dat overal geldt. U laat het gelden in de landen die u kiest. In elk gekozen land geeft het volgens Oc­trooi­cen­trum Nederland nagenoeg dezelfde rechten als een nationaal octrooi. Het octrooi geldt hoogstens 20 jaar vanaf de indienings­datum van de Europese aanvraag (artikel 63 lid 1 EOV).

Een Nederlands octrooi bij Oc­trooi­cen­trum Nederland geldt alleen in Nederland. Hoe u dat aanvraagt, leest u bij octrooi aanvragen.

Drie routes naar bescherming in het buitenland

Nederlands, Europees of wereldwijd via PCT

Route	Waar u aanvraagt	Waar het geldt	Wie verleent
Nederlands octrooi	Oc­trooi­cen­trum Nederland	Alleen Nederland	Oc­trooi­cen­trum Nederland
Europese aanvraag	Het EOB: direct, binnen het prioriteits­jaar vanuit een nationale aanvraag, of na de PCT-procedure	De landen die u na verlening kiest, of 18 EU-landen met een unitair octrooi	Het EOB, in één procedure
PCT-aanvraag	WIPO, het EOB of Oc­trooi­cen­trum Nederland	U kiest tot 30 maanden na de eerste aanvraag uit 159 ver­drags­sta­ten	Elk nationaal of regionaal bureau apart; voor Europa het EOB

Elke zaak is anders

De voorbeelden, uitspraken en uitkomsten van rekenhulpen op deze site laten zien hoe de regels in andere situaties werken. Ze zeggen niet wat de uitkomst in uw zaak wordt: die hangt af van uw eigen afspraken, bewijs en om­stan­dig­he­den. Twijfelt u? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

Met de PCT-procedure stelt u de dure keuze voor landen uit, maar u krijgt geen we­reld­oc­trooi: dat bestaat niet. Na 18 maanden publiceert WIPO de aanvraag, volgens Oc­trooi­cen­trum Nederland. Wilt u via de PCT bescherming in Nederland, dan gaat dat via de Europese procedure bij het EOB.

Het prioriteits­jaar: 12 maanden

Heeft u uw uitvinding al ergens aangevraagd, bij­voor­beeld in Nederland, dan heeft u 12 maanden om dezelfde uitvinding ook bij het EOB, via de PCT of in andere landen aan te vragen met een beroep op die eerste aanvraag (artikel 87 lid 1 EOV). Voor de latere aanvragen geldt dan volgens Oc­trooi­cen­trum Nederland de indienings­datum van de eerste aanvraag. Voor een Nederlandse aanvraag geldt dezelfde termijn van twaalf maanden, en telt de aanvraag voor de nieuwheid als ingediend op de dag van de eerste aanvraag (artikel 9 lid 1 en 4 Rijksoc­trooi­wet 1995).

Degene die in een der landen, aangesloten bij de In­ter­na­ti­onale Unie tot bescherming van de industriële eigendom of aangesloten bij de Wereld Han­dels­or­ga­ni­sa­tie, over­een­kom­stig de in dat land geldende wetten, en degene die, over­een­kom­stig de tussen twee of meer voornoemde landen gesloten verdragen, octrooi of een ge­bruiks­cer­ti­fi­caat dan wel bescherming van een ge­bruiks­mo­del heeft aangevraagd, geniet gedurende een termijn van twaalf maanden na de dag van die aanvrage in Nederland, Curaçao en Sint Maarten een recht van voorrang ter verkrijging van octrooi voor datgene, waarvoor door hem de in de aanhef bedoelde bescherming werd aangevraagd.

Termijn: 12 maanden prioriteits­jaar na uw eerste aanvraag

U heeft 12 maanden, te rekenen vanaf de indienings­datum van uw eerste octrooi­aanvraag, om dezelfde uitvinding met een beroep op die voorrang aan te vragen bij het Europees Oc­trooi­bu­reau, via de PCT-procedure (WIPO, EOB of Oc­trooi­cen­trum Nederland) of in andere landen (artikel 87 lid 1 EOV; voor een Nederlandse aanvraag artikel 9 lid 1 Rijksoc­trooi­wet 1995). Is het jaar voorbij, dan kunt u volgens Oc­trooi­cen­trum Nederland op die uitvinding geen octrooi meer aanvragen in andere landen met een beroep op de eerste aanvraag. Bij het EOB kunt u binnen twee maanden na het einde van het prioriteits­jaar om herstel vragen, met een taks, als u alle vereiste zorg­vul­dig­heid in acht nam (artikel 122 EOV, regel 136 lid 1 Uitvoerings­reglement); reken daar niet op. Een nieuwe Europese aanvraag telt dan vanaf haar eigen datum, en alles wat vóór die datum openbaar is, ook uw eigen publicatie, hoort bij de stand van de techniek (artikel 54 lid 2 EOV).

Na verlening: valideren of unitair octrooi

Na de verlening kiest u waar het octrooi geldt. U kunt landen apart kiezen (het Europees bun­de­loc­trooi), een unitair octrooi nemen, of beide combineren.

Europees bun­de­loc­trooi of unitair octrooi

	Bun­de­loc­trooi (landen apart)	Unitair octrooi
Landen	Elk land dat bij het EOV is aangesloten, ook va­li­da­tie­sta­ten buiten Europa	De 18 deelnemende EU-landen, waaronder Nederland, België en Duitsland
Jaartaksen	Per land	Eén jaartaks aan het EOB, volgens Oc­trooi­cen­trum Nederland ongeveer gelijk aan die van 4 landen samen
Vertaling	Volgens de regels van elk land	Eén vertaling in de over­gangs­pe­ri­ode; daarna volgens het EOB geen vertaling meer na verlening
Rechter	Nationale rechter, of het UPC voor aangesloten landen tenzij u kiest voor opt-out (over­gangs­pe­ri­ode)	Altijd het UPC
Vervallen of vernietigen	Per land; verliest u bij het UPC een nietigheids­zaak, dan voor alle aangesloten landen tegelijk	Alleen in zijn geheel, voor alle deelnemende landen tegelijk

Volgens Oc­trooi­cen­trum Nederland is landen apart kiezen tot 4 landen vaak goedkoper; vanaf 5 landen is een unitair octrooi vaak goedkoper wat de jaartaksen betreft. Het unitair octrooi bestaat sinds 1 juni 2023, eerst in 17 landen; sinds 1 september 2024 doet ook Roemenië mee.

Valideren in Nederland. Kiest u Nederland apart, dan stuurt u binnen 3 maanden na de verlening aan Oc­trooi­cen­trum Nederland een Nederlandse vertaling van de conclusies en, als de be­schrij­ving niet in het Engels is, een Nederlandse of Engelse vertaling daarvan, en u betaalt € 25 (Oc­trooi­cen­trum Nederland; artikel 52 lid 1 Rijksoc­trooi­wet 1995). Komen de vertalingen of de betaling niet op tijd binnen, dan heeft het Europees octrooi in Nederland geacht van de aanvang af geen rechts­ge­vol­gen gehad (artikel 52 lid 4). Wordt uw verzoek om een unitair octrooi afgewezen, dan kunt u binnen 2 maanden na de afwijzing alsnog in Nederland valideren via de vangnet­procedure.

Termijn: 3 maanden na verlening om te valideren in Nederland

Binnen 3 maanden na de verlening van het Europees octrooi door het EOB levert u bij Oc­trooi­cen­trum Nederland de Nederlandse vertaling van de conclusies in, zo nodig een vertaling van de be­schrij­ving, en betaalt u € 25. U krijgt geen bericht als de betaling ontbreekt. Mist u de termijn, dan wordt het octrooi niet gevalideerd voor Nederland (artikel 52 lid 1 en 4 Rijksoc­trooi­wet 1995; Oc­trooi­cen­trum Nederland).

Na de verlening kan iedereen binnen 9 maanden na de publicatie van de vermelding van de verlening oppositie instellen bij het EOB (artikel 99 lid 1 EOV). Die oppositie geldt voor het octrooi in alle landen tegelijk.

Het Eengemaakt Octrooige­recht (UPC)

Het Eengemaakt Octrooige­recht, in het Engels Unified Patent Court (UPC), is sinds 1 juni 2023 de ge­meen­schap­pe­lijke octrooi­rechtbank van de deelnemende EU-landen, nu 18. Het beslist over inbreuk en nietigheid, en een uitspraak geldt direct in alle aangesloten landen. Volgens Oc­trooi­cen­trum Nederland:

• Vestigingen: lokale, regionale en centrale divisies, met een vestiging in Den Haag, en een Hof van Beroep in Luxemburg.
• Over­gangs­pe­ri­ode: voor bun­de­loc­trooien duurt die 7 jaar vanaf 1 juni 2023, met een mogelijke verlenging van 7 jaar. Tot die tijd kunt u kiezen tussen het UPC en de nationale rechter, en kunt u voor opt-out kiezen. Voor een unitair octrooi is dat niet mogelijk.
• Risico: verliest u een nietigheids­zaak, dan bent u het octrooi in alle aangesloten landen kwijt.
• Kosten: het UPC rekent vaste griffie­rechten, bij een inbreukzaak aangevuld met een bedrag op basis van het financiële belang. Volgens Oc­trooi­cen­trum Nederland gaat het om € 11.000 of meer per zaak, nog zonder advocaat­kosten en een eventuele proces­kosten­vergoeding aan de winnende partij; de actuele bedragen staan in de tabel met griffie­rechten van het UPC. Volgens Oc­trooi­cen­trum Nederland krijgen on­der­ne­min­gen met hoogstens 50 personen en hoogstens € 10 miljoen omzet 40% korting op de bedragen van het UPC.

Wat kost een Europees octrooi?

Kosten van een Europees octrooi

Wat	Bedrag
Europese procedure tot de verlening	Gemiddeld € 10.000 tot € 30.000, inclusief oc­trooi­ge­mach­tigde (schatting Oc­trooi­cen­trum Nederland)
PCT-procedure, eerste 30 maanden	Tot € 15.000, inclusief oc­trooi­ge­mach­tigde (schatting Oc­trooi­cen­trum Nederland); daarna de kosten per land of voor de Europese fase
Validatie in Nederland	€ 25, plus de vertalingen
Verzoek om een unitair octrooi	Geen taks voor het verzoek en de registratie (EOB)
Jaartaksen	Per land bij een bun­de­loc­trooi, of één jaartaks aan het EOB bij een unitair octrooi

De actuele taksen van het EOB zelf, zoals de indienings-, onderzoeks- en verlenings­taks, staan in het in­ter­ac­tieve ta­rie­ven­over­zicht op epo.org. Kortingen volgens het EOB:

• 30% korting voor micro-entiteiten: natuurlijke personen, non-profitorganisaties, uni­ver­si­tei­ten, publieke on­der­zoeks­in­stel­lin­gen en micro-ondernemingen met minder dan 10 vol­tijds­me­de­wer­kers en een jaaromzet of ba­lans­to­taal van hoogstens € 2 miljoen, op alle hoofdtaksen in de verlenings­procedure, als zij in de laatste vijf jaar minder dan vijf aanvragen deden.
• Taalkorting: voor dezelfde aanvragers en voor mkb-bedrijven, op de indienings- en toetsings­taks (filing en examination fee) als u indient in een officiële taal van een ver­drags­staat anders dan Engels, Frans of Duits, zoals Nederlands.
• € 500 ver­taal­com­pen­sa­tie bij registratie van een unitair octrooi, voor in de EU gevestigde mkb-bedrijven, natuurlijke personen, non-profitorganisaties, uni­ver­si­tei­ten en publieke on­der­zoeks­in­stel­lin­gen die in zo’n andere EU-taal indienden.

Let op misleidende rekeningen

Het EOB waarschuwt voor bedrijven die aanbieden Europese octrooien te registreren en om betaling vragen. Controleer bij een onverwachte rekening altijd of die echt van het EOB of van Oc­trooi­cen­trum Nederland komt.

Zo vraagt u een Europees octrooi aan

1. Stap 1Houd de uitvinding geheim en bewaak de datumMaak de uitvinding niet openbaar vóór de aanvraag. Heeft u al een eerste aanvraag gedaan, noteer dan het einde van het prioriteits­jaar: 12 maanden na de indienings­datum.
2. Stap 2Dien de Europese aanvraag in bij het EOBDirect, binnen het prioriteits­jaar vanuit uw nationale aanvraag, of na de PCT-procedure. Een oc­trooi­ge­mach­tigde kan de aanvraag schrijven en de termijnen bewaken.
3. Stap 3Kies na verlening waar het octrooi geldtValideer per land, vraag een unitair octrooi of combineer beide. Voor Nederland valideert u binnen 3 maanden na de verlening bij Oc­trooi­cen­trum Nederland.

Wie kan u helpen?

Begin hier

Oc­trooi­cen­trum Nederland

U wilt voor­lich­ting over de Europese procedure, de PCT of het valideren in Nederland.

Zie hun website

Oc­trooi­ge­mach­tigde

U wilt de Europese of PCT-aanvraag laten schrijven en indienen, en de termijnen laten bewaken.

Uurtarief of vaste prijs

Advocaat

Er is een procedure over inbreuk of nietigheid bij de rechter of het UPC.

Afhankelijk van de zaak

Specialist in­tel­lec­tu­eel eigendom

U wilt afspraken maken over ge­heim­hou­ding, licenties of de eigendom van een uitvinding.

Afhankelijk van de zaak · Binnenkort via Legal Holding