Schenkings­over­een­komst: wat de wet zegt, met een voorbeeld

Wat is een schenkings­over­een­komst?

Drie dingen maken een afspraak tot schenking: de ontvanger betaalt er niets voor (om niet), de schenker geeft uit zijn eigen vermogen, en de ontvanger wordt er rijker van. De regels staan in titel 7.3 van het Burgerlijk Wetboek (artikel 7:175 tot en met 7:188). Moet de ontvanger het geld te­rug­be­ta­len, dan is het geen schenking maar een lening.

Schenking of gift: het verschil

Iedere schenking is dus een gift, maar niet iedere gift is een schenking. Een handeling geldt pas als gift als de ontvanger de prestatie heeft gekregen of er aanspraak op kan maken (artikel 7:186 lid 2 BW).

Moet een schenking bij de notaris?

Voor een gewone schenking tijdens het leven schrijft de wet geen vorm voor; een verklaring kan in iedere vorm, tenzij anders is bepaald (artikel 3:37 lid 1 BW). Toch is een schrif­te­lijke over­een­komst verstandig: zo kunt u later bewijzen dat het om een schenking ging en niet om een lening, en wat de voorwaarden waren. In deze gevallen is een notaris wel nodig:

Modelopzet schenkings­over­een­komst

Deze modelopzet is voor een schenking van een geldbedrag dat de schenker nog tijdens zijn leven betaalt, tussen par­ti­cu­lie­ren. Vul de velden in; de tekst past zich aan op uw scherm en er wordt niets verstuurd. Druk de tekst twee keer af en laat beiden tekenen: dan heeft ieder een exemplaar als bewijs dat het om een schenking ging en niet om een lening.

SCHENKINGSOVEREENKOMST

De ondergetekenden:

1. Naam schenker, geboren op Geboortedatum schenker, wonend Adres schenker, hierna: de schenker;
2. Naam ontvanger, geboren op Geboortedatum ontvanger, wonend Adres ontvanger, hierna: de ontvanger;

verklaren te zijn overeengekomen:

Artikel 1 Schenking
De schenker schenkt de ontvanger om niet en ten koste van zijn eigen vermogen een bedrag van € Bedrag in cijfers (zegge: Bedrag voluit in letters euro). De ontvanger aanvaardt deze schenking.

Artikel 2 Uitvoering tijdens het leven
De schenker maakt het bedrag uiterlijk op Uiterste datum van betaling over op rekening IBAN van de ontvanger ten name van de ontvanger.

Artikel 3 Geen lening
De ontvanger hoeft het bedrag niet terug te betalen. Partijen bedoelen uitdrukkelijk geen geldlening.

Artikel 4 Voorwaarde of last
Voorwaarde of last die de ontvanger moet nakomen, of: geen

Artikel 5 Belasting
De ontvanger doet zelf aangifte schenkbelasting als dat nodig is.

Opgemaakt in tweevoud te Plaats van ondertekening op Datum van ondertekening.

Handtekening schenker: ______________________
Naam schenker

Handtekening ontvanger: ______________________
Naam ontvanger

Wanneer volstaat deze opzet niet? Wilt u dat de schenking pas na uw overlijden wordt uitgevoerd, dan is deze opzet niet genoeg: dan vervalt de schenking bij uw overlijden, tenzij u haar persoonlijk aanging en er een notariële akte van is (artikel 7:177 lid 1 BW). Voor de regels over inkorting en ver­min­de­ring, zoals een beroep op de legitieme portie, telt zo’n schenking als een legaat ten laste van de ge­za­men­lijke erfgenamen (artikel 4:126 lid 1 BW). Bespreek dit met een notaris.

Legt u bij de schenking een ver­plich­ting op, zoals “het geld is voor de verbouwing”, omschrijf die dan precies in artikel 4. Is de ontvanger in verzuim met zo’n ver­plich­ting en kan niemand nakoming vorderen, dan is de schenking ver­nie­tig­baar (artikel 7:184 lid 1 onder a BW). Over het on­der­te­ke­nen leest u meer bij hand­te­ke­ning en digitaal tekenen.

Schenking op papier

Bij een schenking op papier legt de schenker vast dat hij de ontvanger een bedrag schuldig is, dat hij pas later betaalt, bij­voor­beeld omdat het geld vastzit in zijn huis. In een notariële akte heet dat volgens de Belasting­dienst vaak een “schul­di­ger­ken­ning uit vrij­ge­vig­heid”. De Belasting­dienst noemt twee voorwaarden om de schenking later van de erfenis van de schenker af te trekken:

• een notaris legt de schenking vast;
• de schenker betaalt over het geschonken bedrag elk jaar echt minstens 6% rente aan de ontvanger.

Wil de schenker het bedrag nog tijdens zijn leven uitbetalen, dan is volgens de Belasting­dienst geen notaris nodig. Beiden geven de schenking op papier op in de aangifte inkomsten­belasting. Voor de eenmalig verhoogde vrij­stel­ling voor een dure studie mag geen schenking op papier worden gebruikt.

Schenk­belasting in 2026

Over een schenking boven de vrij­stel­ling betaalt de ontvanger schenk­belasting. De bedragen hieronder komen van de Belasting­dienst en gelden voor 2026. Deze pagina geeft geen be­las­ting­ad­vies.

Over het deel boven de vrij­stel­ling geldt volgens de Belasting­dienst in 2026 tot €158.669 een tarief van 10% voor een partner of kind, 18% voor klein­kin­de­ren en verdere af­stam­me­lin­gen, en 30% voor anderen. Boven €158.669 is dat 20%, 36% en 40%. Wie een bedrijf geschonken krijgt en voortzet, kan volgens de Belasting­dienst een vrij­stel­ling krijgen via de be­drijfs­op­vol­gings­regeling.

Een schenking te­rug­draaien of vernietigen

Een schenking is een over­een­komst: de schenker kan haar niet zomaar te­rug­draaien. De wet geeft wel enkele gronden om een schenking te vernietigen, ook als zij al is uitgevoerd (artikel 7:184 lid 1 BW):

• de ontvanger komt een ver­plich­ting niet na die de schenker hem bij de schenking oplegde, en die niemand anders kan afdwingen;
• de ontvanger pleegt opzettelijk een misdrijf tegen de schenker of diens naasten, ook een poging, voor­be­rei­ding of deelneming (lid 2);
• de ontvanger moet wettelijk of volgens een over­een­komst bijdragen aan het onderhoud van de schenker, en doet dat niet.

Daarnaast is een schenking ver­nie­tig­baar als die tijdens een ziekte is gedaan aan de zorg­ver­le­ner of geestelijk verzorger, of tijdens een verblijf in een verzorgings- of ver­pleeg­in­stel­ling voor ouderen of voor mensen met een psychische stoornis aan wie die instelling exploiteert, leidt of er werkt (artikel 7:178 BW). En is de schenking door misbruik van om­stan­dig­he­den tot stand gekomen, dan helpt de bewijsregel van artikel 7:176 BW de schenker. Heeft de schenker bij een schenking voor na zijn overlijden een recht van herroeping bedongen, dan kan hij herroepen met een verklaring aan de ontvanger of in zijn testament (artikel 7:177 lid 2 BW).

Wie kan u helpen?