Autorecht · bijgewerkt 03-11-2026
Whiplash na een kop-staartbotsing: schadevergoeding
Antwoord in 9 seconden
Kreeg u nekklachten na een kop-staartbotsing die een ander veroorzaakte, dan kunt u de veroorzaker of zijn WA-verzekeraar aansprakelijk stellen voor uw schade en smartengeld. U moet wel aannemelijk maken dat uw klachten door het ongeval komen. Ga daarom snel naar uw huisarts en bewaar alle stukken. Tegenover de verzekeraar verjaart uw vordering in beginsel na drie jaar.
Deze dienst bieden wij op dit moment nog niet aan.
De informatie op deze pagina is wel actueel en gecontroleerd. Wilt u bericht zodra wij u hierbij kunnen helpen?
Nu hulp nodig? Het Juridisch Loket geeft gratis advies bij een laag inkomen en weinig spaargeld: 0800-8020. Dat is een aparte organisatie, niet Legal Holding. Alle hulp op een rij
Termijn: verjaring van uw vordering na een kop-staartbotsing
Uw vordering op de WA-verzekeraar van de achterligger verjaart in beginsel drie jaar na het ongeval (artikel 10 lid 1 WAM). Elke onderhandeling met die verzekeraar stuit de termijn; een nieuwe termijn van drie jaar begint als een partij per aangetekende brief of deurwaardersexploot meldt dat zij de onderhandelingen afbreekt (artikel 10 lid 5 WAM). Uw vordering op de veroorzaker zelf verjaart vijf jaar na de dag na die waarop u zowel de schade als de aansprakelijke persoon kende; was u toen minderjarig, dan vijf jaar na de dag na uw 18e verjaardag (artikel 3:310 lid 5 BW). Stel de achterligger of zijn verzekeraar daarom snel schriftelijk aansprakelijk; een schriftelijke mededeling waarin u zich ondubbelzinnig uw recht op schadevergoeding voorbehoudt, stuit de verjaring (artikel 3:317 lid 1 BW).
Whiplash: wat deze pagina wel en niet behandelt
“Whiplash” is geen begrip uit de wet. Mensen gebruiken het woord meestal voor nekklachten na een kop-staartbotsing. Wat er medisch aan de hand is, stelt een arts vast; heeft u klachten na een ongeval, ga dan naar uw huisarts. Deze pagina gaat alleen over de juridische kant: wie uw schade betaalt, hoe u het verband met het ongeval aantoont, welke schade u kunt vorderen en welke termijnen gelden. Algemene informatie over letselschade na een ongeval staat op de pagina letselschade na een verkeersongeval.
Wie betaalt bij een kop-staartbotsing?
Botsen twee auto’s, dan betaalt wie het ongeval veroorzaakte (artikel 6:162 BW). De bijzondere bescherming van artikel 185 WVW geldt dan niet: die is er alleen voor fietsers, voetgangers en andere niet-vervoerde personen en zaken, en uitdrukkelijk niet voor schade aan een ander rijdend motorvoertuig of de mensen daarin (artikel 185 lid 3 WVW). U moet dus laten zien dat de ander een fout maakte. Bij een kop-staartbotsing ligt daarbij deze verkeersregel voor de hand:
De bestuurder moet in staat zijn zijn voertuig tot stilstand te brengen binnen de afstand waarover hij de weg kan overzien en waarover deze vrij is.
Kon de achterligger niet op tijd stoppen, dan handelde hij in strijd met deze wettelijke plicht. Een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht geldt als onrechtmatige daad (artikel 6:162 lid 2 BW). Dat bewijst uw zaak niet altijd volledig: de achterligger kan bijvoorbeeld stellen dat u zelf ook een fout maakte.
| Situatie | Wie is aansprakelijk? | Bij wie dient u de schade in? |
|---|---|---|
| U stond stil of reed normaal, de achterligger botste op u | De achterligger, als hij niet op tijd kon stoppen (artikel 19 RVV 1990 en 6:162 BW) | De WA-verzekeraar van de achterligger, met een eigen recht (artikel 6 lid 1 WAM) |
| De achterligger zegt dat u plotseling en zonder reden remde | Blijkt dat ook u een fout maakte, dan wordt de schade verdeeld naar ieders aandeel (artikel 6:101 BW) | De WA-verzekeraar van de achterligger, voor zijn deel |
| Kettingbotsing met meer auto’s | Iedere bestuurder die schuld heeft, betaalt volgens het Juridisch Loket een deel; wie de meeste schuld heeft, het grootste deel | De WA-verzekeraars van de bestuurders die schuld hebben |
| U was passagier in een van de auto’s | De bestuurder die schuld heeft, ook als dat uw eigen bestuurder is (artikel 6:162 BW) | De WA-verzekering dekt ook schade van vervoerde personen (artikel 3 lid 2 WAM) |
| U zat op de fiets en werd van achteren aangereden door een auto | De eigenaar of houder van de auto, tenzij hij overmacht aannemelijk maakt (artikel 185 lid 1 WVW) | De WA-verzekeraar van de auto |
| De achterligger reed door of was niet verzekerd | Nog steeds de achterligger | Het Waarborgfonds Motorverkeer, in de gevallen van artikel 25 lid 1 WAM |
Elke zaak is anders
De voorbeelden, uitspraken en uitkomsten van rekenhulpen op deze site laten zien hoe de regels in andere situaties werken. Ze zeggen niet wat de uitkomst in uw zaak wordt: die hangt af van uw eigen afspraken, bewijs en omstandigheden. Twijfelt u? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.
Tegenover de WA-verzekeraar van de achterligger heeft u een eigen recht op schadevergoeding (artikel 6 lid 1 WAM). U hoeft dus niet eerst de bestuurder zelf aan te spreken. Die verzekeraar moet binnen drie maanden na uw verzoek tot schadevergoeding met een met redenen omkleed voorstel komen, of, als de aansprakelijkheid wordt betwist of de schade nog niet vaststaat, met een met redenen omkleed antwoord op alle punten (artikel 4:70 lid 6 Wft). Was de achterligger onbekend of onverzekerd, lees dan over het Waarborgfonds Motorverkeer.
Bewijs: komen uw klachten door het ongeval?
Ook als vaststaat wie de botsing veroorzaakte, kan de verzekeraar betwisten dat uw klachten door het ongeval komen. Daarvoor geldt deze regel:
Voor vergoeding komt slechts in aanmerking schade die in zodanig verband staat met de gebeurtenis waarop de aansprakelijkheid van de schuldenaar berust, dat zij hem, mede gezien de aard van de aansprakelijkheid en van de schade, als een gevolg van deze gebeurtenis kan worden toegerekend.
Wat dat voor u betekent:
- U moet het verband aannemelijk maken. Wie zich op een feit beroept, draagt daarvan in beginsel de bewijslast (artikel 150 Rv). Dat bent u, als u schadevergoeding vraagt voor uw klachten.
- Leg alles vroeg vast. Ga naar uw huisarts zodra u klachten heeft, en laat in uw dossier zetten wanneer de klachten begonnen. Bewaar het schadeformulier, foto’s van beide auto’s, het politierapport als dat er is, en de namen van getuigen.
- De verzekeraar kan uw medische gegevens willen zien. Volgens de Medische Paragraaf bij de Gedragscode Behandeling Letselschade kan dat alleen met uw toestemming. U kiest zelf of u één medische volmacht geeft aan uw eigen belangenbehartiger, of per keer een gerichte medische machtiging, waarin staat welke informatie waarvoor wordt opgevraagd. Die informatie kan ook over de periode vóór het ongeval gaan.
- Een deskundige kan meekijken. Bij een geschil kan de rechter op verzoek een voorlopig bericht van een of meer deskundigen laten maken over de punten die hij vaststelt (artikel 202 lid 1 Rv).
- Eén geschilpunt apart voorleggen. Loopt de onderhandeling alleen vast op het verband tussen ongeval en klachten, dan kunnen u of de verzekeraar de rechter vragen over dat ene punt te beslissen, ook voordat er een gewone rechtszaak is (artikel 1019w lid 1 en 3 Rv).
Of het verband er in uw geval is, hangt af van alle feiten en de medische stukken. Bij een geschil beslist de rechter dat per zaak. Heeft u zelf ook bijgedragen aan de schade, dan wordt de vergoeding verminderd naar ieders aandeel, tenzij de billijkheid een andere verdeling eist (artikel 6:101 lid 1 BW).
Welke schade kunt u vorderen bij whiplash?
De wet onderscheidt vermogensschade en ander nadeel (artikel 6:95 BW). Bij whiplash gaat het vaak om beide: kosten en inkomensverlies, en daarnaast pijn en minder levensvreugde.
| Schadepost | Voorbeelden | Grondslag |
|---|---|---|
| Medische kosten | Uw eigen risico, behandelingen die de zorgverzekering niet vergoedt, reiskosten naar de behandelaar | Geleden verlies (artikel 6:96 lid 1 BW) |
| Inkomensverlies | Loon of omzet die u mist omdat u niet of minder kunt werken, nu en later | Gederfde winst (artikel 6:96 lid 1 BW); toekomstige schade (artikel 6:105 BW) |
| Hulp van anderen | Kosten die uw naasten voor u maakten, voor zover u die zelf had kunnen vorderen en geen verzekering ze betaalde | Artikel 6:107 lid 1 onder a BW |
| Kosten van hulp bij uw claim | Redelijke kosten om schade en aansprakelijkheid vast te stellen en buiten de rechter betaald te krijgen | Artikel 6:96 lid 2 onder b en c BW |
| Smartengeld | Vergoeding voor pijn, verdriet en minder levensvreugde | Lichamelijk letsel (artikel 6:106 onder b BW) |
indien de benadeelde lichamelijk letsel heeft opgelopen, in zijn eer of goede naam is geschaad of op andere wijze in zijn persoon is aangetast;
Smartengeld zonder vaste bedragen. De wet noemt geen bedragen: het smartengeld wordt naar billijkheid vastgesteld. Volgens het Juridisch Loket kijkt de rechter naar uw hele situatie, zoals uw leeftijd, de ernst van het letsel en de gevolgen voor uw leven, en naar wat anderen in ongeveer dezelfde situatie kregen. Een bedrag dat u vooraf ergens leest, zegt dus weinig over uw zaak.
Schade die nog komt. Weet u nog niet hoe uw herstel verloopt, dan kan de begroting van toekomstige schade worden uitgesteld, of vooraf worden gedaan na afweging van goede en kwade kansen (artikel 6:105 lid 1 BW). Teken daarom geen definitieve regeling voordat duidelijk is hoe het met u gaat. Alle schadeposten bij letsel staan op de pagina letselschade na een verkeersongeval.
Zo pakt u het aan na een kop-staartbotsing
- Stap 1Ga naar uw huisarts en leg het ongeval vastGa bij klachten naar uw huisarts en laat vastleggen wanneer ze begonnen. Vul samen met de achterligger het schadeformulier in en maak foto's van beide auto's.
- Stap 2Stel de achterligger of zijn WA-verzekeraar schriftelijk aansprakelijkNoem het ongeval, uw klachten en dat u zich uw recht op schadevergoeding voorbehoudt. De verzekeraar moet binnen drie maanden met een voorstel of een gemotiveerd antwoord komen (artikel 4:70 lid 6 Wft).
- Stap 3Houd uw schade bij en onderhandelBewaar bonnen, de afrekeningen van uw zorgverzekeraar en een overzicht van gemiste werkdagen. Vraag zo nodig hulp en teken geen definitieve regeling zolang uw herstel onduidelijk is.
Vul na de botsing samen het schadeformulier in en gebruik voor de aansprakelijkstelling de voorbeeldbrief na een aanrijding. Volgens de Gedragscode Behandeling Letselschade bevestigt de verzekeraar uw aansprakelijkstelling binnen twee weken, en keert zij erkende schade binnen 14 dagen uit. Zolang over de hoogte wordt gesproken, stelt zij volgens de toelichting bij die code een voorschot beschikbaar dat zij redelijk vindt; vraag daar schriftelijk om.
Wanneer schakelt u hulp in?
U mag zelf met de verzekeraar van de achterligger onderhandelen. Hulp is verstandig als de verzekeraar het verband tussen het ongeval en uw klachten betwist, als u langere tijd niet of minder kunt werken, of als u een definitieve regeling krijgt voorgelegd. Volgens het Juridisch Loket is letselschade vaak lastig te bepalen.
Is de achterligger aansprakelijk, dan kunnen de redelijke kosten van een letselschadebureau of advocaat als schade worden vergoed (artikel 6:96 lid 2 BW). In een rechtszaak gelden daarvoor de regels over proceskosten (artikel 6:96 lid 3 BW). Wanneer een advocaat verplicht is en wie de kosten betaalt, leest u op de pagina advocaat na een verkeersongeval.
Wie kan u helpen?
Uw huisarts
U heeft klachten na het ongeval.
Volgens uw zorgverzekering
U wilt weten wie uw schade moet betalen en wat u kunt vorderen.
Gratis bij een laag inkomen en weinig spaargeld
Uw rechtsbijstandverzekeraar
Uw polis dekt verkeerszaken of letselschade.
Volgens uw polis
Specialist autorecht
De verzekeraar betwist het verband tussen het ongeval en uw klachten, of u kunt langere tijd niet werken.
Afhankelijk van de zaak · Binnenkort via Legal Holding
Veelgestelde vragen
Mijn nekklachten begonnen pas dagen na de kop-staartbotsing. Kan ik nog schadevergoeding vragen?
De wet eist niet dat klachten direct na het ongeval beginnen. Wel moet u aannemelijk maken dat ze door het ongeval komen (artikel 6:98 BW en artikel 150 Rv). Ga daarom naar uw huisarts zodra de klachten er zijn, laat vastleggen wanneer ze begonnen en meld ze schriftelijk aan de verzekeraar van de achterligger. Let op de verjaring.
De verzekeraar zegt dat mijn klachten al van vóór het ongeval waren. Wat nu?
Dan gaat de discussie over het verband tussen het ongeval en uw klachten (artikel 6:98 BW). De verzekeraar kan daarvoor medische informatie willen zien, ook uit de periode vóór het ongeval; volgens de Medische Paragraaf bij de Gedragscode Behandeling Letselschade is daarvoor uw toestemming nodig. Lopen de gesprekken vast, dan kunt u de rechter vragen alleen over dat punt te beslissen (deelgeschil, artikel 1019w Rv). Laat u hierbij helpen.
Ik reed zelf achterop. Kan ik dan ook schadevergoeding krijgen voor mijn whiplash?
Alleen als een ander geheel of deels aansprakelijk is, bijvoorbeeld een bestuurder die u afsneed. Heeft u beiden schuld, dan wordt de schade verdeeld (artikel 6:101 BW). Bent u zelf de enige veroorzaker, dan betaalt niemand anders uw schade; kijk dan in uw eigen polis. Uw passagiers kunnen hun schade wel bij uw WA-verzekeraar vorderen (artikel 3 lid 2 WAM).
Hoeveel smartengeld krijg ik bij whiplash?
Daar staat geen bedrag voor in de wet. Het smartengeld wordt naar billijkheid vastgesteld (artikel 6:106 BW). Volgens het Juridisch Loket kijkt de rechter naar de ernst van het letsel, de gevolgen voor uw leven, uw leeftijd en wat anderen in ongeveer dezelfde situatie kregen. Een bedrag vooraf noemen is daarom niet mogelijk.
Moet ik het eigen risico van mijn zorgverzekering zelf betalen?
Is een ander aansprakelijk, dan hoort het eigen risico dat u door het ongeval kwijt bent bij uw schade. Het Juridisch Loket noemt het eigen risico uitdrukkelijk als voorbeeld van letselschade. Bewaar daarom de afrekeningen van uw zorgverzekeraar en neem ze op in uw schadeoverzicht (artikel 6:96 lid 1 BW).
Bronnen
- Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 6:95, 6:96, 6:98, 6:101, 6:105, 6:106, 6:107 en 6:162 (versie 16-07-2026) wet · geraadpleegd 31-10-2026 · geldende versie sinds 16-07-2026
- Burgerlijk Wetboek Boek 3, artikel 3:310 lid 5 en 3:317 (versie 01-07-2025) wet · geraadpleegd 31-10-2026 · geldende versie sinds 01-07-2025
- Wet aansprakelijkheidsverzekering motorrijtuigen (artikel 3, 6, 10 en 25) (versie 24-07-2025) wet · geraadpleegd 31-10-2026 · geldende versie sinds 24-07-2025
- Wegenverkeerswet 1994 (artikel 185) (versie 01-09-2026) wet · geraadpleegd 31-10-2026 · geldende versie sinds 01-09-2026
- Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (artikel 19) (versie 01-07-2026) wet · geraadpleegd 31-10-2026 · geldende versie sinds 01-07-2026
- Wet op het financieel toezicht (artikel 4:70) (versie 29-09-2026) wet · geraadpleegd 31-10-2026 · geldende versie sinds 29-09-2026
- Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (artikel 150, 202 en 1019w) (versie 14-07-2026) wet · geraadpleegd 31-10-2026 · geldende versie sinds 14-07-2026
- Juridisch Loket: wie moet de schade betalen bij een verkeersongeval? (schuld, meer veroorzakers, letselschade) overheid · geraadpleegd 31-10-2026
- Juridisch Loket: kan ik smartengeld krijgen? (hoogte smartengeld) overheid · geraadpleegd 31-10-2026
- De Letselschade Raad: Gedragscode Behandeling Letselschade (GBL 2012) overig · geraadpleegd 31-10-2026
- De Letselschade Raad: Medische Paragraaf bij de GBL (toestemming voor medische informatie) overig · geraadpleegd 31-10-2026
Bronnen gecontroleerd door de redactie op 31-10-2026. De juridische controle van deze pagina volgt · Zo controleren wij
Laatst bijgewerkt: 03-11-2026Bekijk wat er is veranderd
- Eerste versie: aansprakelijkheid bij een kop-staartbotsing, het bewijs van het verband tussen ongeval en klachten, de schadeposten, smartengeld zonder vaste bedragen, de termijnen en de stappen.
Was deze pagina nuttig?
Dank u. Uw reactie helpt ons deze pagina beter te maken.
Legal Holding
Wilt u straks hulp bij uw autorechtzaak?
Deze dienst start binnenkort. Laat uw e-mailadres achter en u krijgt één bericht zodra het kan.
Wij regelen geen advocaat op toevoeging (pro deo). Nu hulp nodig? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.