Ga direct naar inhoud
Menu

Autorecht · bijgewerkt 03-11-2026

Whiplash na een kop-staartbotsing: schade­vergoeding

Antwoord in 9 seconden

Kreeg u nekklachten na een kop-staartbotsing die een ander ver­oor­zaakte, dan kunt u de veroorzaker of zijn WA-verzekeraar aan­spra­ke­lijk stellen voor uw schade en smartengeld. U moet wel aannemelijk maken dat uw klachten door het ongeval komen. Ga daarom snel naar uw huisarts en bewaar alle stukken. Tegenover de verzekeraar verjaart uw vordering in beginsel na drie jaar.

Door Redactie Legal HoldingGe­pu­bli­ceerd Bronnen ge­con­tro­leerd Wetteksten ge­con­tro­leerd

Deze dienst bieden wij op dit moment nog niet aan.

De informatie op deze pagina is wel actueel en ge­con­tro­leerd. Wilt u bericht zodra wij u hierbij kunnen helpen?

Nu hulp nodig? Het Juridisch Loket geeft gratis advies bij een laag inkomen en weinig spaargeld: 0800-8020. Dat is een aparte organisatie, niet Legal Holding. Alle hulp op een rij

Termijn: verjaring van uw vordering na een kop-staartbotsing

Uw vordering op de WA-verzekeraar van de ach­ter­lig­ger verjaart in beginsel drie jaar na het ongeval (artikel 10 lid 1 WAM). Elke on­der­han­de­ling met die verzekeraar stuit de termijn; een nieuwe termijn van drie jaar begint als een partij per aan­ge­te­kende brief of deur­waar­ders­exploot meldt dat zij de on­der­han­de­lin­gen afbreekt (artikel 10 lid 5 WAM). Uw vordering op de veroorzaker zelf verjaart vijf jaar na de dag na die waarop u zowel de schade als de aan­spra­ke­lijke persoon kende; was u toen minderjarig, dan vijf jaar na de dag na uw 18e verjaardag (artikel 3:310 lid 5 BW). Stel de ach­ter­lig­ger of zijn verzekeraar daarom snel schrif­te­lijk aan­spra­ke­lijk; een schrif­te­lijke mededeling waarin u zich on­dub­bel­zin­nig uw recht op schade­vergoeding voorbehoudt, stuit de verjaring (artikel 3:317 lid 1 BW).

Whiplash: wat deze pagina wel en niet behandelt

“Whiplash” is geen begrip uit de wet. Mensen gebruiken het woord meestal voor nekklachten na een kop-staartbotsing. Wat er medisch aan de hand is, stelt een arts vast; heeft u klachten na een ongeval, ga dan naar uw huisarts. Deze pagina gaat alleen over de juridische kant: wie uw schade betaalt, hoe u het verband met het ongeval aantoont, welke schade u kunt vorderen en welke termijnen gelden. Algemene informatie over letsel­schade na een ongeval staat op de pagina letsel­schade na een verkeers­ongeval.

Wie betaalt bij een kop-staartbotsing?

Botsen twee auto’s, dan betaalt wie het ongeval ver­oor­zaakte (artikel 6:162 BW). De bijzondere bescherming van artikel 185 WVW geldt dan niet: die is er alleen voor fietsers, voetgangers en andere niet-vervoerde personen en zaken, en uit­druk­ke­lijk niet voor schade aan een ander rijdend mo­tor­voer­tuig of de mensen daarin (artikel 185 lid 3 WVW). U moet dus laten zien dat de ander een fout maakte. Bij een kop-staartbotsing ligt daarbij deze verkeers­regel voor de hand:

De bestuurder moet in staat zijn zijn voertuig tot stilstand te brengen binnen de afstand waarover hij de weg kan overzien en waarover deze vrij is.

Artikel 19 Reglement verkeers­regels en verkeers­tekens 1990 · geldende tekst sinds · ge­con­tro­leerd op bij wetten.overheid.nl

Kon de ach­ter­lig­ger niet op tijd stoppen, dan handelde hij in strijd met deze wettelijke plicht. Een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht geldt als on­rechtmatige daad (artikel 6:162 lid 2 BW). Dat bewijst uw zaak niet altijd volledig: de ach­ter­lig­ger kan bij­voor­beeld stellen dat u zelf ook een fout maakte.

Kop-staartbotsing: wie betaalt in welke situatie?Bron: artikel 6:101 en 6:162 BW, artikel 19 RVV 1990, artikel 185 WVW, artikel 3, 6 en 25 WAM en Juridisch Loket, ge­con­tro­leerd 31-10-2026
Kop-staartbotsing: wie betaalt in welke situatie?
SituatieWie is aan­spra­ke­lijk?Bij wie dient u de schade in?
U stond stil of reed normaal, de ach­ter­lig­ger botste op uDe ach­ter­lig­ger, als hij niet op tijd kon stoppen (artikel 19 RVV 1990 en 6:162 BW)De WA-verzekeraar van de ach­ter­lig­ger, met een eigen recht (artikel 6 lid 1 WAM)
De ach­ter­lig­ger zegt dat u plotseling en zonder reden remdeBlijkt dat ook u een fout maakte, dan wordt de schade verdeeld naar ieders aandeel (artikel 6:101 BW)De WA-verzekeraar van de ach­ter­lig­ger, voor zijn deel
Ket­ting­bot­sing met meer auto’sIedere bestuurder die schuld heeft, betaalt volgens het Juridisch Loket een deel; wie de meeste schuld heeft, het grootste deelDe WA-verzekeraars van de bestuurders die schuld hebben
U was passagier in een van de auto’sDe bestuurder die schuld heeft, ook als dat uw eigen bestuurder is (artikel 6:162 BW)De WA-verzekering dekt ook schade van vervoerde personen (artikel 3 lid 2 WAM)
U zat op de fiets en werd van achteren aangereden door een autoDe eigenaar of houder van de auto, tenzij hij overmacht aannemelijk maakt (artikel 185 lid 1 WVW)De WA-verzekeraar van de auto
De ach­ter­lig­ger reed door of was niet verzekerdNog steeds de ach­ter­lig­gerHet Waar­borg­fonds Mo­tor­ver­keer, in de gevallen van artikel 25 lid 1 WAM

Elke zaak is anders

De voorbeelden, uitspraken en uitkomsten van rekenhulpen op deze site laten zien hoe de regels in andere situaties werken. Ze zeggen niet wat de uitkomst in uw zaak wordt: die hangt af van uw eigen afspraken, bewijs en om­stan­dig­he­den. Twijfelt u? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

Tegenover de WA-verzekeraar van de ach­ter­lig­ger heeft u een eigen recht op schade­vergoeding (artikel 6 lid 1 WAM). U hoeft dus niet eerst de bestuurder zelf aan te spreken. Die verzekeraar moet binnen drie maanden na uw verzoek tot schade­vergoeding met een met redenen omkleed voorstel komen, of, als de aan­spra­ke­lijk­heid wordt betwist of de schade nog niet vaststaat, met een met redenen omkleed antwoord op alle punten (artikel 4:70 lid 6 Wft). Was de ach­ter­lig­ger onbekend of onverzekerd, lees dan over het Waar­borg­fonds Mo­tor­ver­keer.

Bewijs: komen uw klachten door het ongeval?

Ook als vaststaat wie de botsing ver­oor­zaakte, kan de verzekeraar betwisten dat uw klachten door het ongeval komen. Daarvoor geldt deze regel:

Voor vergoeding komt slechts in aanmerking schade die in zodanig verband staat met de gebeurtenis waarop de aan­spra­ke­lijk­heid van de schuldenaar berust, dat zij hem, mede gezien de aard van de aan­spra­ke­lijk­heid en van de schade, als een gevolg van deze gebeurtenis kan worden toegerekend.

Artikel 6:98 Burgerlijk Wetboek · geldende tekst sinds · ge­con­tro­leerd op bij wetten.overheid.nl

Wat dat voor u betekent:

  • U moet het verband aannemelijk maken. Wie zich op een feit beroept, draagt daarvan in beginsel de bewijslast (artikel 150 Rv). Dat bent u, als u schade­vergoeding vraagt voor uw klachten.
  • Leg alles vroeg vast. Ga naar uw huisarts zodra u klachten heeft, en laat in uw dossier zetten wanneer de klachten begonnen. Bewaar het scha­de­for­mu­lier, foto’s van beide auto’s, het po­li­tie­rap­port als dat er is, en de namen van getuigen.
  • De verzekeraar kan uw medische gegevens willen zien. Volgens de Medische Paragraaf bij de Gedragscode Behandeling Letsel­schade kan dat alleen met uw toestemming. U kiest zelf of u één medische volmacht geeft aan uw eigen be­lan­gen­be­har­ti­ger, of per keer een gerichte medische machtiging, waarin staat welke informatie waarvoor wordt opgevraagd. Die informatie kan ook over de periode vóór het ongeval gaan.
  • Een deskundige kan meekijken. Bij een geschil kan de rechter op verzoek een voorlopig bericht van een of meer deskundigen laten maken over de punten die hij vaststelt (artikel 202 lid 1 Rv).
  • Eén geschilpunt apart voorleggen. Loopt de on­der­han­de­ling alleen vast op het verband tussen ongeval en klachten, dan kunnen u of de verzekeraar de rechter vragen over dat ene punt te beslissen, ook voordat er een gewone rechtszaak is (artikel 1019w lid 1 en 3 Rv).

Of het verband er in uw geval is, hangt af van alle feiten en de medische stukken. Bij een geschil beslist de rechter dat per zaak. Heeft u zelf ook bijgedragen aan de schade, dan wordt de vergoeding verminderd naar ieders aandeel, tenzij de billijkheid een andere verdeling eist (artikel 6:101 lid 1 BW).

Welke schade kunt u vorderen bij whiplash?

De wet on­der­scheidt vermogens­schade en ander nadeel (artikel 6:95 BW). Bij whiplash gaat het vaak om beide: kosten en in­ko­mens­ver­lies, en daarnaast pijn en minder le­vens­vreugde.

Whiplash: welke schade kunt u vorderen?Bron: artikel 6:95, 6:96, 6:105, 6:106 en 6:107 BW en Juridisch Loket, ge­con­tro­leerd 31-10-2026
Whiplash: welke schade kunt u vorderen?
SchadepostVoorbeeldenGrondslag
Medische kostenUw eigen risico, be­han­de­lin­gen die de zorg­verzekering niet vergoedt, reiskosten naar de behandelaarGeleden verlies (artikel 6:96 lid 1 BW)
In­ko­mens­ver­liesLoon of omzet die u mist omdat u niet of minder kunt werken, nu en laterGederfde winst (artikel 6:96 lid 1 BW); toekomstige schade (artikel 6:105 BW)
Hulp van anderenKosten die uw naasten voor u maakten, voor zover u die zelf had kunnen vorderen en geen verzekering ze betaaldeArtikel 6:107 lid 1 onder a BW
Kosten van hulp bij uw claimRedelijke kosten om schade en aan­spra­ke­lijk­heid vast te stellen en buiten de rechter betaald te krijgenArtikel 6:96 lid 2 onder b en c BW
SmartengeldVergoeding voor pijn, verdriet en minder le­vens­vreugdeLichamelijk letsel (artikel 6:106 onder b BW)

indien de benadeelde lichamelijk letsel heeft opgelopen, in zijn eer of goede naam is geschaad of op andere wijze in zijn persoon is aangetast;

Artikel 6:106, onder b Burgerlijk Wetboek · geldende tekst sinds · ge­con­tro­leerd op bij wetten.overheid.nl

Smartengeld zonder vaste bedragen. De wet noemt geen bedragen: het smartengeld wordt naar billijkheid vastgesteld. Volgens het Juridisch Loket kijkt de rechter naar uw hele situatie, zoals uw leeftijd, de ernst van het letsel en de gevolgen voor uw leven, en naar wat anderen in ongeveer dezelfde situatie kregen. Een bedrag dat u vooraf ergens leest, zegt dus weinig over uw zaak.

Schade die nog komt. Weet u nog niet hoe uw herstel verloopt, dan kan de begroting van toekomstige schade worden uitgesteld, of vooraf worden gedaan na afweging van goede en kwade kansen (artikel 6:105 lid 1 BW). Teken daarom geen definitieve regeling voordat duidelijk is hoe het met u gaat. Alle scha­de­pos­ten bij letsel staan op de pagina letsel­schade na een verkeers­ongeval.

Zo pakt u het aan na een kop-staartbotsing

  1. Stap 1Ga naar uw huisarts en leg het ongeval vastGa bij klachten naar uw huisarts en laat vastleggen wanneer ze begonnen. Vul samen met de ach­ter­lig­ger het scha­de­for­mu­lier in en maak foto's van beide auto's.
  2. Stap 2Stel de ach­ter­lig­ger of zijn WA-verzekeraar schrif­te­lijk aan­spra­ke­lijkNoem het ongeval, uw klachten en dat u zich uw recht op schade­vergoeding voorbehoudt. De verzekeraar moet binnen drie maanden met een voorstel of een gemotiveerd antwoord komen (artikel 4:70 lid 6 Wft).
  3. Stap 3Houd uw schade bij en onderhandelBewaar bonnen, de af­re­ke­nin­gen van uw zorg­verzekeraar en een overzicht van gemiste werkdagen. Vraag zo nodig hulp en teken geen definitieve regeling zolang uw herstel onduidelijk is.

Vul na de botsing samen het scha­de­for­mu­lier in en gebruik voor de aan­spra­ke­lijk­stel­ling de voor­beeld­brief na een aanrijding. Volgens de Gedragscode Behandeling Letsel­schade bevestigt de verzekeraar uw aan­spra­ke­lijk­stel­ling binnen twee weken, en keert zij erkende schade binnen 14 dagen uit. Zolang over de hoogte wordt gesproken, stelt zij volgens de toelichting bij die code een voorschot beschikbaar dat zij redelijk vindt; vraag daar schrif­te­lijk om.

Wanneer schakelt u hulp in?

U mag zelf met de verzekeraar van de ach­ter­lig­ger on­der­han­de­len. Hulp is verstandig als de verzekeraar het verband tussen het ongeval en uw klachten betwist, als u langere tijd niet of minder kunt werken, of als u een definitieve regeling krijgt voorgelegd. Volgens het Juridisch Loket is letsel­schade vaak lastig te bepalen.

Is de ach­ter­lig­ger aan­spra­ke­lijk, dan kunnen de redelijke kosten van een letsel­scha­de­bu­reau of advocaat als schade worden vergoed (artikel 6:96 lid 2 BW). In een rechtszaak gelden daarvoor de regels over proces­kosten (artikel 6:96 lid 3 BW). Wanneer een advocaat verplicht is en wie de kosten betaalt, leest u op de pagina advocaat na een verkeers­ongeval.

Wie kan u helpen?

Begin hier

Uw huisarts

U heeft klachten na het ongeval.

Volgens uw zorg­verzekering

Juridisch Loket

U wilt weten wie uw schade moet betalen en wat u kunt vorderen.

Gratis bij een laag inkomen en weinig spaargeld

Uw rechts­bij­stand­verzekeraar

Uw polis dekt verkeers­zaken of letsel­schade.

Volgens uw polis

Specialist autorecht

De verzekeraar betwist het verband tussen het ongeval en uw klachten, of u kunt langere tijd niet werken.

Afhankelijk van de zaak · Binnenkort via Legal Holding

Illustratie: twee auto's achter elkaar, een schild en een weegschaal, als beeld van schadevergoeding na een kop-staartbotsing
Whiplash na een kop-staartbotsing: aan­spra­ke­lijk­heid, bewijs en schade.
Volgende stapStel de ach­ter­lig­ger aan­spra­ke­lijk met de voor­beeld­brief

Veel­ge­stelde vragen

Mijn nekklachten begonnen pas dagen na de kop-staartbotsing. Kan ik nog schade­vergoeding vragen?

De wet eist niet dat klachten direct na het ongeval beginnen. Wel moet u aannemelijk maken dat ze door het ongeval komen (artikel 6:98 BW en artikel 150 Rv). Ga daarom naar uw huisarts zodra de klachten er zijn, laat vastleggen wanneer ze begonnen en meld ze schrif­te­lijk aan de verzekeraar van de ach­ter­lig­ger. Let op de verjaring.

De verzekeraar zegt dat mijn klachten al van vóór het ongeval waren. Wat nu?

Dan gaat de discussie over het verband tussen het ongeval en uw klachten (artikel 6:98 BW). De verzekeraar kan daarvoor medische informatie willen zien, ook uit de periode vóór het ongeval; volgens de Medische Paragraaf bij de Gedragscode Behandeling Letsel­schade is daarvoor uw toestemming nodig. Lopen de gesprekken vast, dan kunt u de rechter vragen alleen over dat punt te beslissen (deelgeschil, artikel 1019w Rv). Laat u hierbij helpen.

Ik reed zelf achterop. Kan ik dan ook schade­vergoeding krijgen voor mijn whiplash?

Alleen als een ander geheel of deels aan­spra­ke­lijk is, bij­voor­beeld een bestuurder die u afsneed. Heeft u beiden schuld, dan wordt de schade verdeeld (artikel 6:101 BW). Bent u zelf de enige veroorzaker, dan betaalt niemand anders uw schade; kijk dan in uw eigen polis. Uw passagiers kunnen hun schade wel bij uw WA-verzekeraar vorderen (artikel 3 lid 2 WAM).

Hoeveel smartengeld krijg ik bij whiplash?

Daar staat geen bedrag voor in de wet. Het smartengeld wordt naar billijkheid vastgesteld (artikel 6:106 BW). Volgens het Juridisch Loket kijkt de rechter naar de ernst van het letsel, de gevolgen voor uw leven, uw leeftijd en wat anderen in ongeveer dezelfde situatie kregen. Een bedrag vooraf noemen is daarom niet mogelijk.

Moet ik het eigen risico van mijn zorg­verzekering zelf betalen?

Is een ander aan­spra­ke­lijk, dan hoort het eigen risico dat u door het ongeval kwijt bent bij uw schade. Het Juridisch Loket noemt het eigen risico uit­druk­ke­lijk als voorbeeld van letsel­schade. Bewaar daarom de af­re­ke­nin­gen van uw zorg­verzekeraar en neem ze op in uw scha­deo­ver­zicht (artikel 6:96 lid 1 BW).

Bronnen

  1. Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 6:95, 6:96, 6:98, 6:101, 6:105, 6:106, 6:107 en 6:162 (versie 16-07-2026) wet · ge­raad­pleegd 31-10-2026 · geldende versie sinds 16-07-2026
  2. Burgerlijk Wetboek Boek 3, artikel 3:310 lid 5 en 3:317 (versie 01-07-2025) wet · ge­raad­pleegd 31-10-2026 · geldende versie sinds 01-07-2025
  3. Wet aan­spra­ke­lijk­heids­verzekering mo­tor­rij­tui­gen (artikel 3, 6, 10 en 25) (versie 24-07-2025) wet · ge­raad­pleegd 31-10-2026 · geldende versie sinds 24-07-2025
  4. We­gen­ver­keers­wet 1994 (artikel 185) (versie 01-09-2026) wet · ge­raad­pleegd 31-10-2026 · geldende versie sinds 01-09-2026
  5. Reglement verkeers­regels en verkeers­tekens 1990 (artikel 19) (versie 01-07-2026) wet · ge­raad­pleegd 31-10-2026 · geldende versie sinds 01-07-2026
  6. Wet op het financieel toezicht (artikel 4:70) (versie 29-09-2026) wet · ge­raad­pleegd 31-10-2026 · geldende versie sinds 29-09-2026
  7. Wetboek van Burgerlijke Rechts­vordering (artikel 150, 202 en 1019w) (versie 14-07-2026) wet · ge­raad­pleegd 31-10-2026 · geldende versie sinds 14-07-2026
  8. Juridisch Loket: wie moet de schade betalen bij een verkeers­ongeval? (schuld, meer ver­oor­za­kers, letsel­schade) overheid · ge­raad­pleegd 31-10-2026
  9. Juridisch Loket: kan ik smartengeld krijgen? (hoogte smartengeld) overheid · ge­raad­pleegd 31-10-2026
  10. De Letsel­schade Raad: Gedragscode Behandeling Letsel­schade (GBL 2012) overig · ge­raad­pleegd 31-10-2026
  11. De Letsel­schade Raad: Medische Paragraaf bij de GBL (toestemming voor medische informatie) overig · ge­raad­pleegd 31-10-2026

Bronnen ge­con­tro­leerd door de redactie op 31-10-2026. De juridische controle van deze pagina volgt · Zo controleren wij

Laatst bijgewerkt: 03-11-2026Bekijk wat er is veranderd
  1. Eerste versie: aan­spra­ke­lijk­heid bij een kop-staartbotsing, het bewijs van het verband tussen ongeval en klachten, de scha­de­pos­ten, smartengeld zonder vaste bedragen, de termijnen en de stappen.

Was deze pagina nuttig?

Vul geen namen of zaak­ge­ge­vens in. Wij gebruiken vragen om deze pagina te verbeteren. U krijgt geen persoonlijk antwoord.

Let op: Legal Holding neemt geen gratis zaken en geen pro-deozaken (toevoeging) aan. Zoekt u gratis of betaalbare hulp? Lees waar u terecht kunt.

Delen

Legal Holding

Wilt u straks hulp bij uw auto­rechtzaak?

Deze dienst start binnenkort. Laat uw e-mailadres achter en u krijgt één bericht zodra het kan.

Wij regelen geen advocaat op toevoeging (pro deo). Nu hulp nodig? Lees waar u gratis of betaalbare juridische hulp vindt.

Terug naar boven